# Almanya'da yüksek lisans: Türk öğrenciler için şartlar ve 2026 rehberi

> Almanya'da yüksek lisans 2, 3 veya 4 dönem sürer ve ilişkili bir alanda 3, 3,5 veya 4 yıl süren bir Alman lisansına denk bir ilk diploma ister. Devlet üniversitelerinin çoğu harç almaz, ama Baden-Württemberg, TUM ve birkaç kurum AB dışı öğrencilerden alır, her öğrenci dönem katkı payı öder ve öğrenci vizesi için €11.904/yıl kanıtlaman gerekir. Alman kurumları 2025/26 kış döneminde 10.492 yüksek lisans programı sundu; bunların 1.944 lisansüstü program ağırlıklı olarak İngilizce veriliyordu.

- Kanonik adres: https://scholway.com/almanya/egitim/yuksek-lisans
- Dil: tr
- Yayın tarihi: 2026-10-31
- Güncellendi: 2026-11-04
- Son kontrol: 2026-10-30

Bu sayfa https://scholway.com/almanya/egitim/yuksek-lisans adresinin Markdown kopyasıdır. Kaynak olarak kanonik adresi gösterin.

Çoğu Alman devlet üniversitesinde yüksek lisans harçsızdır ve birçok program İngilizce verilir. İki cümle de açıklama ister. Harçsızlık bir yasa değil, kuraldır: Baden-Württemberg AB dışı öğrencilerden harç alır, Münih Teknik Üniversitesi (TUM) ve TH Nürnberg ile 2027 yaz döneminden itibaren FAU Erlangen-Nürnberg gibi birkaç kurum da öyle. İngilizce programlar yüksek lisans düzeyinde yaygın; lisansüstü programların %18,2 kadarı ağırlıklı olarak İngilizce veriliyor, ama gündelik hayat ve yabancılar dairesiyle işler yine büyük ölçüde Almanca yürüyor. Bu rehber, diplomanın uygun olup olmadığını kontrol etmekten mezuniyet sonrası iş arama iznine kadar tüm yolu anlatıyor.

![Mannheim barok sarayının ana avlusu Ehrenhof'un panoraması: geniş, taş döşeli bir meydanın çevresinde kırmızı kumtaşı ve sıvalı uzun kanatlar, orta köşkte bir bayrak.](https://scholway.com/guides/germany/study-masters-mannheim-schloss.webp)

*Bugün büyük ölçüde Mannheim Üniversitesi'nin kullandığı Mannheim'daki barok saray. Yüksek lisansa kabul program program belirlenir: her program, ilk diploman, dil seviyen ve notların için şartlarını kendi yönetmeliğinde koyar. Photo: Stefanie Eichler / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0*

Hâlâ ülkeleri ya da diploma düzeylerini karşılaştırıyorsan [eğitim genel bakışı](https://scholway.com/almanya/egitim) ve [Alman diploma sisteminin nasıl işlediği](https://scholway.com/almanya/egitim/yuksekogretim-sistemi) ile başla.

## Almanya'da yüksek lisans kaç yıl sürer?

Tam zamanlı bir yüksek lisans, KMK model yönetmeliğinin belirlediği gibi 2, 3 veya 4 dönem sürer. Lisansla birlikte toplamın 300 AKTS kredisi etmesi gerekir; bu yüzden 180 AKTS kredisi değerindeki üç yıllık bir lisanstan sonra yüksek lisans genellikle dört dönem, yedi dönemlik bir lisanstan sonra çoğu zaman üç dönemdir. Yüksek lisans tezi 15 ila 30 AKTS kredisi değerindedir. Standart unvanları (M.A., M.Sc., M.Eng., LL.M. ve diğerleri) ve diplomayı işverenlere ve yurt dışındaki üniversitelere açıklayan bir Diploma Eki alırsın.

| Tür | Kimin için? | Giriş şartı | Bilmen gerekenler |
| --- | --- | --- | --- |
| Ardışık (konsekutiv) | Kendi alanında devam eden mezunlar | İlişkili bir alanda ilk diploma | Aynı ya da ilişkili alandaki bir lisanstan sonra olağan yol |
| Sürekli eğitim (weiterbildend) | İş deneyimi olanlar | İlk diploma ve normalde en az 1 yıl nitelikli iş deneyimi (MRVO § 5(1)) | Ardışık yüksek lisansla aynı düzey ve haklar; MBA gibi unvanlar taşıyabilir |
| Uygulama odaklı ya da araştırma odaklı | Bir profil, ayrı bir diploma değil | Yukarıdaki gibi | İki profil de aynı unvana götürür ve doktoraya erişim verir |
| Ağırlıklı olarak İngilizce | Almanca bilmeyen adaylar | Programın koyduğu İngilizce kanıtı | 2025/26 kışında 1.944 lisansüstü program; bkz. [Almanya'da İngilizce yüksek lisans](https://scholway.com/almanya/egitim/ingilizce-programlar) |

*Almanya'daki yüksek lisans programı türleri*

## Almanya'da yüksek lisans için giriş şartları

Her üniversite kendi şartlarını koyar, ama aynı beş kontrol her yerde karşına çıkar. Birçok üniversite adına başvuruları ön kontrolden geçiren uni-assist, çekirdek şartı şöyle anlatıyor: ilk diploman, hedef programa bağlı olarak, kendi ülkesinde tanınmış bir kurumdan 3, 3,5 veya 4 yıl süren bir Alman lisansına denk olmalı. KMK Yabancı Eğitim Merkezi'nin anabin veri tabanı, üniversitenin H+ statüsünde olup olmadığını gösterir; bkz. [anabin ve denklik](https://scholway.com/almanya/basvuru/denklik).

