# Yurt dışında okurken Genel Sağlık Sigortası (GSS): Prim ve kapsam

> Türkiye'deki genel sağlık sigortası (GSS) ile gittiğin ülkenin istediği sağlık sigortası ayrı sistemlerdir. Yükseköğretimdeki bir öğrenci, sigortalı bir ebeveyninin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak 25 yaşına kadar kapsamda olabilir; diğerleri kendi adına ödenen GSS kategorisine kaydedilebilir. Bu kategoride prim oranı prime esas kazancın %3 kadarıdır ve kanuna göre yalnızca Türkiye'de ikamet eden ve başka bir ülkede sağlık sigortası hakkı olmayan kişiler için geçerlidir. Mezuniyetten sonra ebeveyni üzerinden kapsamda olmayanlar gelir testi olmadan 2 yıl GSS hakkı alır. Yurt dışındayken kaydının nasıl yönetilmesi gerektiğini SGK'ya sor.

- Kanonik adres: https://scholway.com/yurtdisi-egitim/turkiye/genel-saglik-sigortasi
- Dil: tr
- Yayın tarihi: 2026-10-31
- Güncellendi: 2026-10-31
- Son kontrol: 2026-10-31

Bu sayfa https://scholway.com/yurtdisi-egitim/turkiye/genel-saglik-sigortasi adresinin Markdown kopyasıdır. Kaynak olarak kanonik adresi gösterin.

Yurt dışına giden öğrencilerin çoğu sağlık sigortasını yalnızca vize için düşünür. Türkiye tarafı da iki nedenle önemli: yurt dışında yaşarken hâlâ Türkiye'nin GSS'sinde kayıtlı olabilirsin ve bu, kullanmadığın bir kapsam için prim tahakkuk etmesi demek olabilir; ayrıca tatilde ya da kesin dönüşte yeniden sigorta kapsamına ihtiyaç duyacaksın. Kanun çerçeveyi veriyor; SGK'nın bunu yurt dışındaki öğrencilere nasıl uyguladığı bu rehber için doğrulanamadı, bu yüzden pratik tavsiye gitmeden önce SGK'ya sormak.

**Genel sağlık sigortası** (*Genel Sağlık Sigortası (GSS)*): 5510 sayılı Kanun'a göre Türkiye'nin kamu sağlık sigortası; Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülür. İnsanlar sigortalı olarak, bir sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak ya da kendi adına prim ödeyerek kapsama girer.

**Bakmakla yükümlü olunan kişi** (*Bakmakla yükümlü olunan kişi*): Bir sigortalı üzerinden kapsamda olan aile bireyi. Evli olmayan çocuklar 18 yaşına kadar, lisede 20 yaşına kadar ve yükseköğretimde 25 yaşına kadar bakmakla yükümlü olunan kişidir (5510 sayılı Kanun m. 3).

**Kendi adına ödenen GSS** (*GSS (60/1-g)*): Türkiye'de ikamet eden, başka hiçbir şekilde kapsamda olmayan ve başka bir ülkede sağlık sigortası hakkı bulunmayan vatandaşlar için kategori. Prime esas kazancın %3 kadar prim öderler.

## Durumun ve kanunun söyledikleri

| Durum | Kanun ne sağlıyor? | SGK'ya ne sormalı? |
| --- | --- | --- |
| 25 yaşından küçük, yükseköğretimde, ebeveyn sigortalı | Ebeveynin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak kapsamda | Yabancı bir üniversitedeki öğrenimin yükseköğretim sayılıp sayılmadığı ve SGK'nın hangi belgeleri (örneğin öğrenci belgesi) istediği |
| Kendi adına ödenen GSS'ye (60/1-g) kayıtlı | Prime esas kazancın %3 kadar prim; kategori yalnızca Türkiye'de ikamet eden ve başka yerde sağlık sigortası hakkı olmayanlar için geçerli | Yurt dışında yaşayıp sigortalı olduktan sonra kaydın sonlandırılıp sonlandırılmayacağı ve nasıl |
| Mezun oldu, ebeveyni üzerinden kapsamda değil | Mezuniyetten sonra gelir testi olmadan 2 yıl GSS; yükseköğretim mezunları için 25 yaşına kadar | Yabancı bir diplomanın bu hakkı doğurup doğurmadığı ve hangi tarihten itibaren |

