Mezuniyet Sonrası İmkânlar

İskoçya Graduate Route 2 yıl — İngiltere ile aynı.

Edinburgh'un büyüyen sektörleri:

• •Fintech: FNZ, Baillie Gifford, Standard Life Aberdeen
• •Biyoteknoloji: MRC Human Genetics Unit
• •Enerji: İskoçya rüzgar enerjisi kapasitesi açısından Avrupa lideri — mühendislik mezunları için
• •Oyun geliştirme: Dundee Avrupa'nın oyun sektörü merkezlerinden biri

İskoçya'da (UK geneli) mezuniyet sonrası kalmanın yolu iki aşamalıdır.

1. Graduate Route (köprü izin):

• •Master/lisans mezunu 2 yıl, doktora mezunu 3 yıl kalır.
• •Kritik tarih: Bu 2 yıllık süre, 31 Aralık 2026'ya kadar Graduate Route'a başvuranlar için geçerli. 1 Ocak 2027'den itibaren süre 18 aya iniyor (doktora 3 yıl kalıyor). Mezuniyet sonrası kalmayı planlıyorsan bu tarihi takvimine al.
• •Sponsor gerekmez, herhangi bir işte (saat sınırı olmadan) çalışabilir veya iş arayabilirsin — esnek bir nefes alma dönemi.
• •Mezuniyetten önce, Student vizen geçerliyken UK içinden başvurulur; IHS yeniden ödenir.
• •Önemli: Graduate Route süresi tek başına kalıcı oturuma (ILR) sayılmaz — bu bir köprüdür, kalıcı iznin kendisi değil.

2. Skilled Worker visa (kalıcılığın anahtarı):

• •Lisanslı sponsor (işveren) + uygun beceri düzeyinde iş + maaş eşiği gerekir.
• •Genel maaş eşiği £41.700 (22 Temmuz 2025'ten; önceden £38.700); ancak yeni mezun (new entrant: 26 yaş altı veya Student/Graduate vizesinden geçiş) için indirimli eşik £33.400 veya going rate'in %70'i uygulanabilir.
• •Graduate Route'tayken iş bulup Skilled Worker'a geçersin; bu süre kalıcı oturuma sayılmaya başlar.

İskoçya'da işe alan sektörler: Edinburgh fintech (FNZ, Baillie Gifford), biyoteknoloji, Aberdeen enerji, Dundee oyun/yaşam bilimleri, Glasgow mühendislik. Büyük şirketler sponsor lisansına sahiptir ve süreci bilir — sponsor olup olmadığını başvuru öncesi sor.

İskoçya, Birleşik Krallık göç sistemine tabidir; kalıcılık ve vatandaşlık yolu nettir ama kurallar son yıllarda sıkılaşıyor.

ILR (Indefinite Leave to Remain — süresiz oturum):

• •Genelde 5 yıl kesintisiz, uygun bir rotada (Skilled Worker sayılır) ikamet sonrası alınır.
• •Kritik: Student ve Graduate Route'ta geçen yıllar bu 5 yıla sayılmaz — sayan dönem Skilled Worker gibi rotalardır. Yani tipik yol: master (Student) → Graduate Route → Skilled Worker (buradan 5 yıl) → ILR.
• •Şartlar: Life in the UK testi + İngilizce (B1) + sürekli istihdam/gelir.

Vatandaşlık (naturalisation):

• •ILR aldıktan 12 ay sonra başvurulur (yani çoğu durumda ~6 yıl toplam).
• •İyi karakter (sabıkasızlık), ikamet sürekliliği, dil ve Life in the UK şartı.
• •Çifte vatandaşlık serbest: Birleşik Krallık çifte vatandaşlığa izin verir, Türkiye de — Türk vatandaşlığını korursun.

Uyarı — kurallar değişiyor: 2025 sonrası UK göç politikası sıkılaştı ve bazı rotalarda ILR için gereken süreyi uzatma (örn. 10 yıl) önerileri gündeme geldi. Maaş eşikleri ve süreler güncellenebiliyor; planını yaparken gov.uk'in güncel kurallarını mutlaka teyit et.

İskoç pasaportu/UK vatandaşlığının değeri: Güçlü vizesiz seyahat + Common Travel Area ile İrlanda'da yaşama/çalışma hakkı. Uzun vadeli plan için değerli ama yol sabır ister.

• •Graduate Route 2 yıl (doktora 3); 31 Ara 2026'ya kadar başvuranlar için, sonra 18 ay.
• •Kalıcılık için Skilled Worker: genel eşik £41.700, yeni mezun £33.400.
• •ILR (süresiz oturum) 5 yıl Skilled Worker sonrası; öğrenci + Graduate yılları sayılmaz.
• •Vatandaşlık ILR'den 1 yıl sonra; UK çifte vatandaşlığa izin verir.

Kaynaklar:

• •Oturum/izin çerçevesi