| Kontrol | Ne isteniyor? | Türk adaylar için notlar |
| --- | --- | --- |
| Diploma ve kurum | Tanınmış bir kurumdan 3, 3,5 veya 4 yıl süren lisans düzeyinde bir diploma | Üniversiteni anabin'de adıyla ara. uni-assist Türk diplomaları için APS belgesi istemez; APS Çin, Hindistan, Vietnam için geçerli |
| Alan uyumu | Programın belirttiği konularda yeterli kredi | Her üniversite bunu kendisi kontrol eder; bazıları şartla kabul eder (aşağıya bak) |
| Not | Bazı programlar asgari bir not koyar ya da nota göre sıralar | GPA'n x = 1 + 3 × (Nmax − Nd) / (Nmax − Nmin) ile, tek bir dersin geçme notu değil, mezuniyet için gereken asgari not (Diploma Supplement madde 4.2) kullanılarak çevrilir; bkz. [not çevirme](https://scholway.com/almanya/egitim/not-sistemi) |
| Dil | Programın belirlediği düzeyde İngilizce ya da Almanca kanıtı | Örneğin TUM IELTS 6,5 ya da TOEFL iBT 88 ister; Almanca verilen programlar genellikle TestDaF dört bölümün hepsinde TDN 4 ya da DSH-2 kabul eder |
| Belgeler | Transkriptler, diploma belgesi, Diploma Eki, özgeçmiş, çoğu zaman motivasyon mektubu | uni-assist Türkiye'de yapılan tercümeleri yalnızca yeminli tercüman kabul eder; bkz. [başvuru belgeleri](https://scholway.com/almanya/basvuru/belgeler) |

*Bir yüksek lisans başvurusundaki beş kontrol*

DAAD Türkiye'nin de belirttiği gibi yüksek lisans kabulü için Almanya genelinde geçerli bir asgari GPA yok; her program kendisi karar verir. Kuzey Ren-Vestfalya daha da ileri gidiyor: yükseköğretim yasası bir yüksek lisans programının 'nitelikli' bir ilk diploma istemesine izin veriyor, ama erişim şartı olarak asgari genel not aranamaz koyuyor (HG NRW § 49(6)). Yerinden fazla adayı olan programlar yine de nota göre seçim yapabilir.

> **Önemli: İngilizce eğitim veren bir Türk diploması otomatik İngilizce kanıtı değildir**
> Bazı üniversiteler lisansının İngilizce verildiğini doğrulayan bir belgeyi kabul eder, bazıları IELTS, TOEFL ya da benzeri bir sınavda ısrar eder. Programın kendi dil sayfasını oku; belirsizse sınavı atlamadan önce kabul ofisine yazılı olarak sor. Aynısı Almanca verilen programlar için de geçerli: DAAD Türkiye, Türkiye tarzı bir hazırlık yılı olmadığını ve kabulde B2–C1 gerektiğini belirtiyor.

**Şartlı kabul** (*Zulassung mit Auflagen*): İlk diplomandaki boşlukları doldurmak için ek dersleri tamamlama şartıyla kabul. Örneğin RWTH Aachen'ın genel sınav yönetmeliği buna izin verir ve yüksek lisans tezine kayıt olmadan önce ek derslerin kanıtını ister; sonuçlar final notuna sayılmaz ve dersler Almanca verilebilir.

## Araştırma odaklı mı, uygulama odaklı mı: programın profilini okumak

KMK'nın örnek yönetmeliğine göre bir yüksek lisans programına iki profilden biri verilebilir: uygulama odaklı (anwendungsorientiert) veya araştırma odaklı (forschungsorientiert), kurum türünden bağımsız olarak. Profil, prestijle değil içerik ve öğretim biçimiyle ilgilidir; 2017'den beri kurallar üniversitelerdeki ve uygulamalı bilimler üniversitelerindeki yüksek lisans dereceleri arasında ayrım yapmıyor. Çalışma deneyimi olanlar için tasarlanan ve genellikle ücretli olan sürekli eğitim yüksek lisansı (weiterbildender Master), ardışık olanlarla aynı düzeye ve haklara götürür. Başvuran için profil, kâğıt üzerinde iki program benzer görünürken yararlı bir filtredir.

| Soru | Araştırma odaklı | Uygulama odaklı |
| --- | --- | --- |
| Tipik olarak nerede bulunur | Çoğunlukla üniversitelerde | Çoğunlukla uygulamalı bilimler üniversitelerinde |
| Tez nasıl görünür | Bir araştırma sorusu, çoğu zaman bir araştırma grubunun içinde | Çoğu zaman bir şirketle proje ya da pratik bir sorun |
| Neye iyi hazırlar | Doktoraya ya da araştırma kariyerine | Doğrudan sektöre giriş |
| Sonrasında doktora? | Evet, olağan yol | Bu da mümkün: her yüksek lisans, fakültenin koşullarına bağlı olarak doktoraya biçimsel erişim verir |

*İki profilin pratikte genellikle ne anlama geldiği (rehber niteliğinde; belirleyici olan programın modül el kitabıdır)*

Kısa listendeki her programın modül el kitabını (Modulhandbuch) adına güvenmek yerine oku: her modülü, kredisini ve nasıl sınav yapıldığını listeler, tezin bir şirketle yazılıp yazılamayacağını da gösterir. Kurum türlerini de tartıyorsan [üniversiteler ve uygulamalı bilimler üniversiteleri karşılaştırması](https://scholway.com/almanya/universiteler/universite-turleri) sayfasına, yüksek lisanstan sonraki yol için [Almanya'da doktora](https://scholway.com/almanya/egitim/doktora) sayfasına bak.