*Yurt dışındaki öğrenciler için GSS durumları (5510 sayılı Kanun)*

> **Önemli: Sen yokken primlerin işlemesine izin verme**
> Yurt dışında yaşayıp sigortalıyken kendi adına ödenen kategoride kayıtlı kalırsan, kayıtlı olduğun her ay için prim birikebilir. 60. madde bu kategoriyi Türkiye'de ikamet eden ve başka bir ülkede sağlık sigortası hakkı olmayanlarla sınırlıyor; yurt dışında sigortalı olduktan sonra kaydı sonlandırmanın yasal dayanağı bu. SGK'nın hangi belgeleri istediğini, örneğin yurt dışı adres ve sigorta belgeni, gitmeden önce ya da orada sigortalı olur olmaz sor.

| Çocuğun durumu | Şu yaşa kadar bakmakla yükümlü olunan kişi olarak kapsamda |
| --- | --- |
| Öğrenim görmüyor | 18 |
| Lisede | 20 |
| Yükseköğretimde | 25 |

*Sigortalı ebeveyn üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamı için yaş sınırları (5510 sayılı Kanun m. 3)*

## GSS yurt dışındaki sigortanın yerine geçmez

Her gidilen ülke öğrenci oturum izni için sağlık sigortası istiyor; AB hukuku şunu arıyor: o ülkenin kendi vatandaşları için normalde karşılanan tüm riskleri kapsayan ve planlanan kalış boyunca geçerli hastalık sigortası. Türk kapsamının sayılıp sayılmayacağı ülkenin kurallarına ve Türkiye ile yapılmış sosyal güvenlik anlaşmasına bağlı. En net örnek Almanya: yaşam merkezi Türkiye'de kalan, oraya yalnızca okumak için giden, orada çalışmayan ve SGK üzerinden kapsam hakkı olan bir öğrenci, Alman yasal sigortası yerine SGK'nın A/T 11 belgesini kullanabilir; bir iş, hatta bir minijob, genellikle bu yolu kapatır. Başka yerlerde, kuralları aksini söylemedikçe gittiğin ülkenin sigortasına ihtiyacın olduğunu varsay. Önce gideceğin ülkenin sigortasını planla: [öğrenci vizesi için sağlık sigortası](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/vizeler/saglik-sigortasi) seçenekleri anlatıyor; Scholway'in [Almanya](https://scholway.com/almanya/saglik/ogrenci-sigortasi) ve [Avusturya](https://scholway.com/avusturya/saglik/ogrenci-sigortasi) rehberleri her ülkenin öğrenci sigortasını kapsıyor.

## Gitmeden önce ve sonra ne yapmalı?

1. **Mevcut GSS durumunu kontrol et**
   e-Devlet'te bakmakla yükümlü olunan kişi olarak mı, sigortalı olarak mı yoksa kendi adına ödenen kategoride mi kapsamda olduğuna bak.
2. **SGK'ya yurt dışında okumayı sor**
   Yurt dışında okurken bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamını hangi belgelerin koruduğunu ya da yurt dışında sigortalı olunca kendi adına ödenen kaydın nasıl sonlandırılacağını sor. Mümkünse cevabı yazılı al.
3. **Yurt dışı sigortanı ayarla**
   Oturum izninin gerektirdiği sigortayı yaptır.
4. **Belgeleri sakla**
   Tercümeli öğrenci belgeleri, yurt dışı ikamet ve sigorta belgeleri.
5. **Dönüşü planla**
   Mezuniyetten sonra 2 yıl ücretsiz GSS hakkının sana uygulanıp uygulanmadığını ve kapsamın ne zaman başladığını kontrol et.

- **Gitmeden önce**: Durum kontrolü
  Bakmakla yükümlü olunan kişi, sigortalı ya da kendi adına ödeyen; yurt dışına taşınınca neyin değiştiğini SGK'ya sor.
- **Yurt dışına varınca**: Gittiğin ülkenin sigortası
  Oturum izni için gerekli.
- **25 yaşına gelince**: Bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamı biter
  Yükseköğretimdeki öğrenciler için ebeveyn üzerinden kapsam bu yaşta sona erer.
- **Mezuniyetten sonra**: Ücretsiz GSS dönemi
  Ebeveyni üzerinden kapsamda değilse, gelir testi olmadan 2 yıl; 25 yaşına kadar.

Diğer Türkiye işlemleri [Türkiye kontrol listesinde](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/turkiye); gideceğin ülkenin istediği sigortayı ise [öğrenci vizesi için sağlık sigortası](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/vizeler/saglik-sigortasi) sayfası anlatıyor.

**SGK'ya yazılı olarak sorulacak sorular**

- [ ] Yurt dışındaki üniversitede okumam, ebeveynimin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak kapsamda kalmamı sağlıyor mu ve hangi belgeleri istiyorsunuz?
- [ ] Kendi adına ödenen GSS'ye (60/1-g) kayıtlıysam, yurt dışında yaşamaya ve orada sigortalı olmaya başladığımda kaydı nasıl sonlandırırım?
- [ ] Yurt dışı diplomam mezuniyet sonrası GSS süresini başlatıyor mu, başlatıyorsa hangi tarihten itibaren?

