Almanya her lise diplomasını Abitur'una eşit saymıyor. Yabancı Eğitim Merkezi (ZAB) her ülke için hangi diplomaların Alman üniversitelerini doğrudan, hangi bölümler için açtığını ve hangilerinin yalnızca bir Studienkolleg'e götürdüğünü belirliyor. Türkiye için belirleyici ek belge, merkezî üniversite giriş sınavı YKS'nin sonucu ve özellikle dört yıllık bir programa yerleştirme (yerleştirme). Türk adaylar büyük bir grup: 2025/26 kış döneminde Türk vatandaşı olup yabancı giriş yeterliliği olan 24.171 öğrenci Alman yükseköğretim kurumlarına kayıtlıydı; bu, uluslararası öğrencilerin üçüncü büyük grubu.

YKS kuralı tek paragrafta
anabin'in on iki yıllık Lise Diploması için vaka grubu (TUR-BV05) doğrudan erişim için üç koşul koyuyor: diploma, YKS sonucu (SAY, SÖZ, EA veya DİL puan türünde 180'in üzerinde puan (2020 sınavı için 170)) ve bir üniversite fakültesinde yüz yüze verilen en az dört yıllık bir lisans programına yerleştirme. DAAD Türkiye aynı temel koşulu merkezî sınav (YKS, TYT-AYT) üzerinden şöyle ifade ediyor: YKS ile dört yıllık örgün bir lisans programına yerleşmiş olmak. Bu yerleştirmeyle Almanya'da, yerleştirildiğin programla aynı adlı ya da benzer lisans programlarına başvurabilirsin. uni-assist'in belge listesi kuralı yansıtıyor: Lise Diploması'nın yanında, sana bir yer verildiğini belgeleyen ve üniversiteyi, fakülteyi ve puan türünü gösteren, YKS sonucunun ikinci kısmını, “Yerleştirme Sonuçları”nı istiyor. Bu yüzden erişim bölüme bağlı: isteklerini değil yerleştirme alanını izliyor.
- YKS yerleştirmeYKS yerleştirme (Yerleştirme Sonuçları)
- Türkiye'de ÖSYM'nin merkezî yükseköğretim giriş sınavı (TYT ve AYT'den oluşan YKS) aracılığıyla bir öğrenim yerinin verilmesi. Almanya için uni-assist'in istediği yalnızca sınav puan belgesi değil yerleştirme belgesi; çünkü alanını belirleyen üniversiteyi, fakülteyi ve puan türünü adlandırıyor.
- Code-KarteCode-Karte (YKS sonuç belgesi)
- Alman makamlarının ve DAAD Türkiye'nin Türk sınav sonuç belgesi için kullandığı ad. DAAD Türkiye, Almanya'da bunun için resmî olarak belirlenmiş bir azami yaş olmadığını, ancak tek tek üniversitelerin bir sınır koyabileceğini belirtiyor.
Kuralda üç ayrıntı önemli. Dört yıllık, iki yıllık önlisans değil lisans programı demek. Örgün, yüz yüze öğrenim demek: anabin açıköğretim fakültesindeki bir yerleştirmeyi farklı ele alıyor ve doğrudan erişimi yalnızca orada iki yıllık başarılı öğrenimden sonra açıyor. Ve fakülte önemli: anabin'in değerlendirmesinde bir fakülte yerine üniversiteye bağlı bir yüksekokuldaki dört yıllık programa yerleştirme yalnızca uygulamalı bilimler üniversitelerini (Fachhochschule) açıyor. Puan ve yerleştirme birlikte kontrol ediliyor, bu yüzden eksiksiz sonuç belgesini sakla.
Yerleştirmen hangi Alman programlarını açar?