![TUM'un Garching araştırma kampüsündeki Makine Mühendisliği Fakültesi'nde deneysel bir kimyasal tesis: arkadan aydınlatılmış cam reaktör kapları; çevrelerinde borular, vanalar ve dijital göstergeler.](https://scholway.com/guides/germany/study-masters-garching-lab.webp)

*TUM Makine Mühendisliği Fakültesi'nin Garching araştırma kampüsündeki deneysel bir tesisi. Araştırma odaklı bir yüksek lisansta tez çoğu zaman bunun gibi ekipmanlarla çalışan bir araştırma grubunun içinde yazılır. Photo: digital cat from München, Bavaria / Wikimedia Commons, CC BY 2.0*

## Başvuru: uni-assist, VPD ya da doğrudan başvuru

Alman üniversiteleri üç yol kullanır. Bazıları başvuruları kendi portalı üzerinden doğrudan alır. Birçoğu, yabancı belgelerini kontrol edip ya başvuruyu ileten (standart yöntem) ya da üniversiteye kendin yüklediğin bir ön değerlendirme belgesi olan VPD'yi düzenleyen uni-assist'i kullanır. uni-assist dönemdeki ilk program için €75, sonraki her biri için €30 alır. Bir VPD, düzenlenmesinden itibaren 1 yıl geçerlidir. İşlem genellikle ödenmiş başvurunun ulaştığı günden itibaren sayılan 4–6 hafta sürer; bu yüzden uni-assist son tarihten en az 8 hafta önce başvurmayı öneriyor. Yöntemin tamamı [adım adım uni-assist](https://scholway.com/almanya/basvuru/uni-assist) sayfasında.

- **12 Ekim 2026, 10.00 – 8 Şubat 2027, 17.00 (2027/28 kış döneminde başlayacak öğrenim için)**: TEV–DAAD burs penceresi (Türk mezunlar)
  Başvurular Türk Eğitim Vakfı portalı üzerinden yürür; henüz kabulün olması gerekmez, ama seçim sırasında kabul mektuplarının yüklenmesi gerekir.
- **Başlangıçtan önceki sonbahardan bahara**: Programları seç ve belgeleri hazırla
  IELTS, TOEFL ya da TestDaF için erkenden yer ayır, tercümeleri ve bir Diploma Eki sipariş et ve her programın son tarihini kontrol et.
- **Genellikle 15 Nisan – 15 Temmuz**: Kış dönemi başvuru dönemi
  Bu, DAAD Türkiye'nin tipik penceresi; birçok yüksek lisans programı, özellikle seçici ve İngilizce olanlar, daha erken kapanır. uni-assist'e çok önceden gönder.
- **Kabulden sonra**: Vize, bloke hesap ve konut
  Ulusal vizeye kabul mektubu ve €11.904/yıl tutarında geçim kanıtıyla başvur; bkz. [ulusal öğrenci vizesi](https://scholway.com/almanya/vize/ogrenci-vizesi) ve [bloke hesap](https://scholway.com/almanya/vize/bloke-hesap).
- **11 Ekim 2027 – 4 Şubat 2028**: 2027/28 kış dönemi dersleri (NRW üniversiteleri)
  Kabul mektubundaki son tarihe kadar kaydını yaptır, ardından üniversite portalında ilk dönem derslerine ve sınavlarına kayıt ol.

Yaz dönemi başlangıcı da var; tipik son tarihleri 15 Kasım – 15 Ocak, ama birçok yüksek lisans programı yalnızca kışın kabul yapar. Son tarihler, belgeler ve motivasyon mektubu [Alman üniversitelerine nasıl başvurulur?](https://scholway.com/almanya/basvuru) ve [son başvuru tarihleri](https://scholway.com/almanya/basvuru/son-basvuru-tarihleri) sayfalarında.

## Almanya'da yüksek lisans ücretsiz mi? Harç, dönem katkı payı ve yaşam maliyeti

| Kurum | Harç | Ayrıca ödenecek |
| --- | --- | --- |
| Çoğu devlet üniversitesi | Ardışık yüksek lisans için yok | Dönem katkı payı; örneğin LMU Münih'te €97/dönem ya da Leibniz Universität Hannover'de €453,16/dönem (ulaşım bileti dahil) |
| Baden-Württemberg'deki devlet üniversiteleri | Okumak için gelen AB dışı öğrenciler için €1.500/dönem | Dönem katkı payı |
| TUM | AB dışı öğrenciler için genellikle €4.000 ya da €6.000/dönem; 2027/28 kışından itibaren alımlar için €4.600 ya da €6.800/dönem | Dönem katkı payı; tamamlanmış bir Alman lisansı yüksek lisans harcından muaf tutar |
| Diğer kurumlar (örnekler) | TH Nürnberg 2026/27 kışından itibaren €1.000/dönem; FAU Erlangen-Nürnberg 2027 yazından itibaren yeni öğrenciler için €1.000 ile €6.000/dönem arası; HMT Leipzig €1.800/dönem | Dönem katkı payı; her kurum kendi muafiyetlerini belirler |
| Sürekli eğitim yüksek lisansları ve özel üniversiteler | Kurum belirler | Kurumun devletçe tanınmış olup olmadığını kontrol et |

*Farklı kurum türlerinde yüksek lisansın maliyeti (AB dışı öğrenciler)*

Yaşam giderleri daha büyük kalem. DAAD şehre göre €900 ile €1.200/ay arası tahmin ediyor; vize için ise aylık €992/ay, yani genellikle bloke hesapta €11.904/yıl göstermelisin. Üniversiten harç alıyorsa ilk yılın ücreti de kanıtlanmalı. Kanıt tutarı ile gerçekçi bütçe arasındaki fark dahil tam tablo [Almanya'da harç ücretleri](https://scholway.com/almanya/masraflar/harc-ucretleri) ve [aylık yaşam maliyeti](https://scholway.com/almanya/masraflar/yasam-maliyeti) sayfalarında.

**Dönem katkı payı** (*Semesterbeitrag*): Kayıtlı her öğrencinin her dönem, genellikle izin döneminde de ödediği ücret. Studierendenwerk'i ve öğrenci birliğini, birçok üniversitede de toplu taşıma için bir dönem biletini finanse eder; bazı eyaletler idari ücret ekler. Zamanında ödemek genellikle kayıt yenilemeni tamamlayan şeydir. Bkz. [dönem katkı payı açıklaması](https://scholway.com/almanya/masraflar/donem-katki-payi).

## Finansman: DAAD, TEV–DAAD ve Deutschlandstipendium

DAAD yüksek lisans bursiyerleri genellikle €992/ay alır. Türk mezunlar için ortak TEV–DAAD programı en hedefli seçenek: yılda yaklaşık 45 yeni bursiyer; iki yıl için ortalama yaklaşık 25.000 euro, yarısı DAAD yarısı TEV; 9–24 ay boyunca aylık 992 euro; öğrenim ücreti kapsam dışı; buna bağlı koşul: bursiyer öğrenimini (yüksek lisans ya da ardından doktora) bitirdikten sonra en geç 2 yıl içinde Türkiye'ye dönüp yüksek lisans süresinin iki katı kadar kalırsa geri ödeme yok; aksi halde TEV'in ödediği yarı geri ödenir. Kayıt olduktan sonra her uyruktan öğrenci, katılımcı üniversitelerde geliri gözetmeyen €300/ay tutarındaki Deutschlandstipendium'a başvurabilir. Genel bakışlar [Almanya bursları](https://scholway.com/almanya/burslar) ve [DAAD bursları açıklaması](https://scholway.com/almanya/burslar/daad) sayfalarında.

## Vize, yüksek lisans sırasında çalışma ve sonrasında kalma

Türk vatandaşlarının ulusal öğrenci vizesi gerekir; başvuru Türkiye'deki Alman temsilciliklerine yapılır ([Türkiye'den başvuru](https://scholway.com/almanya/vize/turkiyeden-basvuru)). Vardıktan sonra yerel yabancılar dairesine (Ausländerbehörde) tam zamanlı öğrenim için bir oturum izni başvurusu yaparsın. Bu izin ek onay olmadan 140 gün çalışma/takvim yılı ya da 280 yarım gün/takvim yılı çalışmaya izin verir; üniversitedeki öğrenci asistanı işleri bu hakka sayılmaz. Ayrıntılar [Almanya'da öğrenci olarak çalışmak](https://scholway.com/almanya/calisma) sayfasında.

Başarılı bir diplomadan sonra, en fazla 18 ay geçerli, her işe izin veren iş arama için bir oturum izni başvurusu yapabilirsin. Öğrenci iznin bitmeden başvur; bkz. [mezuniyetten sonra Almanya'da kalmak](https://scholway.com/almanya/mezuniyet-sonrasi).

## Pratikte: yüksek lisansın ilk dönemi

Yüksek lisans hızlı ilerler ve idari ritim her Alman diplomasıyla aynıdır. Üç şey uluslararası yüksek lisans öğrencilerini yakalar. Birincisi, sınav kaydı ders kaydından ayrıdır ve sınavlardan haftalar önce kapanır. İkincisi, bazı üniversiteler ilerlemeni izler: TUM'da dört dönemlik bir yüksek lisans 3. dönem sonuna kadar 30, 4. dönem 60, 5. dönem 90, 6. dönem sonuna kadar 120 kredi düzeyine ulaşmalı ve bir eşiği kaçırmak, sınav kurulu süreyi uzatmadıkça eksik sınavları kesin başarısız sayar. Üçüncüsü, kayıtlı kaldığın sürece dönem katkı payı her dönem kayıt yenileme penceresi içinde ödenmeli.

**Bir yüksek lisans yerini kabul etmeden önce**

- [ ] Sınav yönetmeliğini oku: deneme sayısı, ilerleme son tarihleri, tez kuralları.
- [ ] Kabulün şartlarla (Auflagen) gelip gelmediğini ve bunları ne zamana kadar tamamlaman gerektiğini kontrol et.
- [ ] Yalnızca program adının değil, her zorunlu modülün dilini doğrula.
- [ ] Kabul mektubundaki kayıt son tarihini ve neyi getirmen ya da yüklemen gerektiğini not et.
- [ ] Harcın sana uygulanıp uygulanmadığını, dönem katkı payını ve kayıt yenileme penceresini kontrol et.
- [ ] Kabul gelir gelmez vize randevusunu ve geçim kanıtını planla.

**Sınav ofisi** (*Prüfungsamt / Prüfungsausschuss*): Prüfungsamt sınav kayıtlarını, sonuçları ve transkriptleri yönetir. Sınav kurulu olan Prüfungsausschuss, münferit durumlara sınav yönetmeliği uyarınca karar verir; örneğin TUM'da haklı nedenlerle bir ilerleme süresini uzatabilir, ama yalnızca yazılı başvuruyla.

Sınavların, tekrarların ve son deneme hakkının nasıl işlediği [Almanya'da sınavlar ve tekrar hakları](https://scholway.com/almanya/egitim/sinavlar-ve-tekrar-haklari) sayfasında anlatılıyor.

## Sık sorulan sorular

### Almanya'da yüksek lisans kaç yıl?

İki ila dört dönem; model yönetmelik 2, 3 veya 4 dönem olarak belirler. Lisans ve yüksek lisansın toplamı 300 AKTS kredisi etmesi gerektiği için üç yıllık bir lisanstan sonra yüksek lisans genellikle dört dönemdir. Yalnızca tez 15 ila 30 AKTS kredisi değerindedir.

### Almanya'da yüksek lisans ücretsiz mi?

Çoğu devlet üniversitesinde ardışık bir yüksek lisansın harcı yoktur, ama her dönem için dönem katkı payı ödersin. AB dışı öğrenciler Baden-Württemberg'de €1.500/dönem öder, TUM'un olağan yüksek lisans oranları €4.000 ya da €6.000/dönem ve TH Nürnberg ile FAU Erlangen-Nürnberg gibi birkaç kurum da AB dışı öğrencilerden alır. Sürekli eğitim yüksek lisansları ve özel üniversiteler kendi ücretlerini alır.

### Almanya'da yüksek lisans yaparken çalışılır mı?

Evet. Öğrenci oturum izni ek onay olmadan 140 gün çalışma/takvim yılı çalışmaya izin verir; kısa günler çalışırsan 280 yarım gün/takvim yılı olarak sayılır. Üniversitedeki öğrenci asistanı işleri bu hakka sayılmaz. Bkz. [öğrenciler ne kadar çalışabilir?](https://scholway.com/almanya/calisma/calisma-sinirlari)

### Lisans belgem elime geçmeden yüksek lisansa başvurulur mu?

Bazen. uni-assist, bazı üniversitelerin mezuniyetten önce başvuruyu kabul ettiğini, bazılarının yalnızca Almanya'da ya da AB'de okuyan adaylardan kabul ettiğini söylüyor. Cevap üniversiteler arasında değiştiği için başvurmadan önce her programın kurallarını kontrol et.

