Çalışma Hakları ve Part-Time İş
Dönem içinde haftada 20 saat çalışma hakkı.
Çalışma İzni: Ne Zaman, Kaç Saat?
Student Visa ile İngiltere'de dönem içinde haftada 20 saat çalışabilirsin. Yaz tatillerinde ve resmi okul aralarında (yazılı olarak belirlenen tatil dönemleri) tam zamanlı çalışma hakkı var.
Önemli ayrıntılar:
- •Çalışma iznin vizene dahil — ayrı bir belge gerekmez
- •İşverene CAS numaranı ve vize bilgilerini göstermelisin
- •"Term time" tanımına dikkat et — bazı üniversiteler sınavları dönem saymaz; bazıları sayar. Üniversitenden yazılı teyit al
- •Foundation (temel) yıl öğrencileri yalnızca haftada 10 saat çalışabilir
Asgari ücret (Nisan 2025 itibarıyla):
| Yaş grubu | Saatlik ücret |
|---|---|
| 21 yaş ve üzeri | £12,21 |
| 18–20 yaş | £10,00 |
| 16–17 yaş | £7,55 |
Haftada 20 saatte aylık net ~£900–1.000 (21+ için). Londra kirasıyla tek başına yetmez ama burs veya aile desteğiyle birlikte ciddi katkı sağlar.
Part-time İş Bulmak: Nereden Başlayacaksın?
Kampüs içi işler (en güvenilir başlangıç):
- •Üniversite kütüphanesi, kafeteryası, öğrenci birliği barı
- •Araştırma asistanlığı (RA) — hocanla görüş; saatlik £12–15 civarı
- •Lab demonstratörlük — lisans öğrencilerine pratik dersi yardımı
- •Uluslararası öğrenci bürosu tercüman/danışman yardımcısı
Online platformlar:
- •Indeed.co.uk — en kapsamlı iş ilanı platformu
- •Gumtree.com — yerel ve part-time işler
- •Unitemps — pek çok üniversitenin kendi geçici iş ajansı
- •Totaljobs.com ve Reed.co.uk — biraz daha kurumsal
Sektörler ve tahmini ücretler:
| Sektör | Saatlik ücret |
|---|---|
| Kafe/Restoran | £12–13 |
| Perakende | £12–14 |
| Turizm/Etkinlik | £13–16 |
| Kütüphane/Üniversite | £12–15 |
| Araştırma Asistanlığı | £14–20 |
Graduate Route: Mezuniyet Sonrası 2 Yıl
İngiltere'nin en büyük avantajlarından biri: master mezunu Türk öğrenciler Graduate Route ile 2 yıl İngiltere'de kalıp iş arayabiliyor (bu süre 2027'den itibaren 18 aya inecek; mevcut öğrenciler 2 yılı koruyor).
Bu vize ne sağlıyor?
- •Herhangi bir sektörde, herhangi bir işverenle veya kendi işini kurarak çalışabilirsin
- •Tam zamanlı, part-time veya freelance — tümü serbest
- •Aynı anda birden fazla işveren mümkün — mesela sabahları bir startup'ta, akşamları serbest danışmanlık
2 yıl içinde Skilled Worker Visa'ya geçiş:
- •Sponsor işveren bulunca (çoğu büyük şirket zaten lisanslı sponsor)
- •Skilled Worker Visa için asgari maaş eşiğini karşılaman gerekiyor (sektöre göre değişiyor, genellikle £26.200+ yıllık)
Neden önemli? Londra'da 2 yıl çalışmak hem maaş birikimi hem CV kalitesi için kritik. Goldman Sachs, McKinsey, Google, DeepMind — Londra ofisleri bu sürede gerçek kariyer ivmesi sağlıyor.
Vergi ve NINO: Çalışmaya Başlamadan Önce
NINO (National Insurance Number): Herhangi bir işte çalışmaya başlamadan önce NINO zorunlu. gov.uk/national-insurance/overview adresinden başvuru yapılıyor. 4–8 hafta sürüyor; yoğun dönemlerde daha uzun.
Income Tax (Gelir Vergisi): İngiliz gelir vergisi sistemi "Pay As You Earn" (PAYE) — işveren keserek ödüyor. Öğrenci olarak çalışıyorsan vergi muafiyeti eşiği: yıllık £12.570 (2024–25 itibarıyla). Bu eşiğin altında vergi kesilmemeli — işverenin P60 belgenle düzeltme yapmasını iste.
Yanlış vergi kesintisi: İşverene "Personal Allowance"ını bildirmen gerekebilir. Fazla ödediysen yıl sonunda HMRC'ye "P800 tax refund" başvurusun yapılabiliyor.
Banka hesabı olmadan çalışamam: İşveren maaşı hesaba yatırıyor — Monzo veya Starling ile hızlıca hesap aç.
İngiltere: Çalışma Haklarında Uyum Planı
- •Çalışma hakkı vizedeki çalışma koşulu notlarına göre sınırlanır ve buna uyum zorunludur.
Kaynaklar: