# Yurt dışında hukuk okumak: Lisans ve LL.M. seçenekleri

> Hukuk ulusaldır: yurt dışında bir ilk hukuk derecesi seni o ülkenin hukuk sisteminde, çoğu zaman onun dilinde eğitir ve tek başına Türkiye'de meslek yapma yeterliliği vermez. Türk lise mezunları için YÖK, üniversite sıralama muafiyetini karşılamıyorsa başladığın yıl EA puan türünde 100.000 YKS başarı sırası istiyor. Türk bir hukuk mezunu için yurt dışındaki yol, bir uzmanlık ya da uluslararası bakış ekleyen yüksek lisans olan LL.M.

- Kanonik adres: https://scholway.com/yurtdisi-egitim/alanlar/hukuk
- Dil: tr
- Yayın tarihi: 2026-10-31
- Güncellendi: 2026-10-31
- Son kontrol: 2026-10-31

Bu sayfa https://scholway.com/yurtdisi-egitim/alanlar/hukuk adresinin Markdown kopyasıdır. Kaynak olarak kanonik adresi gösterin.

Hukuk, çoğu alandan temel bir noktada ayrılıyor: öğrendiğin şey belirli bir ülkenin hukuku. Bir Alman hukuk derecesi Alman hukukunu, bir İtalyan derecesi İtalyan hukukunu öğretir. Bu, yurt dışında hukuk okumanın her şeyini şekillendiriyor: ihtiyaç duyduğun dil, sonrasında mesleği nerede yapabileceğin ve derecenin Türkiye'de nasıl ele alındığı. Birbirinden oldukça farklı iki yol var: yurt dışında tam bir ilk hukuk derecesi ve bir hukuk derecesinden sonra hukuk yüksek lisansı (LL.M.); bu sayfa ikisini de açıklıyor.

## İki yol: ilk hukuk derecesi ya da LL.M.

|  | Yurt dışında ilk hukuk derecesi | Yurt dışında LL.M. |
| --- | --- | --- |
| Kimler için | Okuduğu ülkede ya da uluslararası alanlarda hukuk kariyeri planlayan lise mezunları | Bir uzmanlık ya da uluslararası profil eklemek isteyen hukuk mezunları |
| Dil | Genellikle yerel dil, çünkü konu o ülkenin hukuku | Her programa bak; İngilizce eğitimli LL.M.'ler var |
| İçerik | O ülkenin ulusal hukuk sistemi | Bir uzmanlık: AB hukuku, uluslararası ticaret hukuku, insan hakları, vergi ve diğerleri |
| Süre | Birkaç yıl; yapı ülkeye göre değişiyor (ülke rehberleri) | Programa göre belirleniyor; EHEA çerçevesinde 90 veya 120 AKTS; en az 60'ı ikinci döngü düzeyinde |
| Türkiye YKS kuralı | Okulu Türkiye'de bitiren öğrenciler için geçerli | Geçerli değil (yüksek lisans) |
| Türkiye'de mesleği yapmak | Derecenin YÖK tanımasını ve Türkiye'deki mesleki yolu gerektirir | Türk hukuk derecesine ekleniyor; yerine geçmiyor |

*Yurt dışında ilk hukuk derecesi ve LL.M.*

**LL.M.** (*Legum Magister / Master of Laws*): Genellikle zaten bir hukuk derecesi olan mezunlara yönelik hukuk yüksek lisansı. Hukuk mesleğine kabul her ülkenin kendi yolunu izliyor; örneğin Almanya'da bir yüksek lisanstan değil iki devlet sınavından geçiyor.

**Devlet sınavı** (*Staatsexamen (Almanya)*): Almanya'da avukat (Rechtsanwalt) olarak kabul genellikle yargı görevi yeterliliğini gerektiriyor; buna şu yolla ulaşılıyor: birinci sınavla biten üniversite hukuk öğrenimi, ardından ikinci devlet sınavıyla biten uygulamalı hazırlık dönemi (Vorbereitungsdienst).

