İçeriğe geç
Başvuru

Almanya'da diploma denkliği: anabin ve ZAB rehberi

Almanya'da üniversite kabulü için Türk diploman ayrı bir diploma denkliği başvurusu gerektirmiyor: geçip geçmediğine üniversite (veya onun adına uni-assist) anabin veritabanındaki ZAB önerilerine göre karar veriyor; tanınmış bir yabancı kurum burada H+ ile işaretleniyor. ZAB Denklik Belgesi (Statement of Comparability) ise başka bir şey: iş, vize ve işverenler için dijital bir belge; €208 tutuyor, yaklaşık 3 ay sürüyor ve kabul sağlamıyor. Tıp gibi düzenlenmiş meslekler kendi tanımalarını gerektiriyor.

11 makaleden 4. 8 dk okuma. 12 resmi kaynakla doğrulandı, 30 Ekim 2026.

Read this guide in English

“Tanıma”, Almanya'da üç farklı anlama geliyor ve bunları karıştırmak adaylara para ve ay kaybettiriyor. Öğrenime kabul için üniversite kendisi karar veriyor; Yabancı Eğitim Merkezi'nin (ZAB) anabin veritabanında yayımlanan değerlendirme önerilerini kullanıyor; önceden bir şeyin tanınmış olmasına gerek yok. İş ve göçmenlik için ZAB, yabancı üniversite diplomalarına bir Denklik Belgesi (Zeugnisbewertung) veriyor. Tıp veya öğretmenlik gibi düzenlenmiş meslekler için ise mesleği yapıp yapamayacağına ayrı bir makam karar veriyor. Bu makale ilk ikisini kapsıyor ve üçüncüye işaret ediyor.

Bonn'da Graurheindorfer Straße 157'de, krem duvarlı, kırmızı tuğla süslemeli, kemerli pencereli ve kavisli alınlıklı uzun eski bir sanayi binası; önünde çıplak ağaçlar.
KMK sekreterliğinin Bonn'daki Graurheindorfer Straße 157 adresindeki yerleşkesi, Yabancı Eğitim Merkezi'nin (ZAB) adresi. ZAB, anabin'deki değerlendirme önerilerini yazıyor ve Denklik Belgeleri düzenliyor; artık her şey çevrimiçi yürüyor.Photo: Sir James / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
AmaçKim karar verir?Neye ihtiyacın var?Sana maliyeti
Üniversite kabulü (lisans, yüksek lisans)Üniversite ya da ön kontrolünde uni-assist, anabin'deki ZAB önerilerine dayanarakDiplomaların, tercümelerin ve programın listelediği belgelerTanıma ücreti yok; üniversite kullanıyorsa uni-assist dönem başına ilk program için €75 alıyor
İş, vize, iş başvuruları (düzenlenmemiş meslekler)ZAB, Denklik Belgesi ileDiploma belgelerinin taramalarıyla dijital başvuru€208
Düzenlenmiş meslekler (örn. doktor, öğretmen)O meslekten sorumlu makamMesleğe bağlıO makam belirler
Üç tür tanıma ve kimin yürüttüğü
anabinanabin (Anerkennung und Bewertung ausländischer Bildungsnachweise)
ZAB'ın yabancı eğitime ilişkin herkese açık veritabanı. Üniversiteye erişim sağlayan lise diplomalarını, tanınma statüleriyle yabancı kurumları ve Alman karşılığıyla yabancı diplomaları listeliyor. Eksiksiz olduğunu iddia etmiyor: eksik bir kayıt, bir şeyin tanınmadığının kanıtı değil.

anabin'de H+, H+/- ve H- ne demek?

anabin'in kendi rehberi, yabancı diplomaların Almanya'da kural olarak yalnızca devlet veya devletçe tanınmış bir kurumda alınmışsa tanınabileceğini belirtiyor. Bu tür kurumlar H+ statüsünü taşıyor. Bazı ülkelerin diplomaları için ek ölçütler karşılanmalı; bu kurumlar H+/- ile işaretleniyor. H-, anabin'in tanınmış saymadığı bir kurumu gösteriyor. Bir kurumun kaydındaki statüye tıklamak o ülke için açıklamayı gösteriyor.

StatüAnlamıNe yapmalı?
H+Devlet veya devletçe tanınmış kurum; diplomaları kural olarak tanınabilirSonra diplomanın değerlendirmesini kontrol et
H+/-Tanınmış, ama bu ülkenin diplomaları ek ölçütleri karşılamalıStatü notunu aç ve diplomanın bunları karşıladığını kontrol et
H-Tanınmış sayılmıyorBaşvurmadan önce üniversiteye veya uni-assist'e sor; güçlük bekle
Listede yokanabin eksiksiz değil; kurum henüz değerlendirilmemiş olabiliruni-assist başvurunu işlerken tanınmayı kontrol edeceğini söylüyor
anabin kurum statüsü (anabin rehberi, 30 Ekim 2026'da okundu)
  1. Kurumlar bölümünü aç

    anabin'de “Institutionen” ve kurum arama sekmesini seç.