### Almanya'da yüksek lisans için bankada ne kadar para olmalı?

Vize için aylık €992/ay göstermelisin; bu, genellikle ilk yıl için bloke hesapta €11.904/yıl ve üniversiten harç alıyorsa ilk yılın harcı demek. DAAD gerçek yaşam giderlerini şehre göre €900 ile €1.200/ay arasında tahmin ediyor.

### Ardışık yüksek lisans ile sürekli eğitim yüksek lisansı arasındaki fark nedir?

Ardışık yüksek lisans ilgili bir lisansın hemen ardından gelir ve kamu üniversitelerinde bazı eyaletlerin AB dışı öğrencilerden aldığı ücretler dışında genellikle harçsızdır. Sürekli eğitim yüksek lisansı (weiterbildender Master) mesleki deneyimi olanlara yöneliktir ve genellikle program ücreti alır. İkisi de aynı akademik düzeye ve doktoraya erişim dahil aynı haklara götürür.

## Kaynaklar

1. [Musterrechtsverordnung gemäß Artikel 4 Absätze 1–4 Studienakkreditierungsstaatsvertrag (Beschluss der Kultusministerkonferenz vom 07.12.2017)](https://www.kmk.org/fileadmin/Dateien/veroeffentlichungen_beschluesse/2017/2017_12_07-Musterrechtsverordnung.pdf). Kultusministerkonferenz (KMK) (Resmi), erişim 2026-10-30. Model ordinance that every Land has enacted as its own Studienakkreditierungsverordnung; §§ 3, 6 and 8 set standard durations, degree titles and ECTS rules. Land versions may contain small deviations (e.g. art and music colleges).
2. [Statistische Daten zu Studienangeboten an Hochschulen in Deutschland – Wintersemester 2025/2026 (Statistiken zur Hochschulpolitik 1/2025)](https://www.hrk.de/fileadmin/redaktion/hrk/02-Dokumente/02-03-Studium/02-03-01-Studium-Studienreform/2026_HRK_Statistik_BA_MA_UEbrige_WiSe_2025_26.pdf?dl=1). Hochschulrektorenkonferenz (HRK) (Resmi), erişim 2026-10-30. Programme counts come from the universities' own entries in the HRK Hochschulkompass for WiSe 2025/26. The summary (p. 5) and section 1.10 give the English-taught figures.
3. [Allgemeine Prüfungs- und Studienordnung für Bachelor- und Masterstudiengänge an der TUM (APSO) vom 18. März 2011, lesbare Fassung der 12. Änderungssatzung vom 16. Dezember 2025](https://www.mgt.tum.de/fileadmin/mgt.tum.de/downloads/Lesb.F._APSO_vom_18.03.2011_mit_12._%C3%84S_vom_16.12.2025.pdf). Technical University of Munich (TUM) (Resmi), erişim 2026-10-30. Reading version hosted by a TUM school; the document states that only the officially published version is binding. Encrypted PDF, text extracted locally with macOS PDFKit. Programme-specific FPSOs can modify several rules.
4. [Examination regulations – ÜPO (non-binding English translation of key sections, incl. § 10 grading and § 14 failed examinations)](https://www.rse.rwth-aachen.de/examregulations.html). RWTH Aachen University (Master programme page) (Resmi), erişim 2026-10-30. RWTH states there is no official English version; the translation is for reference only. The German consolidated ÜPO (14.01.2025) is held on the ULB Bonn deposit server, which refused automated download.
5. [Semestertermine – Vorlesungszeiten an nordrhein-westfälischen Universitäten SoSe 2026 bis SoSe 2030; Rückmeldefristen](https://www.rwth-aachen.de/cms/root/studium/Im-Studium/~egv/Semestertermine/). RWTH Aachen University (Resmi), erişim 2026-10-30. The lecture-period table is headed as applying to NRW universities generally, not only to RWTH.
6. [Länderhinweise: Türkei (documents and grade-conversion note)](https://www.uni-assist.de/tools/laenderhinweise/laenderdetails/country/tr/). uni-assist e.V. (application service of German universities) (Resmi), erişim 2026-10-30. Read raw (curl + HTML strip). uni-assist is the registered association that pre-checks applications on behalf of its member universities; treated as tier 1 for its own procedures (as the admissions domain does), not for admission decisions, which stay with each university.
7. [Master's – criteria check](https://www.uni-assist.de/en/how-to-apply/get-information/master/). uni-assist e.V. (Resmi), erişim 2026-10-30.
8. [Pay and submit (handling fees)](https://www.uni-assist.de/en/how-to-apply/apply-online/pay-submit/). uni-assist e.V. (Resmi), erişim 2026-10-30.
9. [VPD – preliminary review documentation](https://www.uni-assist.de/en/how-to-apply/plan-your-application/vpd/). uni-assist e.V. (Resmi), erişim 2026-10-30.
10. [Status and evaluation result – current processing times](https://www.uni-assist.de/en/how-to-apply/apply-online/status-evaluation-result/). uni-assist e.V. (Resmi), erişim 2026-10-30. The regional processing-time table carries its own date ('Last updated: 26 October 2026') and changes through the year.
11. [FAQs – Apply online](https://www.uni-assist.de/en/faqs/apply-online/). uni-assist e.V. (Resmi), erişim 2026-10-30.
12. [Info country by country – Turkey](https://www.uni-assist.de/en/tools/info-country-by-country/details-country/country/tr/). uni-assist e.V. (Resmi), erişim 2026-10-30. Read raw (curl + HTML strip), not through a summariser. Lists documents per Turkish school type, grade-conversion notes and the yeminli tercüman translation rule. States no access rule or YKS score threshold.
13. [Info country by country – India](https://www.uni-assist.de/en/tools/info-country-by-country/details-country/country/in/). uni-assist e.V. (Resmi), erişim 2026-10-30. Requires the APS certificate (aps-india.de). Used only as a contrast to the Turkey page, which has no APS requirement.
14. [Rechercheanleitung: Anerkennung einer ausländischen Hochschule](https://anabin.kmk.org/rechercheanleitung-hochschule). KMK – ZAB (anabin) (Resmi), erişim 2026-10-30. Static guide page; the institution records themselves (Turkish universities' H+ status) load by JavaScript and were not read.