Yabancı diplomalar için KMK çerçevesi bölüme bağlı erişimin ardındaki mantığı açıklıyor. Kendi ülkesinde tüm öğrenim programlarını açan bir diploma Almanya'da genellikle her programa yeterli; yalnızca belirli bölümleri açan bir diploma yalnızca karşılık gelen Alman programlarına yeterli; yurt dışındaki öğrenim dönemleriyle kazanılan erişim ise başlanan bölümü ve komşu bölümleri kapsıyor. YKS kuralına uygulandığında, örneğin makine mühendisliğine bir yerleştirme Alman makine mühendisliği programlarını gösteriyor; mekatronik gibi komşu bir bölümün “benzer” sayılıp sayılmadığına üniversite ya da onun adına uni-assist karar veriyor. Tanıma, başvurduğun programa da bağlı: sonradan program değiştirirsen yeni bir karar gerekiyor.
| Elindekiler | Resmî sayfalar ne diyor? | Yolun |
|---|---|---|
| Lise Diploması + bir fakültede dört yıllık örgün lisans programına YKS yerleştirmesi, gereken puanla | anabin (TUR-BV05): yerleştirme bölümü ve ilgili bölümler için tüm kurum türlerine doğrudan erişim; DAAD Türkiye: aynı adlı ya da benzer programlara başvur; uni-assist: Yerleştirme Sonuçları'nı yükle | Doğrudan, bölüme bağlı başvuru |
| Lise Diploması + bir yüksekokulda dört yıllık programa yerleştirme | anabin (TUR-BV14): yalnızca uygulamalı bilimler üniversitelerine doğrudan, bölüme bağlı erişim | Yerleştirme alanında uygulamalı bilimler üniversiteleri |
| Lise Diploması + tamamlanmış önlisans (iki yıllık) diploması | anabin (TUR-BV08): TYT'de 150'nin üzerinde puan ile doğrudan, bölüme bağlı erişim; DAAD Türkiye: tamamladığın alandaki lisans programlarına başvurabilirsin; uni-assist: her iki diplomayı ve önlisans transkriptini yükle | Doğrudan, önlisans alanında |
| Lise Diploması + iki yıllık meslek yüksekokulu (MYO) programında bir yıl | anabin (TUR-BV07): TYT'de 150'nin üzerinde puan ile Studienkolleg ve Feststellungsprüfung, yalnızca uygulamalı bilimler üniversiteleri için | Uygulamalı bilimler üniversitelerine götüren Studienkolleg |
| Meslek lisesi diploması (Meslek Lisesi) + YKS sonucu: SAY, SÖZ, EA veya DİL puan türünde 180'in üzerinde puan (2020 sınavı için 170) | anabin (TUR-BV09): yerleştirme alanına uyan kurs için Studienkolleg ya da bir yıllık lisans öğreniminden sonra doğrudan erişim | Studienkolleg ya da bir yıllık lisans öğreniminden sonra doğrudan |
| IB Diploma, Matura veya Abitur | DAAD Türkiye: tüm bölümler, YKS sonucu olmadan | Doğrudan, herhangi bir bölüm (ZAB'ın diploma için koşullarına tabi) |
| Almanya'da Alman Abitur'u alan Türk vatandaşı | hochschulstart: Bildungsinländer Almanlar gibi muamele görüyor | Alman adaylarla aynı yöntemler |
| Yeterli bir yerleştirmesi veya Türkiye'de öğrenimi olmayan Lise Diploması | anabin bunun için bir vaka grubu listelemiyor: ne doğrudan erişim ne de Studienkolleg | Yalnızca bu diplomayla yol yok; aşağıdaki seçeneklere bak |
| Açıköğretim fakültesinde öğrenim | anabin (TUR-BV06): orada iki yıllık öğrenimden sonra doğrudan, bölüme bağlı erişim; uni-assist: bir e-Devlet transkripti ekle | İki yıldan sonra doğrudan |
Bu tablonun ardındaki genel kavramlar (doğrudan, bölümle sınırlı ve Studienkolleg erişimi ve şartlı kabul) üniversiteye giriş yeterliliği (HZB) sayfasında anlatılıyor. Almanya'da Abitur alan bir Türk vatandaşıysan YKS kuralı sana uygulanmıyor: 2025/26 kış döneminde Türk vatandaşlığı ve Alman giriş yeterliliği olan 12.636 öğrenci kayıtlıydı ve Alman lise mezunları gibi başvuruyorlar.

