İçeriğe geç
Mezuniyet sonrası

Almanya'dan ayrılırken emeklilik primini geri almak

Alman emeklilik primleri, Almanya'da artık zorunlu sigortalı olmadığında, gönüllü Alman sigortası hakkın bulunmadığında ve yeni bir zorunlu sigorta olmadan 24 ay geçtiğinde başvuruyla iade edilebilir (§ 210 SGB VI). Türk vatandaşları için Alman–Türk sosyal güvenlik sözleşmesi bir tuzak ekler: Türkiye'deki zorunlu sigorta Alman zorunlu sigortası sayılır, bu yüzden SGK kapsamında çalıştığın sürece iade engellenir. Primin yalnızca çalışanın kendi payı (genellikle yarısı) iade edilir, faizsiz; iade o dönemden doğan tüm emeklilik haklarını siler.

8 makaleden 8. 8 dk okuma. 6 resmi kaynakla doğrulandı, 30 Ekim 2026.

Read this guide in English

Almanya'daki her Werkstudent (öğrenci çalışan) işi ve her mezun maaşı yasal emeklilik primi taşır; yani ayrılırken birkaç yıldır prim ödemiş olabilirsin. Almanya bu primleri bazı durumlarda iade ediyor, ama kurallar forum yazılarının sandırdığından daha sıkı ve Türk vatandaşları için Alman–Türk sosyal güvenlik sözleşmesiyle (Sozialversicherungsabkommen, SVA) öyle bir etkileşime giriyor ki iade çoğu zaman, en azından bir süre için, imkânsız oluyor. Deutsche Rentenversicherung'un (Alman Emeklilik Sigortası, DRV) kendi tavsiyesi, başvurmadan önce danışmanlık almak; çünkü ileride bağlanacak bir emekli aylığı şimdi geri alınan paradan daha değerli olabilir. Bu yazı iadenin ne zaman mümkün olduğunu, sana neye mal olduğunu ve Türk kurallarının tabloyu nasıl değiştirdiğini anlatıyor; Alman diplomasından sonraki kararlar arasındaki yeri mezuniyet sonrası Almanya'da kalma sayfasında.

Hannover'de Berliner Allee üzerindeki Deutsche Rentenversicherung ofis binası.
Hannover'de bir Deutsche Rentenversicherung ofisi. Emeklilik primi iadeleri yasal emeklilik sigortasına başvurularak istenir; hak kazanıp kazanmadığına o karar verir.Photo: Gerd Fahrenhorst / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

İadeyi kimler talep edebilir? (§ 210 SGB VI)

KoşulNe anlama gelir?Türk vatandaşları
Artık zorunlu sigortalı olmamakEmeklilik sigortasına tabi Alman istihdamın sona ermiş olmalıTürkiye'deki zorunlu sigorta Alman zorunlu sigortası sayılır (SVA md. 10(2))
Gönüllü Alman sigortası hakkı olmamasıUyruğa ve yaşadığın yere bağlı: Almanya'da yaşayan herkes gönüllü sigortalanabilir, bu yüzden Almanya'da yaşayan hiç kimseye iade yapılmaz; Alman vatandaşları her yerden gönüllü sigortalanabilir, yani vatandaşlığa geçtikten sonra iade ancak emeklilik yaşında mümkün olurAlmanya'da ya da en az bir Alman primi ödendikten sonra başka bir AB ülkesinde yaşıyorsan: gönüllü sigorta mümkün, iade yok. Türkiye'de ya da AB dışında başka bir yerde yaşıyorsan: genellikle gönüllü sigorta hakkı yok, iade mümkün (gönüllü Alman sigortan 1 Nisan 1987'den önce başlamadıysa)
24 ay geçmiş olmakZorunlu sigortadan ayrıldığından beri, araya yeni zorunlu sigorta girmeden geçen takvim ayları (§ 210 Abs. 2)Aylar, varsa Türkiye'deki zorunlu sigorta bittikten sonra sayılır
Aylık almıyor olmakSigortadan rehabilitasyon gibi bir yardım aldıysan yalnızca sonraki primler iade edilebilir (§ 210 Abs. 5)Yalnızca Alman dönemleri eklendiği için ödenebilen bir Türk aylığı iadeyi engeller
Başvuruİadeler yalnızca başvuruyla, kalıp şartı olmadan, herhangi bir Alman emeklilik sigortacısına ya da bir Alman temsilciliğine yapılırBaşvuru Türkçe yazılabilir
Prim iadesi koşulları (§ 210 SGB VI; Deutsche Rentenversicherung)
Prim iadesiBeitragserstattung (§ 210 SGB VI)
Şahsen yüklendiğin primlerin geri ödenmesi. Alman emeklilik sistemiyle sigorta ilişkini sona erdirir: iadeden sonra, Alman ya da Türk emekli aylığına sayılabilecek aylar dahil, ondan önceki hiçbir dönemden talepte bulunamazsın (§ 210 Abs. 6).