15. [Almanya'da yükseköğrenim (lisans ve master başvurusu)](https://www.daad-turkiye.org/tr/almanyada-yueksekoegrenim-ve-arastirma/almanyada-ueniversite-egitimi/almanyada-yuksekogrenim/). DAAD Türkiye (DAAD Information Centres Istanbul/Ankara) (Resmi), erişim 2026-10-30. curl was refused ('Request forbidden by administrative rules'); read through the fetch tool with requests for verbatim quotes. Undated page. Quoted: YKS (TYT-AYT) placement in a four-year örgün lisans programme; apply in Germany to same-named or similar programmes; no official upper limit on the age of the Code-Karte; uni-assist €75/€30; windows 15 April–15 July and 15 November–15 January.
16. [Gesetz über die Hochschulen des Landes Nordrhein-Westfalen (Hochschulgesetz – HG), Fassung gültig ab 04.08.2026](https://recht.nrw.de/lrgv/gesetz/04082026-hochschulgesetz-hg/). Land Nordrhein-Westfalen (recht.nrw.de) (Resmi), erişim 2026-10-30. Last amended by Article 1 of the law of 21 July 2026 (GV. NRW. 2026 S. 552), in force 4 August 2026 — that law changed § 49(1), (6) and (7) and inserted § 52a (international cooperation students). § 49(5) (access via a university entrance exam for internationally qualified applicants) predates it.
17. [Language certificates (admission requirements)](https://www.tum.de/en/studies/application/application-info-portal/admission-requirements/language-certificates). Technische Universität München (TUM) (Resmi), erişim 2026-10-30. Example of one university's thresholds; individual programmes may set others in their regulations.
18. [Umrechnung von im Ausland erbrachten Leistungen mit der 'modifizierten Bayerischen Formel' (Stand Juli 2020)](https://www.international.tum.de/fileadmin/w00bwe/www/Wege_ins_Ausland/Studierende/TUMexchange/Bayerische_formel.pdf). Technische Universität München – TUM Global & Alumni Office (Resmi), erişim 2026-10-29.
19. [Rahmenordnung über deutsche Sprachprüfungen für das deutschsprachige Studium an deutschen Hochschulen (RO-DT), Beschluss der HRK vom 08.06.2004 und der KMK vom 25.06.2004 i. d. F. der HRK vom 04.11.2025 und der KMK vom 27.11.2025](https://www.testdaf.de/fileadmin/testdaf/downloads/Dokumente/2004_06_25-RO_DT.pdf). HRK / KMK (PDF hosted by g.a.s.t. – TestDaF-Institut) (Resmi), erişim 2026-10-30. Current version (PDF created 9 February 2026). Enters into force three months after adoption (§ 11). Compared with the 2015 text it adds ÖSD C2 as an exempting certificate, names digital and paper TestDaF as equal, leaves older Goethe certificates to the university's discretion, and expressly invites universities to set differentiated (including lower) entry levels by subject group.
20. [Educational certificates and translations](https://www.uni-assist.de/en/how-to-apply/plan-your-application/educational-certificates-translations/). uni-assist e.V. (Resmi), erişim 2026-10-30.
21. [Tuition Fees for Students from Non-EU Countries](https://www.tum.de/en/studies/fees/tuition). Technical University of Munich (TUM) (Resmi), erişim 2026-10-30. Bachelor's usually 2,000 or 3,000 euros per semester, master's usually 4,000 or 6,000 (exact amount per programme under 'Program details'); fees for new non-EU/EEA students since winter semester 2024/25. Increase for winter semester 2027/28 to 2,300 or 3,400 (bachelor's) and 4,600 or 6,800 (master's); students enrolled earlier keep the rate they started on. Exempt: doctorate, exchange, Studienkolleg, state-examination programmes, German school-leaving qualification, a completed German degree of at least six semesters' standard duration, and a § 8 BAföG domestic connection. Turkish citizens are exempt only if a parent lives in Germany, has been legally employed there for at least one year, and the applicant lives with that parent. A completed German bachelor's exempts from master's fees if proven by the enrolment deadline (five weeks after lectures start). One-time study grant of 500 to 1,800 euros per semester. Payment deadlines: enrolment 15 March / 15 September, re-registration 15 February / 15 August; no instalments; no tuition during an approved leave of absence.
22. [Tuition Fees for International Students](https://mwk.baden-wuerttemberg.de/de/hochschulen-studium/studieren-in-bw/studienfinanzierung/gebuehren-fuer-internationale-studierende-und-zweitstudium/tuition-fees-for-international-students). Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kunst Baden-Württemberg (MWK) (Resmi), erişim 2026-10-30. Fees of 1,500 euros per semester for non-EU/EEA students since winter semester 2017/18, with the full exemption list and paragraph references (LHGebG §§ 5–6): automatic exemption for EU/EEA citizens, holders of a German school-leaving qualification (not the Studienkolleg), doctoral and exchange students, EU family members, refugees, permanent residents and others; on application for practical semesters, leave of absence (applied before the semester), study-impeding disability and certain asylum seekers. The page's wording still reads as if written for 2017.
23. [Semester fees for the Munich Student Union (Studierendenwerk)](https://www.lmu.de/en/workspace-for-students/abc-study-guide/semester-fees-for-the-munich-student-union/index.html). LMU Munich (Office of the University Registrar) (Resmi), erişim 2026-10-30. Summer semester 2026: basic fee 97.00 euros (85.00 from WS 2023/24 to WS 2024/25). The semester-ticket surcharge was discontinued from winter semester 2023/24, so the Munich contribution contains no transport ticket and the student card is no longer an MVV ticket. Payable even during a leave-of-absence semester; non-payment by the deadline leads to exmatriculation.
