Bir Alman üniversitesine yabancı diploma ya da okul belgesiyle başvuruyorsan notun, başka adaylarla karşılaştırılmadan önce Alman ölçeğine çevrilir. Yöntem neredeyse her yerde aynı: modifiye Bavyera formülü. Farklı olan ve sonucunu belirleyen, hangi sayıların girdiği ve sonucun kesilip kesilmediği ya da yuvarlanıp yuvarlanmadığı. Bu rehber hesabı çözümlü örneklerle gösteriyor, uni-assist'in Türk diplomalarına uyguladığı kuralı açıklıyor ve sonra Alman ölçeğinin kendisini ortaya koyuyor. Daha geniş sistem eğitim genel bakışında özetleniyor.

Modifiye Bavyera formülü adım adım
Formül, sisteminin geçme aralığını Alman geçme aralığı olan 1,0 ile 4,0 arasına oturtur: x = 1 + 3 × (Nmax − Nd) / (Nmax − Nmin). Nmax sisteminde mümkün olan en iyi not, Nmin en düşük geçme notu, Nd senin notun ve x Alman sonucudur. Nmax'a eşit bir not 1,0, Nmin'e eşit bir not 4,0 olur. Üniversiteye giriş belgeleri için KMK'nın yabancı notlar anlaşması, sonucun yuvarlanmadan tek ondalığa sabitlendiğini söyler; Nmax ve Nmin dayanak değerleri KMK Yabancı Eğitim Merkezi'nin (ZAB) değerlendirme önerilerinden gelir.
Nmax'ı bul
Sisteminin verdiği en iyi not: dört puanlık GPA ölçeğinde 4,00, yüzlük ölçekte 100.
Nmin'i bul
Geçtiğin en düşük not. Türk diploması için uni-assist tek bir dersin geçme notu değil, mezuniyet için gereken asgari not (Diploma Supplement madde 4.2) kullanır.
Genel notunu (Nd) al
Transkriptinde ya da diploma belgende yazan kümülatif not; tek bir dönemin ortalaması değil.
Hesapla ve kes
Nmax'tan Nd'yi çıkar, Nmax eksi Nmin'e böl, 3 ile çarp ve 1 ekle. Bir ondalık tut, gerisini at: 2,29 sonucu 2,2'dir.
| Notun (Nd) | Nmax | Nmin | Hesap | Alman notu |
|---|---|---|---|---|
| 3,00 | 4,00 | 2,00 | 1 + 3 × 1,00 / 2,00 | 2,5 |
| 3,00 | 4,00 | 1,00 | 1 + 3 × 1,00 / 3,00 | 2,0 |
| 3,20 | 4,00 | 2,00 | 1 + 3 × 0,80 / 2,00 | 2,2 |
| 3,50 | 4,00 | 2,00 | 1 + 3 × 0,50 / 2,00 = 1,75 | 1,7 (kesilir, yuvarlanmaz) |
| 80 | 100 | 50 | 1 + 3 × 20 / 50 | 2,2 |
| 80 | 100 | 60 | 1 + 3 × 20 / 40 | 2,5 |
İlk iki satır bu rehberin var olma nedeni. Aynı 3,00 GPA, en düşük geçme notu 2,00 alınırsa 2,5, 1,00 alınırsa 2,0 olur. Nota göre seçim yapan programlarda yarım Alman notu kabul ile ret arasındaki farkı yaratabilir. TUM formül için bir çevrimiçi hesaplayıcı sunuyor ve o da senden üniversiteni sisteminin en düşük geçme notunu istiyor.
Türk diploması için hangi en düşük geçme notu sayılır?
Bir Türk transkriptinde iki farklı asgari olabilir: tek bir dersin geçme notu ve mezuniyet için gereken asgari not. uni-assist'in Türkiye notları, ders ya da dönem asgarisinin çeviri için önemsiz olduğunu açıkça söylüyor: yalnızca diploma için gereken asgari notu kullanıyor; bu genellikle Diploma Eki'nin 4.2 maddesinde yazar. 2005'ten önce 100'lük ölçekte tamamlanan diplomalar için o dönem geçerli olan sınav yönetmeliği (Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği) gerekir; uni-assist adaylardan bunu Resmî Gazete'den (resmigazete.gov.tr) temin etmelerini istiyor.
Ders ders çeviriler de var, ama farklı bir amaç için. Değişim öğrencileri için Duale Hochschule Baden-Württemberg (DHBW), en düşük geçme notu DD olan 4,00 ölçeğini kullanan Türk üniversiteleri için bir tanıma tablosu yayımlıyor: AA 1,0 · BA 1,5 · BB 2,0 · CB 2,5 · CC 3,0 · DC 3,5 · DD 4,0 · FD/FF 5,0. Bu tablo, bir değişim sırasında alınan tek tek derslerin notlarını aktarmak için kullanılır, kabul notu hesaplamak için değil.
- Dayanak değerlerEckwerte Nmax / Nmin
- Yabancı bir not sisteminin en iyi notu (oberer Eckwert, Nmax) ve en düşük geçme notu (unterer Eckwert, Nmin); Bavyera formülünün iki sabit noktası. Okul belgeleri için bunları ZAB değerlendirme önerilerinde belirler; diplomalar için uni-assist ve üniversiteler belgelerinden alır.
- Diploma Eki, madde 4.2Diploma Supplement, Abschnitt 4.2
- Diploma Eki'nin, diplomanın notlandırma şemasını, geçmek için gereken asgari not dahil, anlatan bölümü. Alman başvuruları buna güvenir; çünkü resmî, standart ve genellikle İngilizce düzenlenir.
Kesilmiş mi yuvarlanmış mı: iki üniversite neden farklı sonuç verebilir?
KMK anlaşması sonucu yuvarlamadan tek ondalığa sabitler ve TUM da kendi ortalamaları için aynısını yapar. Her üniversite aynı şekilde çevirmez. Örneğin Leuphana Üniversitesi Lüneburg, kendi öğrencilerinin yurt dışında aldığı notları çevirirken sonucu Alman ölçeğinin en yakın basamağına yuvarlar ve tam orta noktaları daha iyi nota verir; bu yüzden hesaplanan 2,2 orada 2,3 olur. Nmin seçimiyle birleşince aynı transkript farklı üniversitelerde biraz farklı Alman notları verebilir. Bu itiraz edebileceğin bir hata değil, her üniversitenin yöntemidir ve tek güvenli yol, hedef programın yayımladığı yöntemle hesaplamak.
| Etken | Olası seçenekler | Etki |
|---|---|---|
| En düşük geçme notu (Nmin) | Mezuniyet asgarisi (Türkiye için uni-assist) ya da ders asgarisi | Yukarıdaki 3,00 örneğinde yarım Alman notu |
| Ondalıklar | Bir ondalıktan sonra kesmek (KMK, TUM) ya da bir Alman basamağına yuvarlamak (örn. Leuphana) | Genellikle 0,1 ile 0,2 |
| Hangi not çevrilir? | Genel diploma notu ya da ilgili modüllerin yeniden hesaplanmış ortalaması | Programın kurallarına bağlı |
Okul belgeleri ve Studienkolleg: genel not nasıl belirlenir?
Lisans kabulü için KMK anlaşması hangi belgelerin sayılacağını belirler. Okul belgen erişimi yalnızca bir Studienkolleg'deki Feststellungsprüfung'dan sonra sağlıyorsa genel not, çevrilmiş okul notunun ve Feststellungsprüfung notunun aritmetik ortalamasıdır. Bir konuya erişimin tamamlanmış bir diplomaya dayanıyorsa yalnızca o diploma kullanılır. ZAB'ın yabancı okul belgeleri için dayanak değerleri anabin veri tabanında; üniversiteden ya da uni-assist'ten gelmeyen bir Lise çevirisine güvenme. Türk bir Lise Diploması için anabin ayrıca belge herhangi bir erişim sağlamadan önce bir YKS yerleşmesi ister. Yolların kendisi Almanya'da lisans sayfasında anlatılıyor.