**Düzenlenmiş meslek** (*düzenlenmiş meslek*): Avukatlık gibi, uygulanması kanunla belirli yeterlilik ve kayıt sahibi kişilere ayrılmış meslek. Avukatlar için AB asgari eğitimi yok: doktorlar ya da mimarların aksine AB'nin otomatik tanınan yedi mesleği arasında değiller (hekimler, hemşireler, ebeler, diş hekimleri, eczacılar, mimarlar ve veteriner hekimler).

## Hukuk için YKS kuralı

Ortaöğrenimini Türkiye'de bitirdiysen ve ilk derecen olarak yurt dışında hukuk okumak istiyorsan, sonradan tanınma için YÖK'ün kuralı geçerli: öğreniminin başladığı yılın YKS'sinde EA puan türünde en az 100.000 gerekiyor; ancak şu durumda gerekmiyor: üniversite, öğrenime başlanan yıl ARWU (Şanghay), CWTS Leiden, QS ve Times Higher Education sıralamalarından en az ikisinde ilk 1000 içindedir. Kuralı karşılamak tanımayı otomatik yapmaz; YÖK diplomayı mezuniyetten sonra inceliyor. [YKS ve yurt dışında okumak](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/basvuru/yks-sarti) kuralı açıklıyor, [üniversite seçimi](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/secim/universite-secimi) ise ilgili sıralamaları.

> **Uyarı: Tanınma, mesleği yapma hakkı ile aynı şey değil**
> Yabancı bir hukuk derecesi, YÖK tanıması olmadan seni Türk hukuk mesleğine yeterli kılmıyor ve tanıma mezuniyetten sonra inceleniyor. Yabancı bir hukuk derecesinin içeriği başka bir ülkenin hukuku olduğundan, Türkiye'de mesleği yapmak hedefinse dikkatle planla; bu hedef için daha doğrudan yol, bir Türk hukuk derecesi artı yurt dışında LL.M.

## Yurt dışında İngilizce hukuk okunur mu?

LL.M. için İngilizce eğitimli programlar var; resmî portallarda alan ve dile göre ara. İlk hukuk derecesi için ulusal dili bekle, çünkü konu ulusal hukuk. İngilizce eğitimli bir ilk hukuk derecesi bulursan, o ülkede hukuk mesleğine götürüp götürmediğine bak: örneğin Almanya'da yol devlet sınavlarından geçiyor (birinci sınavla biten üniversite hukuk öğrenimi, ardından ikinci devlet sınavıyla biten uygulamalı hazırlık dönemi (Vorbereitungsdienst)). Bkz. [İngilizce programlar](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/secim/ingilizce-programlar).

## Yurt dışında LL.M. yapmaya değer mi?

Scholway'in görüşüne göre belirli bir hedefe hizmet ettiğinde değer: AB, rekabet, vergi ya da tahkim hukuku gibi bir uzmanlık, uluslararası bir hukuk bürosunda ya da kuruluşta çalışmak, akademik bir kariyer ya da yurt dışında çalışmanın ilk adımı. Genel bir yeterlilik olarak daha zayıf bir seçim. Programları uzmanlıklarına, öğretim kadrosuna, uygulamayla bağlarına ve mezun sonuçlarına göre karşılaştır ve maliyeti [Jean Monnet](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/burslar/jean-monnet) (AB ile ilgili öğrenim için), [Chevening](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/burslar/chevening) ya da [Fulbright](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/burslar/fulbright) gibi finansman seçenekleriyle tart.

1. **Hedefi tanımla**
   Türkiye'de meslek, uluslararası büro, kurum, akademi ya da yurt dışında çalışma.
2. **Uzmanlığı seç**
   Hedefe ve işverenlerin ihtiyaçlarına uydur.
3. **Programları kısa listene al**
   Müfredatı, kadroyu, uygulama bağlarını ve sonuçları karşılaştır ([programları karşılaştırmak](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/secim/program-secimi)).
4. **Dosyayı hazırla**
   Transkript, dil sınavı, motivasyon mektubu, referanslar ([yurt dışında yüksek lisans](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/dereceler/yuksek-lisans)).
5. **Finansmana başvur**
   Burs son tarihleri çoğu zaman kabul son tarihlerinden önce geliyor.