Bekleme süresi gerektirmeyen ikinci bir yol var: standart emeklilik yaşında, aylık için gereken 5 yıl prim süresinden azı olan herkes primlerinin iadesini alabilir (§ 210 Abs. 1 Nr. 2). Broşürün Türk okurlar için vurguladığı nokta, bu durumun sanıldığından daha az ortaya çıkması; çünkü 5 yıl sınanırken Türk sigorta dönemleri Alman dönemlerine eklenir.

Alman–Türk sözleşmesi: yaşadığın yere göre

Sözleşme çoğu amaçla Alman ve Türk vatandaşlarına eşit davranır ve Alman ile Türk sigorta dönemlerini toplar. İade sorusunda önemli olan, gönüllü Alman sigortası hakkın olup olmadığı; bu da Almanya'dan sonra nerede yaşadığına bağlı:

Şurada yaşıyorsan…Gönüllü Alman sigortasıPrim iadesi
AlmanyaAlmanya'da yaşayan ve zorunlu sigortalı olmayan herkese 16 yaşından itibaren açıkMümkün değil
Başka bir AB üyesi devlet, en az bir Alman prim dönemi sonrasındaDaha önce Almanya'da sigortalı olmuş Türk vatandaşlarına açıkMümkün değil
TürkiyeGenellikle açık değil (istisna: 1 Nisan 1987'den önce başlamış gönüllü Alman sigortası)Almanya ya da Türkiye'de zorunlu sigorta olmadan 24 ay geçtikten sonra mümkün
AB dışındaki başka herhangi bir ülkeGenellikle açık değilAynı koşullarla mümkün
Türk vatandaşının ikamet yerine göre iade uygunluğu (Deutsche Rentenversicherung, Almanya–Türkiye broşürü ve hukuki talimat)

Ne kadarı geri geliyor?

Yalnızca kendi ödediğin kadar. Maaş üzerinden kesilen zorunlu primlerin çalışanın kendi payı (genellikle yarısı) oranını alırsın, çünkü diğer yarıyı işveren ödedi; gönüllü primler ve serbest meslekten gelen primler yarı oranında iade edilir; çocuk yetiştirme için yazılan krediler gibi hiç yüklenmediğin primler iade edilemez; ve hiçbir şey faizle iade edilmez (§ 210 Abs. 3 SGB VI; DRV). 2026'da emeklilik prim oranı brüt ücretin %18,6 oranıdır ve eşit paylaşılır; yani iade edilebilir tutar, sigortalı istihdamda kazandığın her şeye uygulanan bu oranın kabaca yarısıdır. Çalışanın payı yalnızca %3,6 olan ve birçok öğrencinin emeklilik sigortasından tamamen muaf olmayı seçtiği Minijob'da daha azdır.

Primİade
İstihdam üzerinden zorunlu primler (Werkstudent işi, mezun işi)Kendi payın, normalde yarısı
Net maaş kararlaştırılan durumlarda primlerİşverenin senin için ödediği çalışan payı
Gönüllü primlerYarısı
Serbest meslekten primlerYarısı
Emeklilik sigortalı MinijobKendi payın (2026'da %3,6)
Senin ödemediğin krediler (örneğin çocuk yetiştirme dönemleri)Hiçbir şey
Yukarıdakilerin hiçbirinin faiziYok
Prim türüne göre iade edilebilecek tutar (§ 210 Abs. 3 SGB VI; DRV)

Öğrenci işlerinden hangisinin prim oluşturduğu iş türüne bağlıdır. Bir Werkstudent işi sağlık ve işsizlik sigortasından muaftır, ama emeklilik sigortasından muaf değildir; bu yüzden %18,6 oranındaki primin yarısı senin maaşından kesildi. Bir Minijob'ta muafiyet seçmediysen çalışan payı olarak küçük bir %3,6 ödedin; bir öğrenci asistanı işi ise diğer istihdam gibi değerlendirilir. Maaş bordrolarında emeklilik primi satırı görünür; DRV'den alacağın sigorta kaydı (Versicherungsverlauf) her ayı listeler. Almanya'da yeniden çalışabilecek Türk mezunlar karar vermeden önce yukarıdaki sözleşme bölümünü ve Türk öğrenciler rehberini okumalı.

İade mi, aylık mı? Karar

  • İadeyi al, Alman ayların azsa, AB'de çalışmaya dönmeyeceksen ve bir Türk aylığı onlara bağlı değilse. İadenin hesabı sonsuza dek kapattığını unutma.
  • Dönemleri sakla, Almanya'da ya da AB'de yeniden çalışabilirsen, Alman aylar bir Türk ya da Alman bekleme süresine ulaşmana yardım ediyorsa veya Türkiye'ye ödenen bir Alman aylığı emeklilik boyunca şimdiki iadeden daha değerliyse. DRV, ileride bağlanacak aylığın daha iyi bir alternatif olabileceğini açıkça söylüyor.
  • Önce sor. Bir Rentenauskunft ya da Renteninformation iste ve DRV'nin Türk emeklilik sigortası personelinin de katıldığı uluslararası danışma günleri dahil ücretsiz danışmanlığından yararlan. Ücretsiz hizmet hattı Almanya içinden 0800 1000 4800.

Pratikte: Türkiye'den başvuru

DRV, Türk sözleşmesi için üç kurumunu irtibat ofisi olarak belirledi: Deutsche Rentenversicherung Nordbayern, Deutsche Rentenversicherung Knappschaft-Bahn-See ve Deutsche Rentenversicherung Bund. Türkiye'de yaşıyorsan ya da iki ülkede de sigorta dönemlerin varsa bunlar sorumlu. Çalışanlar ve serbest çalışanlar için Türk irtibat ofisi, Ankara'daki SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı'dır ([email protected]); Türkiye'de yapılan başvurular yerel SGK şubelerinde kabul edilir.

Leipzig'de Deutsche Rentenversicherung Mitteldeutschland'ın uzun ofis binası.
Leipzig'deki Deutsche Rentenversicherung Mitteldeutschland binası. Ayrılmadan önce herhangi bir emeklilik sigortası kurumundan sigorta kaydını iste; böylece prim aylarının belgelenmiş olur.Photo: Ghostwriter123 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
  1. Almanya'dan ayrılmadan önce

    Alman sigorta numaranı (Versicherungsnummer) not et, tüm maaş bordrolarını ve çalışma belgelerini sakla ve işverenden, § 109 GewO uyarınca hakkın olan yazılı bir referans iste. DRV'ye yeni adresini bildir.

  2. Bekleme süresini say

    Son zorunlu sigortanın (Alman ya da Türk) bitişinden itibaren, araya yeni zorunlu sigorta girmeden 24 ay.

  3. Kalıp şartı olmadan başvur

    Dilersen Türkçe bir mektup ya da DRV'nin formuyla; herhangi bir Alman emeklilik sigortacısına, bir Alman büyükelçiliğine ya da konsolosluğuna veya irtibat ofisi olarak SGK aracılığıyla. Kimlik belgeni, sigorta numaranı ve Alman ile Türk sigorta kayıtlarını ekle.

  4. Ödemeyi bekle

    İade belirttiğin hesaba ödenir; DRV'nin broşürü bir işlem süresi belirtmiyor.

İade başvurusu için evrak

  • Alman sigorta numarası ve varsa bir Renteninformation veya Versicherungsverlauf
  • Pasaport ya da kimlik kartı kopyası
  • Alman dönemlerine ait çalışma belgeleri ve maaş bordroları
  • Almanya ve AB dışında ikamet kanıtı
  • Varsa Türk zorunlu sigortasının ne zaman bittiğini gösteren SGK kaydı
  • Ödeme için banka bilgileri

Ayrılmadan önce açık kalan diğer işler

  • Sağlık sigortası. Zorunlu sigorta işin ya da kaydın bitişiyle sona erer; kurumun ayrılışını kaydettiğinden emin ol ki gönüllü üyelik ve borç birikmesin (öğrenci tarifesinden sonra sağlık sigortası).
  • Vergi. Son bir gelir vergisi beyannamesi, ayrıldığın yıl kesilen ücret vergisini geri getirebilir; gönüllü beyanname 4 yıl süreye kadar verilebilir (öğrenci vergileri ve iadeler).
  • Oturum. Kalıcı olarak ayrıldığında oturum izni sona erer (§ 51 Abs. 1 Nr. 6 AufenthG). Dönme ihtimalin varsa yabancılar dairesine 6 ay kuralını sor ve kayıtlarını sakla.
  • Banka hesabı ve depozito. Alman hesabını kira depozitosu, son maaşlar ve olası vergi iadesi gelene kadar açık tut ve ev sahibine depozito iadesi için hesabı bildir (kira sözleşmeleri).
  • Sözleşmeler ve faturalar. Telefon, internet ve elektrik sözleşmelerini yazılı olarak iptal et ve son faturaları öde; ayrıldıktan sonra ödenmeyen faturalar, geri dönersen yine de bir SCHUFA kaydına dönüşebilir.
  • Kayıt. Adresini taşındıktan sonra 2 hafta içinde Bürgeramt'ta sildir ve yayın katkı payını iptal ettir; bu adımların tersine çevirdiği kayıt sistemini varış rehberi anlatıyor.