  2. Ülkeyi seç

    Kurumun bulunduğu ülkeyi, örneğin Türkei, seç.

  3. Adla ara

    Serbest metin alanına kurumun adının tamamını veya bir kısmını yaz. Latin olmayan alfabelerdeki adlar çevriliyor.

  4. Statüyü oku

    Kaydı aç; statü (H+, H+/- veya H-) “Status” bölümünde, etiketin ardında bir açıklamayla birlikte.

  5. Sonra diplomayı kontrol et

    “Hochschulabschlüsse” altında ülke ve diploma adıyla ara ve Alman karşılığını gör. Tam diplomanın kaydı yoksa diploma türü araması ilk, bağlayıcı olmayan bir fikir veriyor.

Kabul için tanıma: üniversite neyi kontrol ediyor?

Lisans programı için soru, lise diplomanın Almanya'da üniversite girişi sağlayıp sağlamadığı; bu üniversiteye giriş yeterliliği (HZB) sayfasında ve Türk diplomaları için YKS şartı sayfasında anlatılıyor. Doğrudan erişimi olmayan adaylar bir Studienkolleg'den geçiyor. Yüksek lisans programı için uni-assist ölçütleri sayıyor: genellikle ilgili bir bölümde, bir Alman lisansına denk, ülkesinin hukukuna göre tanınmış bir üniversiteden tamamlanmış bir ilk diploma; bazı ülkeler için programın kendisinin de akreditasyonlu olması gerekiyor. İkisini de anabin'de kontrol edebilirsin ve emin değilsen uni-assist başvurunu işlerken öğreneceğini söylüyor.

Notlar. Alman üniversiteleri yabancı notları, 1,0'ın en iyi ve 4,0'ın en düşük geçme notu olduğu Alman ölçeğine, genellikle değiştirilmiş Bavyera formülüyle dönüştürüyor: x = 1 + 3 × (Nmax − Nd) / (Nmax − Nmin). Türk diplomaları için uni-assist'in Nmin olarak kullandığı değer: tek bir dersin geçme notu değil, mezuniyet için gereken asgari not (Diploma Supplement madde 4.2). Bir örnek: 4,00 üzerinden 3,20 ortalama ve 2,00 mezuniyet asgarisi, 1 + 3 × 0,80 / 2,00 = 2,2 veriyor; bazı üniversiteler bunu en yakın Alman not basamağına yuvarlıyor. 100 puanlık ölçekte 2005'ten önce tamamlanan diplomalar için o dönemde yürürlükteki sınav yönetmeliği gerekiyor. Dönüştürme ve yuvarlama hakkında daha fazlası Alman not sistemi ve değiştirilmiş Bavyera formülü sayfasında.

Değiştirilmiş Bavyera formülümodifizierte bayerische Formel
Alman üniversitelerinin yabancı bir notu, sistemindeki en iyi olası notu ve en düşük geçme notunu kullanarak Alman 1,0–4,0 aralığına çevirmesinin standart yolu. Üniversiteler sonucu farklı yuvarlayabilir; bu yüzden aynı transkript biraz farklı Alman notları verebilir.

ZAB Denklik Belgesi

Denklik BelgesiZeugnisbewertung für ausländische Hochschulabschlüsse
ZAB'ın eyaletler adına ve Lizbon Tanıma Sözleşmesi temelinde düzenlediği resmî belge. Diplomanı, programı ve üniversiteyi, programın süresini, öğrenim biçimini ve mezuniyet tarihi ile yerini adlandırıyor, üniversite ve programın tanındığını doğruluyor ve karşılık gelen Alman eğitim düzeyini, örneğin lisans veya yüksek lisans, belirtiyor.

ZAB, belgenin yeterliliğini devlet dairelerine, büyükelçiliklere ve işverenlere kanıtlamana yardım ettiğini söylüyor: bir çalışma vizesi veya AB Mavi Kart için başvururken diplomanın bir Alman diplomasına denk olduğunu göstermelisin ve birçok işveren, örneğin kamu sektöründe, bunu istiyor. Yapmadıkları da aynı kadar önemli: üniversiteye kabul, ileri öğrenim ya da düzenlenmiş bir meslekte çalışma hakkı vermiyor ve notlarını Alman notlarına çevirmiyor. ZAB 2024'te 118.370'ten fazla başvuru aldı.

KonuAyrıntı
Ücret€208; muafiyet ve taksit yok; ödeme üç hafta içinde yapılmalı ve işlem ancak tam ücret geldiğinde başlıyor
İşlem süresiNormal başvuru için 3 ay; hızlandırılmış nitelikli işgücü yönteminde 2 ay; AB Mavi Kart için 2 hafta; eksiksiz belgelerden ve tam ödemeden itibaren sayılır ve kısaltılamaz
BelgelerGenellikle onay veya apostil olmadan sade taramalar; değerlendirme her zaman orijinal dildeki belgelere dayanıyor ve çevrimiçi kontrol bir tercüme gerekip gerekmediğini söylüyor
BiçimHerkesin doğrulayabileceği dijital mühürlü, dijital; yalnızca Almanca düzenlenir; tüm Almanya'da ve süresiz geçerli
Verilmediği durumlarTamamlanmamış öğrenim ve bir Alman üniversitesiyle birlikte verilen diplomalar (çift veya ortak diploma); bunlar zaten Alman diploması sayılıyor
HesapBaşvurular, herhangi bir vatandaşlıkla kullanıcı adı ve şifreyle açabileceğin bir BundID hesabı üzerinden yürüyor
ZAB Denklik Belgesi: temel bilgiler (ZAB SSS, 30 Ekim 2026'da okundu)

Pratikte: Denklik Belgesi için başvuru

  1. İhtiyacın olup olmadığını kontrol et

    Üniversite başvurusu için hayır. Bir vize prosedürü, AB Mavi Kart başvurusu ya da bir işveren diplomanın denk olduğunu gösteren kanıt istediğinde düşün; ZAB'ın web sitesinde hedefine yardımcı olup olmadığına dair kısa bir anket var.

  2. Ön kontrolü yap

    ZAB'ın çevrimiçi ön kontrolü, diploman için başvurabilip başvuramayacağını söylüyor ve tercüme gerekip gerekmediği dâhil bir belge kontrol listesi veriyor.

  3. Bir BundID hesabı oluştur ve çevrimiçi başvur

    Her şey ZAB web sitesindeki kişisel alanın üzerinden yürüyor: başvuru, yüklemeler ve mesajlar. Eksiksiz belgeleri tara; ZAB'a göre fotokopi dükkânı taraması ya da telefon tarama uygulaması kabul edilebilir.

  4. Hemen öde

    Gönderdikten sonra €208 ücreti öde; geç ödeme işlemin başlamasını geciktirir.

  5. Belgeyi indir

    Düzenlendiğinde hesabından indir ve makamlara, üniversitelere ya da işverenlere dijital olarak gönder.

ZAB'ın SSS'sine göre finansman programları ücreti karşılayabilir. Bir yedek, örneğin eski bir kâğıt belgenin dijital sürümü, yeni bir belgeden daha ucuz; eski kâğıt belgeler geçerli kalıyor.

Hangi tür denkliğe, ne zaman ihtiyacın var?

'Denklik' birbirinden farklı birkaç süreci kapsıyor ve başvurucular çoğu zaman yanlış olanı başlatıyor. Yüksek lisans başvurusu, çalışma izni ve düzenlenmiş bir meslek, diplomanla ilgili farklı sorular soruyor ve her birini farklı bir kurum yanıtlıyor. Tablo bunları amaca göre sıralıyor; öğrencilerin çoğu okurken yalnızca ilk satıra, iş ararken ikinci satıra ihtiyaç duyar.

AmaçKim karar verirGenelde ne yeterli
Yüksek lisansa kabulÜniversite veya uni-assistKurumunun anabin statüsü (Türk üniversiteleri için H+) ve programın içerik kontrolü; çoğu durumda ZAB belgesi gerekmez
Yabancı diplomayla AB Mavi Kart'ı veya nitelikli çalışan izniYabancılar dairesi ve temsilcilik, anabin veya ZAB'a dayanarakDiplomanın denk sayıldığını gösteren bir anabin kaydı ya da ZAB Denklik Belgesi; ZAB, Mavi Kart başvurularında süreyi 2 hafta olarak belirtiyor
Düzenlenmiş meslekler (tıp, hukuk, öğretmenlik ve diğerleri)Eyaletteki ilgili mesleğin yetkili kurumuAyrı bir mesleki denklik süreci; Denklik Belgesi yetmez
DoktoraFakültenin doktora kuruluYüksek lisans veya dengi; fakültenin kendi yönetmeliği belirler
Alman diplomasını Türkiye'de kullanmakYÖKTürkiye'de denklik süreci
Amaca göre denklik (özet; her satır ayrıntılı sayfasına bağlanıyor)

Almanya'da okuyup orada mezun olursan bunların çoğu ortadan kalkar: Alman lisans ya da yüksek lisansı Almanya'da çalışmak için denklik gerektirmez. Çalışma yolları AB Mavi Kart ve nitelikli çalışan izni, doktora kabulü doktora yapmak, yüksek lisans yolunun kendisi ise Almanya'da yüksek lisans ve uni-assist sayfalarında anlatılıyor.