## Yurt dışından hukuk derecesiyle kariyer seçenekleri

Okuduğun ülkede avukatlık yapmak o ülkenin kendi mesleki kurallarını karşılamayı gerektiriyor (Almanya'da: birinci sınavla biten üniversite hukuk öğrenimi, ardından ikinci devlet sınavıyla biten uygulamalı hazırlık dönemi (Vorbereitungsdienst)); AB'nin 2005/36/EC Yönergesi kapsamındaki mesleki yeterliliklerin tanınması kuralları şunlara uygulanıyor: AB üye devleti vatandaşları; AB vatandaşı olmayanlar için AB'nin otomatik tanıması doğrudan uygulanmaz. Avukatlık dışında hukuk mezunları uyum (compliance), uluslararası kuruluşlar, politika, danışmanlık ve akademi gibi alanlarda da çalışıyor. Dönersen, yabancı bir hukuk derecesi YÖK tanıması gerektiriyor ([YÖK denklik ve tanıma](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/turkiye/yok-denklik)). Dil de bu incelemenin parçası: program ÖSYM'nin sınav yaptığı bir dilde verildiyse YÖK, o dil için ÖSYM sınavından en az 60 puan ya da kabul edilen bir eşdeğerini istiyor; sonucu başvurudan sonra iki yıla kadar verebilirsin.

**Yurt dışında hukuk seçmeden önce**

- [ ] Nerede mesleği yapmak ya da çalışmak istiyorsun?
- [ ] İlk derece için: başladığın yılın YKS başarı sırası ya da üniversitenin sıralama muafiyeti
- [ ] Eğitim dili ve senin seviyen
- [ ] Programın o ülkede mesleğe götürüp götürmediği
- [ ] LL.M. için: uzmanlık ve hedef işverenlerin için değeri
- [ ] Dönmeyi düşünüyorsan: program ÖSYM'nin sınav yaptığı bir dilde verildiyse YÖK'ün istediği dil puanı

## Sık sorulan sorular

### Yurt dışında İngilizce hukuk okunabilir mi?

LL.M. için İngilizce eğitimli programlar var. İlk hukuk derecesi ulusal hukuku kapsadığı için genellikle ulusal dilde veriliyor; İngilizce eğitimli bir tane bulursan, o ülkede hukuk mesleğine götürüp götürmediğine bak.

### Yurt dışında LL.M. yapmak avukatlığa katkı sağlar mı, değer mi?

Net bir hedefe hizmet ettiğinde: işverenlerin değer verdiği bir uzmanlık, uluslararası bir kariyer, akademi ya da yurt dışında çalışma. Türkiye'de mesleği yapmak için bir hukuk derecesinin yerine geçmiyor; o yüzden programı ne yapmak istediğine göre seç.

### Yabancı bir hukuk diplomasıyla Türkiye'de avukatlık yapabilir miyim?

Mezuniyetten sonra incelenen YÖK tanıması olmadan hayır. Okulu Türkiye'de bitirdiysen, üniversite sıralama muafiyetini karşılamıyorsa YÖK ayrıca başladığın yılın YKS'sinde EA'da 100.000 başarı sırası istiyor. Bir Türk hukuk derecesi artı yurt dışında LL.M., Türkiye'de meslek yapmanın daha doğrudan yolu.

### Yurt dışında hukuk okumak için YKS gerekli mi?

Okulu Türkiye'de bitirdiysen, Türkiye'de sonradan tanınma için evet: başladığın yılın YKS'sinde EA puan türünde en az 100.000; ancak şu durumda gerekmiyor: üniversite, öğrenime başlanan yıl ARWU (Şanghay), CWTS Leiden, QS ve Times Higher Education sıralamalarından en az ikisinde ilk 1000 içindedir.