Almanya için asgari bir YKS puanı var mı?
Evet. anabin'in kaydı, 2018'den itibaren sınavlar için yerleştirmeyle birlikte SAY, SÖZ, EA veya DİL puan türünde 180'in üzerinde puan (2020 sınavı için 170) gösteren bir Code-Karte istiyor; eşiği Almanca gösterimde '180.000' olarak yazıyor. DAAD Türkiye sayfası yalnızca yerleştirmeyi anıyor, bu yüzden kontrol edilecek rakam anabin'inki. Daha eski sınav yıllarının aynı kayıtta kendi eşikleri var; eski belgelerin farklı rakamlar vermesinin nedeni bu: Türk Lise Diploması üzerine 2015 tarihli bir KMK kararı, 2018'de YKS'nin yerini aldığı eski YGS sınavına atıf yapıyordu ve Türkiye'deki Alman temsilciliklerinin (2019 yaşam maliyeti rakamlarını da veren) 2019 tarihli bir broşürü kendi dönemi için bir puan eşiği belirtiyordu. Ajans sitelerindeki ve forumlardaki puan iddialarını doğrulanmamış say ve durumunu uni-assist ile ya da anabin kaydıyla kontrol et.
Yerleştirme yok ya da yanlış alanda: seçeneklerin
- Feststellungsprüfung (FSP)Feststellungsprüfung
- Doğrudan erişimi olmayan adayların normalde bir Studienkolleg'in sonunda girdiği üniversite yeterlilik sınavı. Katıldığın kursun bölüm grubunu (teknik, tıbbi, iktisadi vb.) okuyabileceğini belgeliyor. KMK çerçevesi uyarınca eyaletler birbirlerinin FSP'lerini tanıyor; ancak Studienkolleg müdürleri, Kuzey Ren-Vestfalya'daki bazı FSP'lerin yalnızca orada geçerli olduğunu not ediyor.
Studienkolleg ve Feststellungsprüfung
KMK çerçevesinin doğrudan erişimi olmayan adaylar için yolu: genellikle 2 dönem süren, Almanca verilen (başvurmak için en az B1 gerekiyor) ve kursunun bölüm grubunu açan Feststellungsprüfung ile biten bir hazırlık kursu. Türk diplomaları için anabin bunu yalnızca belirli durumlarda açıyor: gereken YKS puanıyla bir meslek lisesi diploması ya da iki yıllık bir MYO programında bir yıl sonrası on iki yıllık bir lise diploması (o da yalnızca uygulamalı bilimler üniversiteleri için). Yerleştirmesi olmayan sade bir lise diploması buna yeterli değil. Bkz. Studienkolleg ve Feststellungsprüfung açıklandı.
Kuzey Ren-Vestfalya'da üniversite erişim sınavı
NRW Yükseköğretim Yasası, üniversitelerin Alman giriş yeterliliği olmayan uluslararası nitelikli adayları, TestAS'a dayanabilecek kendi giriş sınavlarıyla kabul etmesine izin veriyor. Örneğin Bielefeld, ZAB'ın Studienkolleg yoluna yerleştirdiği adaylardan Almanca kanıtına ek olarak şunu istiyor: dijital TestAS'ta çekirdek ve alan modülünde standart puan ≥ 50 (kâğıtta ≥ 90). NRW'nin eyalet Studienkolleg'i yok; bu yüzden birine yeterli adaylar için bu yol önemli; anabin'in Studienkolleg yoluna yerleştirmediği, yerleştirmesi olmayan bir lise mezununa yardımcı olmuyor.
Aynı alanda önlisans
DAAD Türkiye, önlisans mezunlarının tamamladıkları alandaki lisans programlarına başvurabileceğini söylüyor; önlisans diplomasıyla iki yıllık yükseköğrenim belgeleniyor.