## Sık sorulan sorular

### Yurt dışında okurken GSS'm devam eder mi?

Nasıl kapsamda olduğuna bağlı. Sigortalı ebeveyn üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamı yükseköğretim öğrencileri için 25 yaşına kadar sürer; SGK'nın yurt dışındaki öğrenimi böyle kabul edip etmediği ve hangi belgelerle kabul ettiği SGK'dan teyit edilmelidir.

### Yurt dışında yaşarken GSS primi ödemem gerekir mi?

Kendi adına ödenen kategori (60/1-g) kanunen yalnızca Türkiye'de ikamet eden ve başka bir ülkede sağlık sigortası hakkı olmayan kişiler için geçerli. Yurt dışında yaşayıp sigortalıyken bu kategoriye kayıtlıysan, primler birikmesin diye kaydı nasıl sonlandıracağını SGK'ya sor.

### Yurt dışı öğrenci vizesi için Türkiye'deki GSS yeterli mi?

Genellikle tek başına değil: gidilen ülkeler kendi kurallarına uyan bir sağlık sigortası istiyor. Almanya bazı öğrenciler için bir istisna; yaşam merkezi Türkiye'de kalan ve Almanya'da çalışmayan öğrenci için SGK'nın A/T 11 belgesini kabul ediyor. Gideceğin ülkenin kurallarına bak.

### Mezuniyetten sonra GSS kapsamında mıyım?

Ebeveyni üzerinden kapsamda olmayan mezunlar, mezuniyetten sonra gelir testi olmadan 2 yıl GSS hakkı alır; yükseköğretim mezunları için 25 yaşına kadar.

## Kaynaklar

1. [Studierende und Praktikanten](https://www.dvka.de/de/versicherte/studierende-und-praktikanten/). Deutsche Verbindungsstelle Krankenversicherung – Ausland (DVKA) (Resmi), erişim 2026-10-31. A student whose 'Lebensmittelpunkt' stays in Turkey, who comes to Germany 'lediglich vorübergehend und zum Zwecke des Studiums' and does not work there, and who has an entitlement from the Turkish carrier, 'muss sich nicht bei einer gesetzlichen Krankenversicherung in Deutschland versichern'; proof: the 'A/T 11 (Türkei)' certificate. With a job in Germany, even a minijob, cover through the home country 'kommt zumeist nicht mehr in Betracht'. Same page as germany healthcare_dvka_studierende.
2. [5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (konsolide metin): md. 3/10, md. 60, md. 81](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5510.pdf). Mevzuat Bilgi Sistemi (Resmi), erişim 2026-10-31. Art. 3/10(b): an insured person's unmarried children are dependants until 18, 20 if in lise, 25 if in higher education. Art. 60 (opening): applies to persons 'ikametgahı Türkiye'de olan'; 60(1)(g): citizens not covered otherwise and 'başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan' are GSS-insured; extra paragraph (6663/26): graduates not covered through a parent get two years of GSS without an income test after graduation, up to age 20 (lise) or 25 (higher education). Art. 81(1)(f): GSS premium for 60(1)(g) is 3% of the premium base. Says nothing explicit about students abroad; the SGK procedure for ending registration while abroad was not read (open question).
3. [Directive (EU) 2016/801, Article 7 General conditions](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32016L0801). EUR-Lex / Publications Office of the EU (Official Journal L 132, 21.5.2016) (Resmi), erişim 2026-10-31. Art. 7(1)(c): 'sickness insurance for all risks normally covered for nationals of the Member State concerned', valid for the planned stay; 7(1)(e): 'sufficient resources to cover subsistence costs without having recourse to the Member State's social assistance system' and return travel costs, assessed by 'an individual examination of the case'. Art. 7(1)(b): a minor under national law presents 'a parental authorisation'; Art. 7(3): states 'may indicate a reference amount'. Neither Art. 7 nor Art. 11 sets an age limit for students (age bands appear only in Art. 12, for school pupils).

## İlgili rehberler

- [Uluslararası öğrenciler için sağlık sigortası](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/vizeler/saglik-sigortasi)
- [Okumak için yurt dışına taşınmak: Uçak bileti, bavul ve ilk haftalar](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/yasam/tasinma)
- [Yurt dışı eğitim bütçeni planlamak](https://scholway.com/yurtdisi-egitim/finansman/butce-planlamasi)