24. [Studienkosten (Semesterbeitrag, Langzeitstudiengebühren)](https://www.uni-hannover.de/studium/finanzierung-foerderung/studienkosten). Leibniz Universität Hannover (Resmi), erişim 2026-10-30. Winter semester 2026/27 semester contribution 453.16 euros: Studentenwerk 130.00, Deutschlandsemesterticket 226.80, student body 15.80, bicycle workshops 1.11, Lower Saxony administrative fee 75.00, culture ticket 2.00, semester-ticket hardship fund 2.20, literary salon 0.25. Long-term study fee 500 euros per semester once the standard period plus six tolerance semesters is used up (§ 13 NHG); for master's students whose bachelor's is from abroad the credit is twice the master's standard period (usually 8 semesters). Living costs in Hannover 'circa 965 – 1106 Euro'.
25. [Costs of education and living](https://www.daad.de/deutschland/nach-deutschland/voraussetzungen/en/9198-financing/). DAAD (German Academic Exchange Service) (Resmi), erişim 2026-10-30. Read with the fetch tool (curl gets 403); passages re-requested verbatim. Undated page. '(as of 1 January 2025), you must prove that you have 992 euros per month'; 'you will need between 900 and 1,200 Euros per month'; semester contribution 'between 70 and 430 EUR' (already exceeded in 2026/27: Hannover 453.16); blocked-account set-up 'between 70 and 150 EUR'; Baden-Württemberg 1,500 EUR per semester for non-EU students. Expense list from the DZHW 22nd Social Survey (fieldwork summer semester 2021, published 2023): rent incl. utilities 410, food 198, health insurance/doctor/medicine 100, transport 89, tuition 76, recreation 65, clothing 46, semester contribution 36, working materials 31, phone/internet/licence fee/postage 32, other 144. The page's stated average total of 876 does not equal the sum of its items (1,227); the items appear to be averages among students with that expense, so never add them up as a budget.
26. [Merkblatt Studium mit Zulassung einer Universität in Deutschland](https://teheran.diplo.de/ir-de/02-service/merkblatt-studium-2492580). Deutsche Botschaft Teheran (Auswärtiges Amt) (Resmi), erişim 2026-10-30. A German mission's own visa sheet, used because the missions in Türkiye route study visas through the Auslandsportal (a JavaScript application that could not be read) and their own pages give no amount. Verbatim: 'pro Monat eine Summe von 992 € bzw. pro Studienjahr 11.904 € (Stand: 2026)'; blocked account 'wobei monatlich nur 1/12 des Gesamtvermögens freigegeben sein dürfen'; if the university charges tuition, the first year's tuition must be proven too. The amount is set nationally (BMI notice), so it is the same for applicants in Türkiye.
27. [Bekanntmachung zu § 2 Absatz 3 des Aufenthaltsgesetzes über den Mindestbetrag zur Sicherung des Lebensunterhalts (für das Jahr 2026), vom 13. August 2025, BAnz AT 29.08.2025 B1](https://bundesanzeiger.de/pub/publication/7ZVbxqtVVGzHzr35dka/content/7ZVbxqtVVGzHzr35dka/BAnz%20AT%2029.08.2025%20B1.pdf?inline=). Bundesministerium des Innern (Bundesanzeiger) (Resmi), erişim 2026-10-30. Read as PDF (text layer extracted with pypdf). Sets 992 euros a month for §§ 16b, 16c, 16e and 16f (except language courses not preparing for study) and 959 euros for § 16a vocational training, for calendar year 2026.
28. [Studium und Studienplatzsuche (Visumverfahren ausschließlich über das Auslandsportal)](https://tuerkei.diplo.de/tr-de/service/05-visaeinreise/2720740-2720740). Deutsche Vertretungen in der Türkei (Auswärtiges Amt) (Resmi), erişim 2026-10-30.
29. [§ 16b AufenthG – Studium (Arbeitstagekonto, Absatz 3)](https://www.gesetze-im-internet.de/aufenthg_2004/__16b.html). Bundesministerium der Justiz / Bundesamt für Justiz (gesetze-im-internet.de) (Resmi), erişim 2026-10-30. Consolidated text, AufenthG last amended by Art. 5 G v. 22.10.2026 (BGBl. 2026 I Nr. 318). The Arbeitstagekonto wording of Abs. 3 has applied since 1 March 2024 (Art. 2 G v. 16.08.2023, BGBl. 2023 I Nr. 217, as amended by Art. 7 G v. 21.02.2024, BGBl. 2024 I Nr. 54), per the version history on dejure.org and buzer.de.
30. [Fachliche Weisungen Aufenthaltsgesetz und Beschäftigungsverordnung (Stand 12/2024) – § 16b AufenthG (16b.0.1–16b.0.7) and ARB 1/80 (4.0.2)](https://www.arbeitsagentur.de/datei/dok_ba033210.pdf). Bundesagentur für Arbeit (BA Zentrale) (Resmi), erişim 2026-10-30. Binding internal BA guidance, 204-page PDF read with pypdf (pp. 37–38 for § 16b). No BA approval within the Arbeitstagekonto; the rule is meant to mirror the Werkstudent model of up to 20 hours a week; calendar year; the full 140 days also in the year of arrival or graduation; only days actually worked count, so paid or unpaid leave and sick days are not counted; weekly choice of method need not be declared and is applied in hindsight; under the weekly method up to 20 hours in the lecture period and 'ohne zeitliche Begrenzung während der vorlesungsfreien Zeit' count as 2.5 days, so continuous Werkstudent-style work stays within the account; compulsory internships not counted; student assistant jobs at universities/research institutions and study-related work at university-linked bodies without time limit; work beyond § 16b (3) needs BA approval under § 39 AufenthG, and 'freiwillige oder empfohlene, aber nicht erforderliche' internships therefore need BA approval; Turkish nationals employed on a student permit can rely on Art. 6 (1) ARB 1/80 (CJEU C-294/06) and after one year are entitled to renewal to continue with the same employer.