Yeni bir YKS yerleştirmesi
Bazı adaylar istedikleri alanda bir yerleştirme elde etmek için YKS'ye yeniden giriyor. DAAD Türkiye, Almanya'da sonuç belgesi için resmî bir azami yaş olmadığını ama tek tek üniversitelerin bir sınır koyabileceğini söylüyor; bu yüzden eski bir sonuca göre plan yapmadan önce kontrol et.
Önce Türkiye'de öğrenim
anabin Türkiye'deki öğrenim üzerinden birkaç yol açıyor: TYT'de 150'nin üzerinde puan ile tamamlanmış bir önlisans doğrudan, bölüme bağlı erişim veriyor; açıköğretim fakültesinde iki yıl aynısını yapıyor; iki yıllık bir MYO programında bir yıl uygulamalı bilimler üniversiteleri için bir Studienkolleg'e götürüyor. Tamamlanmış bir lisans tüm bölümleri açıyor. uni-assist başvurduğunda transkriptini değerlendiriyor.
Ek belge isteyen okul türleri
uni-assist'in Türkiye sayfası birkaç okul türü için belge şartları ekliyor. Bunlar neyi yüklemen gerektiğiyle ilgili, okul türünün yeterli olup olmadığıyla değil.
| Okul veya yol | uni-assist'in istediği ek belgeler |
|---|---|
| Anadolu Teknik Lisesi, Anadolu İmam Hatip Lisesi | Ortaöğretimin son dört yılının dersleri ve notları |
| Açık Öğretim Lisesi | Uzaktan eğitim okulunun “Tasdikname ile Getirdiği Dersler” dâhil dört yıllık özeti; yalnızca son yıl uzaktan eğitimse, 9–11. yıllarda devam edilen okulun adını taşıyan bir transkript (E-Okul PDF'i yeterli; ekran görüntüleri kabul edilmiyor) |
| YÖS ile bir Türk üniversitesine kabul | YÖS sonucu, kayıt veya kabul mektubu, üniversiteden kabulünün hangi diplomaya dayandığını belirten bir yazı ve o yılın lisans kabulü için asgari YÖS puanı |
| Önlisans mezunları | Lise Diploması, Önlisans Diploması ve resmî önlisans transkripti |
| Zaten bir Türk üniversitesine kayıtlı olan herkes | Tercihen e-Devlet üzerinden alınmış bir transkript |
Meslek liseleri. Bir KMK-ZAB duyurusu, Türkiye'nin 2017/18 akademik yılından itibaren meslek lisesi mezunlarının sınavsız iki yıllık önlisans programlarına geçişini kaldırdığını kaydediyor; bu geçişe dayanan tavsiyeler güncel değil.
On bir veya on iki yıllık öğrenim
Stuttgart Üniversitesi, Türkiye'yi okul diplomalarının bir denklik sözleşmesiyle kapsandığı “sözleşme ülkeleri” arasında sayıyor, ama yalnızca on iki yıllık lise için: okul diploması on bir yıllık öğrenimi tamamlayan Türk vatandaşlarının ek bir Studienkolleg yılı tamamlaması gerektiğini söylüyor. Sözleşme ülkelerinden adaylar yine anabin'deki ZAB kurallarına göre başvuruyor ve anabin'in on bir yıllık lise (2008'e kadar verilen) için ayrı kaydı, yeterli bir YKS sonucuyla Studienkolleg'e ya da bir yıllık lisans öğreniminden sonra doğrudan erişime götürüyor. Öğrenimin on iki yıldan kısaysa önce bu noktayı kontrol et.
Pratikte: yolunu kontrol etmek ve evrakları hazırlamak
Ücretsiz kontrolleri yap
uni-assist'in “Check: university admission” aracı ve DAAD kabul veritabanı diplomanın için ilk, bağlayıcı olmayan yanıtı veriyor. Emin değilsen uni-assist, başvurunu işlerken doğrudan başlayıp başlayamayacağını ya da bir Studienkolleg'e ihtiyacın olup olmadığını belirleyeceğini söylüyor.