Düzenlenmiş meslekler ve Türkiye'ye dönüşte denklik

Almanya'da tıp, hemşirelik ya da okul öğretmenliği gibi düzenlenmiş bir meslekte çalışmak istiyorsan ZAB belgesi yetmez: o meslekten sorumlu makam karar veriyor ve anabin'in hangi tanıma ofisinin sorumlu olduğuna dair rehberi başlangıç noktası. Bir Alman diplomasıyla Türkiye'ye dönmeyi planlıyorsan oradaki tanıma (YÖK denklik) Türk kurallarına tabi ve burada değil Türk vatandaşı olarak Almanya'da okumak sayfasında ele alınıyor.

Kaçınılacak hatalar

  • Yüksek lisansa başvurmak için ZAB belgesine para ödemek: kabul sağlamıyor ve üniversiteler diplomanı kendileri değerlendiriyor.
  • Eksik bir anabin kaydını ret saymak: veritabanı eksiksiz değil.
  • Notunu çevrimiçi bir hesap makinesiyle kendin dönüştürüp resmî gibi sunmak: üniversite veya uni-assist dönüştürüyor.
  • anabin veya Wikipedia'ya not ölçeği bağlantısı yüklemek: uni-assist sınav yönetmeliği gibi resmî bir belge istiyor.
  • ZAB belgesinin Alman notlarını göstermesini ya da düzenlenmiş bir meslek için ruhsat vermesini beklemek.

Değerlendirmenin tüm başvuruya nasıl oturduğu Alman üniversitelerine başvuru nasıl yapılır sayfasında; belgeler ve onaylı kopyalar apostil, onaylı kopya ve yeminli tercüme sayfasında.

Sık sorulan sorular

anabin H+ nedir?

H+, anabin'in devlet veya devletçe tanınmış olarak listelediği, diplomaları Almanya'da kural olarak tanınabilen bir yabancı kurumu gösteriyor. H+/-, o ülkenin diplomalarının ek ölçütleri karşılaması gerektiği anlamına geliyor ve H-, tanınmış sayılmayan bir kurumu gösteriyor.

Almanya diploma denkliği nasıl alınır?

Üniversite kabulü için ayrıca tanıma başvurusu yapmıyorsun: başvurduğunda üniversite veya uni-assist diplomanı değerlendiriyor. İş, vize ve işverenler için ZAB €208 karşılığında çevrimiçi bir Denklik Belgesi veriyor ve düzenlenmiş mesleklerin kendi tanıma makamları var.

Almanya denklik süreci ne kadar sürer?

ZAB normal bir Denklik Belgesi için 3 ay, hızlandırılmış nitelikli işgücü yönteminde 2 ay ve AB Mavi Kart için 2 hafta belirtiyor. Süre ancak tüm belgeler ve tam ücret geldiğinde işliyor ve kısaltılamıyor.

Almanya'da yüksek lisansa başvurmak için ZAB belgesi gerekli mi?

Hayır. ZAB, belgesinin üniversiteye kabul hakkı vermediğini söylüyor; üniversiteler ve uni-assist başvurduğunda diplomanı kendileri değerlendiriyor. Esas olarak vizeler, AB Mavi Kart ve iş başvuruları için yararlı.

ZAB için apostil gerekli mi?

Genellikle hayır. ZAB'ın SSS'si, belgelerin sade bir taramasının normalde onay veya apostil olmadan yettiğini söylüyor ve çevrimiçi kontrol bir tercüme gerekip gerekmediğini belirtiyor.

Alman yüksek lisansından sonra Almanya'da çalışmak için diplomamın denkliği gerekir mi?

Hayır. Alman lisans ya da yüksek lisansı Almanya'da çalışmak için ayrıca denklik gerektirmez; denklik yabancı diplomalar için önemlidir. Bunun yerine Türk diplomanla çalışmak istersen, yabancılar dairesi diplomanın tanınıp tanınmadığına ya da denk olup olmadığına bakar; genellikle anabin veya ZAB Denklik Belgesi üzerinden. Tıp gibi düzenlenmiş meslekler her zaman ayrı bir mesleki denklik ister.

Kaynaklar

12 kaynak, tümü resmi