31. [Information for Scholarship Applicants (sections A–F: eligibility, combinations, language, rates, allowances)](https://www.daad.de/en/studying-in-germany/scholarships/information-for-scholarship-applicants/). DAAD (Resmi), erişim 2026-10-30. daad.de refused connections on 30 October 2026; the fact-check re-read the page in full from the Internet Archive snapshot of 13 October 2026 (web.archive.org/web/20261013122712/…). Rates (F.1: €992 master's, €1,400 doctoral/postdoc), allowances (F.3: €276 partner, €259 per child, none under six months), rent subsidy (max. €350), €603 earnings limit, 15-month rule, three-year language-certificate limit and the six-month German course all matched.
32. [TEV-DAAD (Deutscher Akademischer Austauschdienst) Almanya Yüksek Lisans Bursu](https://www.tev.org.tr/burs/tr/28/daad-almanya-burslari). Türk Eğitim Vakfı (TEV) (Resmi), erişim 2026-10-30. The co-funding foundation's own programme page (read raw). Gives the 2027 application window, quota, average amount, eligibility and the repayment rule for scholars leaving from September/October 2024.
33. [Gesetz zur Schaffung eines nationalen Stipendienprogramms (Stipendienprogramm-Gesetz – StipG)](https://www.gesetze-im-internet.de/stipg/BJNR095700010.html). Bundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi), erişim 2026-10-30. Last amended by Art. 74 of the Act of 29 March 2017.
34. [Aufenthaltsgesetz § 20 Arbeitsplatzsuche im Anschluss an Aufenthalte im Bundesgebiet](https://www.gesetze-im-internet.de/aufenthg_2004/__20.html). Bundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi), erişim 2026-10-30. Current wording in force since 1 June 2024 (Gesetz zur Weiterentwicklung der Fachkräfteeinwanderung).
35. [Statistische Daten zu Studienangeboten an Hochschulen in Deutschland – Wintersemester 2025/2026 (Statistiken zur Hochschulpolitik 1/2025)](https://www.hrk.de/fileadmin/redaktion/hrk/02-Dokumente/02-03-Studium/02-03-01-Studium-Studienreform/HRK_Statistik_BA_MA_UEbrige_WiSe_2025_26.pdf). Hochschulrektorenkonferenz (HRK) (Resmi), erişim 2026-10-29. The hrk.de URL returned 404 on 2026-10-29 (site restructure); the identical PDF was read from the Internet Archive snapshot of 23 February 2026 (web.archive.org/web/20260223200422/…). Data as of the HRK-Hochschulkompass on 1.9.2025: 22,426 programmes at 422 institutions; 2,383 (10.6%) mainly taught in English — 439 of 11,767 undergraduate (3.7%) and 1,944 of 10,659 postgraduate (18.2%) programmes.
36. [Facts and Figures](https://www.rwth-aachen.de/cms/root/die-rwth/profil/~enw/zahlen/?lidx=1). RWTH Aachen University (Resmi), erişim 2026-10-30.
37. [Internationale Semesterbeiträge](https://www.th-nuernberg.de/internationales/ohm-international-school/internationale-semesterbeitraege/). Technische Hochschule Nürnberg Georg Simon Ohm (Resmi), erişim 2026-10-30. Art. 13 Abs. 3 BayHIG: 1,000 euros per semester for international students from non-EEA countries who start a programme from winter semester 2026/27; listed programmes exempt; students already enrolled finish free; a programme change counts as a new start.
38. [Studiengebühren für Studierende aus Nicht-EU-Staaten](https://www.fau.de/studium/international-studierende/bewerbung-und-einschreibung-fuer-internationale/studiengebuehren-fuer-studierende-aus-nicht-eu-staaten). Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg (FAU) (Resmi), erişim 2026-10-30. For non-EU students who newly enrol or change programme from summer semester 2027: 1,000 to 6,000 euros per semester depending on programme and degree, listed by faculty. Studierendenwerk contribution 82 euros on top.
39. [Studiengebühren](https://www.hmt-leipzig.de/studium/studiengebuehren/studiengebuehren). Hochschule für Musik und Theater 'Felix Mendelssohn Bartholdy' Leipzig (Resmi), erişim 2026-10-30. Fees on top of the semester contribution per semester: Nicht-EU-Studiengebühr 1,800 euros, second degree 900, long-term study 500; due at the end of the semester after a fee notice; objection within one month; applications for instalments, deferral or waiver; scholarship for non-EU students.
40. [Musterrechtsverordnung gemäß Artikel 4 Absätze 1–4 Studienakkreditierungsstaatsvertrag (Beschluss der Kultusministerkonferenz vom 07.12.2017)](https://www.kmk.org/fileadmin/Dateien/veroeffentlichungen_beschluesse/2017/2017_12_07-Musterrechtsverordnung.pdf). Kultusministerkonferenz (KMK) (Resmi), erişim 2026-10-30. Model ordinance that every Land has enacted as its own Studienakkreditierungsverordnung; §§ 3, 6 and 8 set standard durations, degree titles and ECTS rules. Land versions may contain small deviations (e.g. art and music colleges).

## İlgili rehberler

- [uni-assist ve VPD: Adım adım başvuru](https://scholway.com/almanya/basvuru/uni-assist)
- [Almanya bloke hesap (Sperrkonto): Tutar, sağlayıcılar ve ödemeler](https://scholway.com/almanya/vize/bloke-hesap)
- [Almanya'da üniversite ücretleri: Eğitim gerçekten ücretsiz mi?](https://scholway.com/almanya/masraflar/harc-ucretleri)
- [DAAD bursları açıklaması](https://scholway.com/almanya/burslar/daad)
- [Almanya'da mezuniyet sonrası kalmak: İzinler, kalıcı oturum ve vatandaşlık](https://scholway.com/almanya/mezuniyet-sonrasi)
- [Almanya'da öğrenci olarak çalışmak](https://scholway.com/almanya/calisma)