Yerleştirmeni Alman programlarıyla eşleştir
Türk yerleştirmenle aynı adlı Alman programlarını listele ve hangi üniversitelerin komşu bölümleri dikkate aldığını not et; şüphede yerleştirme belgeni ekleyerek uluslararası ofise yaz.
Belgeleri topla
Lise Diploması, üniversiteyi, fakülteyi ve puan türünü gösteren Yerleştirme Sonuçları, okul türün gerektiriyorsa okul transkriptleri ve daha önce bir üniversiteye kayıtlı olduysan bir e-Devlet transkripti.
Doğru tercüme et
uni-assist Türkiye'de yapılan tercümeleri yalnızca damgasında Türkçe “yeminli tercüman” sözleri bulunan bir yeminli tercüman tarafından kabul ediyor. Aslı ve tercümeyi yükle. Ayrıntılar: apostil, onaylı kopya ve yeminli tercüme.
Doğru yere başvur
Program sayfasının söylediği gibi uni-assist veya üniversite portalı üzerinden: bkz. uni-assist ve VPD ve genel bakış Alman üniversitelerine başvuru nasıl yapılır.
Türk adayların yaptığı hatalar
- Yerleştirme belgesi olmadan yalnızca Lise Diploması ile başvurmak.
- Üniversiteyi, fakülteyi ve puan türünü belirten yerleştirme sonucu yerine YKS puan belgesini yüklemek.
- Yerleştirme alanıyla ilgisiz bir Alman programına başvurmak.
- Uygunluğu eski broşürlerden veya forumlardan YGS dönemi puan eşikleriyle değerlendirmek.
- Türkçe “yeminli tercüman” damgası olmayan tercümeler.
- İngilizce programlı bir lisansın Studienkolleg için Almancayı gereksiz kıldığını sanmak (Studienkolleg'ler Almanca öğretiyor).
Vizeden askerlik tecilline Türk vatandaşları için farklı olan her şey için Türk vatandaşı olarak Almanya'da okumak sayfasına bak. Lisans programlarının kendisi Almanya'da lisans sayfasında anlatılıyor.
Yolun geri kalanı için uni-assist, başvuru belgeleri ve onaylı kopyalar sayfalarını oku. Türkiye vatandaşları için askerlik tecilinden vizeye kadar pratik adımlar Türkiyeli öğrenciler rehberinde ve Türkiye'den vize başvurusu sayfasında toplanıyor.
Sık sorulan sorular
Almanya'da üniversite okumak için YKS gerekli mi?
Türk Lise Diploması ile bir lisans programına doğrudan giriş için evet: anabin, bir üniversite fakültesinde dört yıllık yüz yüze lisans programına yerleştirmeyi ve YKS sonucu olarak SAY, SÖZ, EA veya DİL puan türünde 180'in üzerinde puan (2020 sınavı için 170) şart koşuyor; uni-assist de yerleştirme sonucunu istiyor. IB Diploma, Matura veya Abitur sahibi adaylar bunsuz tüm bölümlere başvurabiliyor ve Alman Abitur'u olan Türk vatandaşları Almanlar gibi başvuruyor.
YKS'ye girmeden Almanya'da üniversite okunur mu?
Türk Lise Diploması ile değil: anabin'in bunun için listelediği her yol, doğrudan erişim, önlisans yolu ya da Studienkolleg olsun, bir YKS veya TYT sonucunu içeriyor. YKS olmadan IB Diploma, Matura veya Alman Abitur'u gibi farklı bir diplomaya ihtiyacın var.
YKS puanım doğrudan kabul için yetmezse ne olur?
anabin, bir fakültede dört yıllık yüz yüze lisans programına yerleştirmeyle birlikte SAY, SÖZ, EA veya DİL puan türünde 180'in üzerinde puan (2020 sınavı için 170) istiyor. İkisi birden yoksa on iki yıllık lise diploması doğrudan erişim vermiyor ve tek başına bir Studienkolleg yeri de vermiyor. anabin'in listelediği alternatifler, tamamlanmış bir önlisans ya da iki yıllık bir meslek programında bir yıl (uygulamalı bilimler üniversitelerine götüren bir Studienkolleg'e uzanan) gibi Türkiye'deki öğrenimden geçiyor ya da YKS'ye yeniden girebilirsin.