Alman not ölçeği
TUM ve RWTH Aachen gibi Alman üniversiteleri tek tek sınavları tam notların etrafında 0,3'lük basamaklarla notlandırır: 1,0, 1,3, 1,7, 2,0, 2,3, 2,7, 3,0, 3,3, 3,7, 4,0 (geçer) ve 5,0 (kalır). Ölçek Türk GPA'sının tersine işler: düşük olan iyidir ve 4,0 en düşük geçme notudur. Örneğin RWTH Aachen 0,7, 4,3, 4,7 ve 5,3 basamaklarını hariç tutar; geçti/kaldı değerlendirmeleri geçti ya da kaldı olarak kaydedilir. 5,0'dan sonra ne olduğu ve kaç tekrar hakkın olduğu Almanya'da sınavlar ve tekrar hakları sayfasında.
| Not | Almanca terim | Anlamı (RWTH'nin çevirisi) |
|---|---|---|
| 1,0; 1,3 | sehr gut | Çok iyi: mükemmel bir performans |
| 1,7; 2,0; 2,3 | gut | İyi: ortalamanın üstünde bir performans |
| 2,7; 3,0; 3,3 | befriedigend | Orta: gereklilikleri karşılar |
| 3,7; 4,0 | ausreichend | Yeterli: eksikliklere rağmen gereklilikleri karşılar |
| 5,0 | nicht ausreichend | Yetersiz: kalmak |
Modül ve genel notlar ortalamadır ve farklı bantlanır. TUM'da: 1,5'e kadar sehr gut; 1,6–2,5 gut; 2,6–3,5 befriedigend; 3,6–4,0 ausreichend; 4,1 ve üzeri nicht ausreichend. Ortalamalar bir ondalık tutar ve diğer ondalıklar kesilir; yani 1,56 sonucu 1,5'tir ve hâlâ 'sehr gut'tur. TUM, genel notu 1,2 değerine kadar olanlara 'mit Auszeichnung bestanden' (üstün başarıyla geçti) verir. Kuzey Ren-Vestfalya'da yasa ayrıca Alman notunun yanında bir AKTS notu da ister; üniversiteler bunu genel notla sınırlayabilir (HG NRW § 63(1)).
- Üstün başarıyla geçtimit Auszeichnung bestanden
- Bir Alman diploma belgesindeki en üst karar. Eşiği her üniversite belirler: TUM'da genel not 1,2 değerine kadar, 1,3 ile 1,5 arası ise 'sehr gut bestanden'.
Alman yüksek lisans programları hangi ortalamayı bekler?
Ulusal bir asgari yok. DAAD Türkiye, Almanya'daki tüm yüksek lisans programları için geçerli bir not şartı olmadığını belirtiyor; her program asgari bir not koyup koymayacağına, adayları nota göre sıralayıp sıralamayacağına ya da çoğunlukla alan uyumuna bakıp bakmayacağına kendisi karar verir. Kuzey Ren-Vestfalya asgari notları yasayla kısıtlıyor: orada bir yüksek lisans programı 'nitelikli' bir ilk diploma isteyebilir ama erişim şartı olarak asgari genel not aranamaz koyar; yerinden fazla adayı olan programlar yine de nota göre seçim yapabilir. Pratikte her programın kabul yönetmeliğinde 'Mindestnote' (asgari not) ya da 'Auswahlverfahren' (seçme yöntemi) sözcüklerini ara. Başvuru tarafı Almanya'da yüksek lisans ve adım adım uni-assist sayfalarında.