## Kaynaklar

1. [2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğrenim planlayan adaylara yönelik tanıma ve denklik süreçlerine ilişkin bilgilendirme](https://www.yok.gov.tr/tr/announcements/2026-yks-tercih-doneminde-yurt-disinda-yuksekogrenim-planlayan-adaylara-yonelik-tanima-ve-denklik-sureclerine-iliskin-bilgilendirme-fn0hU). Yükseköğretim Kurulu (YÖK) (Resmi), erişim 2026-10-31. 'Güncelleme Tarihi: 27.07.2026'. Also published on denklik.yok.gov.tr (announcements-detail/347). Read through a summarising fetch: the thresholds, the ranking organisations and the warnings were reported item by item, not as full text. The underlying regulation (Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr no. 24138) was not opened; the turkey domain owns it.
2. [2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğretim planlayan adaylara duyuru](https://denklik.yok.gov.tr/tr/announcements-detail/347). Yükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi), erişim 2026-10-31. Dated 27.07.2026. Candidates who finished secondary school in Turkey and study medicine, dentistry, pharmacy or law at a university that is not in the top 1,000 of at least two of ARWU, CWTS Leiden, QS and THE in the year they start must have reached the 2026-YKS minimum success ranking (SAY 50,000 medicine, SAY 80,000 dentistry, SAY 100,000 pharmacy, EA 100,000 law). No YKS ranking condition for other fields; meeting the condition does not guarantee equivalence.
3. [Directive 2005/36/EC (recognition of professional qualifications), Article 2 Scope](https://www.legislation.gov.uk/eudr/2005/36/article/2). The National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi), erişim 2026-10-31. Art. 2(1): 'This Directive shall apply to all nationals of a Member State wishing to pursue a regulated profession in a Member State'. Art. 2(2): each member state may allow its own nationals with qualifications 'not obtained in a Member State' to practise under its own rules (respecting the Chapter III minimum training conditions for the sectoral professions).
4. [Recognition of professional qualifications in practice](https://single-market-economy.ec.europa.eu/single-market/services/free-movement-professionals/recognition-professional-qualifications-practice_en). European Commission (DG GROW) (Resmi), erişim 2026-10-31. Automatic recognition for seven sectoral professions with harmonised minimum training: nurses, midwives, doctors (basic, GPs, specialists), dental practitioners, pharmacists, architects, veterinary surgeons. The general system covers other regulated professions (examples: teachers, translators, real estate agents). Automatic recognition on the basis of professional experience for some craft, commerce and industry activities. A Commission recommendation asks member states to simplify recognition for third-country nationals.
5. [Deutsches Richtergesetz (DRiG) § 5 Befähigung zum Richteramt](https://www.gesetze-im-internet.de/drig/__5.html). Bundesministerium der Justiz (gesetze-im-internet.de) (Resmi), erişim 2026-10-31. § 5(1): the qualification is acquired by completing a university law degree with the first examination and a subsequent preparatory service with the second state examination; the first examination consists of a university focus-area exam and a state exam in compulsory subjects.
6. [Bundesrechtsanwaltsordnung (BRAO) § 4 Zugang zum Beruf des Rechtsanwalts](https://www.gesetze-im-internet.de/brao/__4.html). Bundesministerium der Justiz (gesetze-im-internet.de) (Resmi), erişim 2026-10-31. 'Zur Rechtsanwaltschaft kann nur zugelassen werden, wer' 1. 'die Befähigung zum Richteramt nach dem Deutschen Richtergesetz erlangt hat', or meets the integration requirements (no. 2) or holds a certificate (no. 3) under the Act on European lawyers in Germany.

## İlgili rehberler

- [Yurt dışında okumak için YKS gerekli mi?](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/basvuru/yks-sarti)
- [YÖK denklik: Yurt dışı diplomanın Türkiye'de tanınması](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/turkiye/yok-denklik)
- [Yurt dışında yüksek lisans nasıl yapılır? Adım adım rehber](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/dereceler/yuksek-lisans)
- [Türkiye için Jean Monnet Burs Programı](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/burslar/jean-monnet)
- [Yurt dışında üniversite seçimi: Sıralama mı, uygunluk mu?](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/secim/universite-secimi)