Zaman çizelgesi: son Alman maaş bordrosundan iadeye

  1. Alman istihdamının son ayı

    Zorunlu sigorta biter

    Ardından zorunlu sigorta gelmezse 24 aylık sayaç başlayabilir.

  2. Türkiye'ye varışta

    SGK sigortasına dikkat

    Sigortalı bir iş, sözleşme anlamında zorunlu sigortayı yeniden başlatır; sayaç o bitince yeniden başlar.

  3. 24. ay

    En erken başvuru

    AB dışında yaşıyorsan ve gönüllü Alman sigortası hakkın yoksa.

  4. Standart emeklilik yaşı

    Yedek iade

    O zaman Türk dönemleri dahil 5 yıl süreden az primin varsa iade bekleme süresi gerektirmez; 5 yıl ya da fazlası varsa bunun yerine aylık alırsın.

Sık sorulan sorular

Almanya'da ödenen emeklilik primi geri alınır mı?

Evet; Almanya'da artık zorunlu sigortalı değilsen, gönüllü Alman sigortası hakkın yoksa (bu, Almanya'da yaşayanları, başka bir AB ülkesinde yaşayan Türk vatandaşlarını ve nerede yaşarsa yaşasın Alman vatandaşlarını dışlar) ve yeni zorunlu sigorta olmadan 24 ay geçtiyse. Primlerin çalışanın kendi payı (genellikle yarısı) oranını, faizsiz alırsın ve o dönemden doğan tüm emeklilik haklarını kaybedersin.

Türk vatandaşları prim iadesi alabilir mi?

Ancak AB dışında yaşıyor ve 24 ay zorunlu sigortasız kaldılarsa; ayrıca Alman–Türk sözleşmesi uyarınca Türkiye'deki zorunlu SGK sigortası Alman zorunlu sigortası sayılır. Bu yüzden Türkiye'de SGK kapsamında çalışmak, o sigorta bittikten 24 ay sonrasına kadar iadeyi engeller. Eklenen Alman dönemlerine bağlı bir Türk aylığı da iadeyi engeller.

Prim iadesi için ne kadar beklemek gerekir?

Son zorunlu sigortanın bitişinden 24 ay sonra; araya Alman ya da Türk yeni bir zorunlu sigorta girmemeli (§ 210 Abs. 2 SGB VI). Bekleme süresi, 5 yıl süreden az primi olanlar için standart emeklilik yaşında yapılan iade için geçerli değildir.

Emeklilik primimin ne kadarı iade edilir?

Yalnızca kendi ödediğin pay: normalde maaş üzerindeki zorunlu primlerin yarısı, gönüllü primlerin yarısı ve ödemediğin krediler için hiçbir şey. 2026'da eşit paylaşılan %18,6 prim oranıyla bu, sigortalı brüt ücretine uygulanan bu oranın kabaca yarısıdır; faiz yoktur.

İadeyi almak mı, dönemleri emekli aylığı için saklamak mı daha iyi?

AB'de yeniden çalışıp çalışmayacağına ve Türk kaydına bağlı. Alman ve Türk dönemleri 5 yıl süreli bekleme süresi için toplanır ve Alman aylığı Türkiye'ye tam ödenebilir; bu yüzden Deutsche Rentenversicherung başvurmadan önce danışmanlık almayı öneriyor. Ücretsiz hattı 0800 1000 4800 ve Türk emeklilik personelinin katıldığı uluslararası danışma günleri düzenliyor.

Öğrenci işim Alman emeklilik primi oluşturdu mu?

Büyük olasılıkla, Werkstudent'tın ya da muafiyet seçmeden bir Minijob'un varsa. Werkstudent'lar emeklilik priminin çalışan yarısını öder; Minijob çalışanları muafiyet başvurusu yapmadıkça küçük bir %3,6 çalışan payı öder. Maaş bordrolarındaki emeklilik satırına bak ya da DRV'den sigorta kaydını iste; bkz. Werkstudent işleri.

Kaynaklar

6 kaynak, tümü resmi