Başvuranların çevrilmiş notla yaptığı hatalar
Alman başvurularındaki not sorunlarının çoğu formülden değil, ona neyin girdiğinden kaynaklanır. Beş hatayı yapmak kolaydır; uni-assist'in ve bu sayfada anılan üniversitelerin yönlendirmeleri her birine değinir ve herhangi biri, notla öğrenci seçen bir programda yerine mal olabilir.
| Hata | Neden önemli | Bunun yerine ne yapmalı |
|---|---|---|
| Tek bir dersin geçme notunu Nmin olarak kullanmak | uni-assist yalnızca diploma için gereken asgari notu kullanır; daha düşük bir Nmin notunu olduğundan iyi gösterir | Nmin'i Diploma Supplement'in 4.2 numaralı maddesinden ya da sınav yönetmeliğinden al |
| Son dönemin ortalamasını girmek | Formül kümülatif notu ister | Transkriptindeki ya da diplomandaki genel notu kullan |
| Alman sonucunu yukarı yuvarlamak | Sonuçlar yuvarlanmaz, bir ondalığa kesilir | Üniversitelerin yaptığı gibi 2,29'u 2,2 yaz |
| Her üniversitenin uni-assist gibi çevirdiğini varsaymak | Notu kendisi çeviren üniversiteler kendi yöntemini seçebilir | Her programın kendi hesaplayıcısını ya da yöntemini kullan ve bir kopyasını sakla |
| Önceki diplomanın not eşiğini görmezden gelmek | Bazı yüksek lisans programları lisansında asgari bir Alman notu ister | Herhangi bir ücret ödemeden önce kabul yönetmeliğine bak |
Kayıt olduktan sonra mantık tersine döner: Alman notların işverenler, burs komiteleri ve Türkiye'ye dönersen oradaki kurumlar tarafından değerlendirilecek. İlk dönemlerdeki güçlü modül notları Deutschlandstipendium ve DAAD bursları için önemlidir, genel not da çoğu zaman doktoraya kabulde önem taşır. Yüksek lisans kabulünün notunu diğer ölçütlerle nasıl tarttığı Almanya'da yüksek lisans sayfasında açıklanıyor.

Pratikte: başvurmadan önce çevrilmiş notunu kontrol etmek
Bir başvuru göndermeden önce
- Nmax'ı ve mezuniyet asgarisini Diploma Eki'nde (madde 4.2) ya da üniversitenin sınav yönetmeliğinde bul.
- Alman notunu formülle kendin hesapla ve bir ondalıktan sonra kes.
- Hedef programın kendi çeviri yöntemini ya da yuvarlama kuralını yayımlayıp yayımlamadığına bak.
- Resmî not sistemi belgesini hazırla; uni-assist anabin ya da Wikipedia bağlantılarını kabul etmez.
- Diploman 2005'ten öncesine aitse ve 100'lük ölçek kullandıysa o dönem yürürlükteki yönetmeliği temin et.
- Sonucunu programın varsa asgari notuyla ve seçme kurallarıyla karşılaştır.
Diplomanın hiç yeterli olup olmadığı ayrı bir soru ve diplomam yeterli mi? ile anabin ve ZAB denkliği sayfalarında yanıtlanıyor.
Sık sorulan sorular
Almanya yüksek lisans için not ortalaması kaç olmalı?
Almanya genelinde bir asgari yok; her program kendisi karar verir ve bazıları adayları çevrilmiş nota göre sıralar. Kuzey Ren-Vestfalya erişim koşulu olarak asgari genel not koymaya izin vermiyor, ama yerlerin sınırlı olduğu yerde nota göre seçim yine mümkün. Her programın kabul yönetmeliğini kontrol et.
Bavyera formülü nasıl hesaplanır, GPA'mı Alman ölçeğine nasıl çeviririm?
x = 1 + 3 × (Nmax − Nd) / (Nmax − Nmin) modifiye Bavyera formülünü kullan; Nmax sisteminin en iyi notu, Nmin diplomanı geçmek için gereken en düşük not ve Nd genel notun. Yuvarlamadan bir ondalık tut. Türk bir diploma için Nmin'i, uni-assist'in yaptığı gibi, Diploma Eki'nin 4.2 maddesinden al.
Almanya'da 4,0 geçme notu mu, kalma mı?
Geçme: 4,0 (ausreichend) en düşük geçme notu, 5,0 (nicht ausreichend) kalmaktır. En iyi not 1,0. Ortalamalarda TUM, 4,1 ve üstünü nicht ausreichend sayar.
uni-assist ve bir üniversitenin hesaplayıcısı transkriptim için neden farklı Alman notları veriyor?