YKS yerleştirmemle herhangi bir bölüme başvurabilir miyim?
Hayır. DAAD Türkiye, yerleştirmenin aynı adlı ya da benzer Alman programlarına başvurmana izin verdiğini söylüyor; yani erişim yerleştirme alanına bağlı. Komşu bir bölümün benzer sayılıp sayılmadığına üniversite veya uni-assist karar veriyor.
YKS sonucum ne kadar eski olabilir?
DAAD Türkiye, Almanya'da YKS sonuç belgesi için resmî olarak belirlenmiş bir azami yaş olmadığını ama tek tek üniversitelerin kendi sınırını koyabileceğini söylüyor. Başvurduğun her üniversitenin kurallarını kontrol et.
Açık Öğretim Lisesi diploması yeterli mi?
anabin Açık Öğretim Lisesi diplomasını vaka bazında (bireysel karar) ve yalnızca YKS sonucu ve bir öğrenim yeri kanıtıyla birlikte değerlendiriyor. uni-assist bu tür başvuruları kabul ediyor ama ek belge istiyor: Tasdikname ile Getirdiği Dersler dâhil dört yıllık özet ve yalnızca son yıl uzaktan eğitimse önceki okulundan bir transkript.
Kaynaklar
16 kaynak, tümü resmi
- anabin – Türkei: Lise Diplomasi einer 12-jährigen allgemeinbildenden Sekundarschule (Bewertung mit Fallgruppen TUR-BV05 bis TUR-BV08 und TUR-BV14)Kultusministerkonferenz – Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen (anabin) (Resmi)
- Almanya'da yükseköğrenim (lisans ve master başvurusu)DAAD Türkiye (DAAD Information Centres Istanbul/Ankara) (Resmi)
- Info country by country – Turkeyuni-assist e.V. (Resmi)
- Länderhinweise – Türkeiuni-assist e.V. (Resmi)
- FAQs – Get informationuni-assist e.V. (Resmi)
- Studienkolleg – preparatory courseuni-assist e.V. (Resmi)
- Zugangsberechtigungen zum Studium an der Universität StuttgartUniversität Stuttgart (Resmi)
- Rahmenordnung für den Hochschulzugang mit ausländischen Bildungsnachweisen, für die Ausbildung an den Studienkollegs und für die Feststellungsprüfung (KMK-Beschluss vom 15.04.1994 i.d.F. vom 21.09.2006)Kultusministerkonferenz (KMK) (Resmi)
- Hochschulzugang (Anerkennung im Hochschulbereich)Kultusministerkonferenz – Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen (ZAB) (Resmi)
- Internationale BewerbendeStiftung für Hochschulzulassung (hochschulstart.de) (Resmi)
- Gesetz über die Hochschulen des Landes Nordrhein-Westfalen (Hochschulgesetz – HG), Fassung gültig ab 04.08.2026Land Nordrhein-Westfalen (recht.nrw.de) (Resmi)
- Ordnung über den Zugang internationaler Studienbewerber*innen zum Studium an der Universität Bielefeld vom 30. November 2020 i.V.m. den Änderungen vom 2. Mai 2022 und vom 26. Juli 2024 (Lesefassung)Universität Bielefeld (Resmi)
- Türkei: Ergänzende Bewertung für das 'Lise Diplomasi' und das 'Meslek Lisesi Diplomasi' in Verbindung mit der Hochschulaufnahmeprüfung (KMK-Beschluss vom 25.06.2015)KMK – ZAB (anabin, legacy news archive) (Resmi)
- Türkei: Hochschulzugang von Absolventen türkischer BerufsgymnasienKMK – ZAB (anabin, legacy news archive) (Resmi)
- Merkblatt für türkische StudienbewerberGerman diplomatic missions in Türkiye (Auswärtiges Amt) (Resmi)
- Admission databaseDAAD (Resmi)