Genellikle farklı bir en düşük geçme notu ya da ondalıklarla ilgili farklı bir kural kullandıkları için. Türk bir diploma için uni-assist Diploma Eki'ndeki mezuniyet asgarisini kullanırken bir üniversitenin kendi hesaplayıcısı basitçe en düşük geçme notunu sorabilir; KMK anlaşması bir ondalıktan sonra keser, bazı üniversiteler ise kendi amaçları için en yakın Alman not basamağına yuvarlar. Başvurduğun programın yöntemini izle.
Almanya'da 2,0 not iyi mi?
Evet. Alman ölçeğinde 1,0 en iyi, 4,0 en düşük geçer nottur; 2,0 "gut" (iyi) yani ortalamanın üzerinde bir başarıdır. Genel notlar tek tek sınavlardan daha geniş bantlanır: örneğin TUM'da genel 1,6 ile 2,5 arası "gut" sayılır. Yüksek lisans kabulü için ulusal bir asgari yok; bunu her program kendisi belirler.
Türk 4,00 GPA'm her Alman üniversitesinde aynı şekilde mi çevrilir?
Mutlaka değil. Değiştirilmiş Bavyera formülü standarttır, ama sonuç hangi en düşük geçme notunun kullanıldığına bağlıdır: uni-assist, Diploma Supplement'ındaki diploma için asgari notu kullanır; notu kendisi çeviren üniversiteler ise bunu senin girmeni isteyebilir. Aynı GPA bu yüzden farklı Alman notlarına dönüşebilir; bu nedenle başvurduğun programın yöntemini kullan.
Kaynaklar
14 kaynak, tümü resmi
- Vereinbarung über die Festsetzung der Gesamtnote bei ausländischen Hochschulzugangszeugnissen (Beschluss der KMK vom 15.03.1991 i. d. F. vom 12.09.2013)Kultusministerkonferenz (KMK), Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen (Resmi)
- Länderhinweise: Türkei (documents and grade-conversion note)uni-assist e.V. (application service of German universities) (Resmi)
- Notenumrechnung mit der Bayerischen FormelTechnical University of Munich (TUM) (Resmi)
- Notenumrechnung Türkei (Stand: Juni 2026)Duale Hochschule Baden-Württemberg (DHBW) (Resmi)
- Allgemeine Prüfungs- und Studienordnung für Bachelor- und Masterstudiengänge an der TUM (APSO) vom 18. März 2011, lesbare Fassung der 12. Änderungssatzung vom 16. Dezember 2025Technical University of Munich (TUM) (Resmi)
- Examination regulations – ÜPO (non-binding English translation of key sections, incl. § 10 grading and § 14 failed examinations)RWTH Aachen University (Master programme page) (Resmi)
- Gesetz über die Hochschulen des Landes Nordrhein-Westfalen (Hochschulgesetz – HG), Fassung gültig ab 4. August 2026Land Nordrhein-Westfalen (recht.nrw.de) (Resmi)
- Umrechnung von im Ausland erbrachten Leistungen mit der 'modifizierten Bayerischen Formel' (Stand Juli 2020)Technische Universität München – TUM Global & Alumni Office (Resmi)
- Notenumrechnung (Modifizierte Bayrische Formel)Leuphana Universität Lüneburg (Resmi)
- Info country by country – Turkeyuni-assist e.V. (Resmi)
- Educational certificates and translationsuni-assist e.V. (Resmi)
- Almanya'da yükseköğrenim (lisans ve master başvurusu)DAAD Türkiye (DAAD Information Centres Istanbul/Ankara) (Resmi)
- Gesetz über die Hochschulen des Landes Nordrhein-Westfalen (Hochschulgesetz – HG), Fassung gültig ab 04.08.2026Land Nordrhein-Westfalen (recht.nrw.de) (Resmi)
- anabin – Türkei: Lise Diplomasi einer 12-jährigen allgemeinbildenden Sekundarschule (Bewertung mit Fallgruppen TUR-BV05 bis TUR-BV08 und TUR-BV14)Kultusministerkonferenz – Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen (anabin) (Resmi)