IELTS veya TOEFL'ın aksine GRE ve GMAT İngilizceyi ölçmez; kabul komitelerinin farklı üniversitelerden ve farklı not sistemlerinden gelen adayları karşılaştırmak için kullandığı sayısal, sözel ve analitik muhakemeyi ölçer. Türk bir aday için bu bir avantaj olabilir, çünkü yüksek bir puan, Türkiye'deki notlara aşina olmayan bir komiteye yardımcı olur. Ama sınavlar pahalı ve hazırlık gerektiriyor; o yüzden ilk soru her zaman programlarından herhangi birinin gerçekten bir tanesini isteyip istemediği.
- GRE General TestGRE
- ETS'in sözel muhakeme, sayısal muhakeme ve analitik yazmayı ölçen lisansüstü kabul sınavı; pek çok lisansüstü program ve bazı işletme okulları kullanıyor.
- GMATGMAT
- Graduate Management Admission Test; GMAC (mba.com) tarafından yürütülüyor ve çoğunlukla işletme okullarında MBA ve yönetim yüksek lisansı programları için kullanılıyor. Bazı işletme okulları GMAT ya da GRE'den birini kabul ediyor.
- ScoreSelectScoreSelect
- ETS'in GRE'ye tekrar girenler için sunduğu seçenek: son 5 yıl içindeki puanlardan hangilerini bir programa göndereceğini seçersin.
GRE veya GMAT'i kimler istiyor?
| Program türü | Neyi kontrol etmeli? |
|---|---|
| ABD'deki lisansüstü programlar | GRE'nin zorunlu, isteğe bağlı mı yoksa dikkate alınmıyor mu olduğu; alana ve üniversiteye göre değişiyor |
| İşletme ve yönetim yüksek lisansı, MBA | GMAT'in zorunlu olup olmadığı ve yerine GRE'nin kabul edilip edilmediği |
| Kıta Avrupası'ndaki yüksek lisans programları | Kabul sayfası: çoğu ikisinden de söz etmiyor, ama bazı seçici programlar ve işletme okulları ediyor |
| Türkiye Fulbright'ı | Başvuru için GRE veya GMAT gerekmiyor; hibe alanları değerlendiren ABD üniversiteleri alana göre sonradan isteyebilir |
| TUM School of Management (bazı yüksek lisanslar) | 600'ün üzerinde bir GMAT puanını İngilizce kanıtı olarak kabul ediyor; sınavın alışılmadık bir kullanımı |
Bir program sayfasındaki “önerilir” ve “isteğe bağlı” ifadeleri dikkate değer: iyi bir puan başvuruyu güçlendirebilir, özellikle komitenin notlandırmasını daha az bildiği bir ülkeden gelirken; zayıf bir puan ise zarar verebilir. Program “dikkate alınmaz” diyorsa gönderme.
Ücretler ve puan geçerliliği
| GRE General Test | GMAT | |
|---|---|---|
| Ücret | Türkiye'de vergi hariç 249 USD (1 Ağustos 2026'dan itibaren) | GMAC belirliyor; konuma ve sınav merkezi ile online sınav arasında değişebilir. Bu rehber için mba.com'un ücret sayfaları okunamadı; fiyatı kayıt sırasında kontrol et |
| Para birimi | ABD doları | mba.com'da kayıt sırasında gösterilir |
| Puanların raporlanabileceği süre | Sınav tarihinden sonra 5 yıl | mba.com'a bak |
| Hangi puanların gönderileceğini seçme | ScoreSelect, tekrar girenlere son 5 yıl içindeki puanlar arasından seçme olanağı verir | mba.com'a bak |
GRE puanları 5 yıl boyunca raporlanabildiği için, birkaç yıl içinde yüksek lisansa başvurmayı bekleyen bir öğrenci matematiği daha taze iken, hâlâ okurken sınava girip puanı sonradan kullanabilir. Programın kendi daha kısa bir sınır koymadığından emin ol.
İşletme yüksek lisansı için GRE mi GMAT mi?
Her programın neyi kabul ettiğine bak
Her program GRE'yi kabul ediyorsa işletmenin ötesinde seçeneklerini açık tutabilirsin; biri GMAT istiyorsa karar o.
İkisinin de bir deneme sınavını çöz
Formatlar ve soru tarzları farklı; hangisinin sana daha çok uyduğunu gör.
Maliyeti ve tarihleri karşılaştır
Türkiye'den ulaşılabilen sınav merkezi veya online seçenekler dahil.
Hazırlık süresini planla
Deneme sınavın ile ilk son tarih arasında birkaç ay bırak; hazırlanmaya ve tekrar girmeye yer kalsın.
Pratikte: maliyet, burslar ve notlar
GRE ücreti ABD doları üzerinden alınıyor; bu yüzden TL karşılığı ödeme günündeki kura göre değişiyor. Referans olarak, TCMB'nin 30 Ekim 2026 tarihli gösterge niteliğindeki dolar döviz satış kuru 49,86 TL idi. İlk son tarihin ikinci bir sınava zaman bırakıyorsa, ikinci girişin maliyetini de bütçene ekle.
Planın bir bursa bağlıysa sınava kaydolmadan önce bursun kurallarını oku. Örneğin Fulbright Türkiye'nin yüksek lisans bursu başvuru için GRE ya da GMAT istemiyor; açıkladığı alt sınırlar en az 75 TOEFL iBT puanı (ya da IELTS Academic 6) ve şu not ortalaması: 4 üzerinden 3,00 (veya 100 üzerinden 76,66). Bkz. Türk öğrenciler için Fulbright.
İyi bir puan transkriptinin yerini tutmaz: komiteler notlarını yine okuyor. Bir program ortalamanı 100'lük ölçekte istiyorsa kendi hesabın yerine YÖK'ün resmî dönüşüm tablosunu kullan (not ortalaması çevirme).
Ne zaman girilir?
Aşağıdaki aylar, güz başlangıçlı bir program için Scholway'in plan önerisi. Her programın kendi son tarihlerine bak; ABD lisansüstü programlarında bunlar başlangıçtan önceki kışa denk gelebilir.
Başlangıçtan 15–18 ay önce
Şartları kontrol et
GRE veya GMAT isteyen ya da öneren programları listele.
12–15 ay önce
Hazırlık
Deneme sınavı, ardından zayıf bölüm için bir çalışma planı.
9–12 ay önce
İlk sınav
İlk son tarihten önce tekrar için zaman bırak.
Son tarihlerden önce
Puanları gönder
Her programa ETS (GRE) ya da GMAT sağlayıcısı üzerinden.
Sık sorulan sorular
Fulbright bursu için GRE gerekli mi?
Başvuru için gerekli değil. Fulbright Türkiye'nin yüksek lisans bursu başvuru aşamasında GRE ya da GMAT istemiyor; hibe alanları değerlendiren ABD üniversiteleri ise alana göre sonradan bunlardan birini isteyebilir.
Avrupa üniversiteleri GRE istiyor mu?
Çoğu ikisinden de söz etmiyor, ama bazı seçici yüksek lisans programları ve işletme okulları GRE veya GMAT istiyor ya da öneriyor; bu yüzden her programın kabul sayfasına bak.
GRE sınav ücreti Türkiye'de ne kadar?
GRE General Test için vergi hariç 249 USD; bu, 1 Ağustos 2026'dan itibaren Çin dışındaki her yer için geçerli ücret ve ETS bunu ABD doları olarak tahsil ediyor.
GRE puanları kaç yıl geçerli?
Puanlar sınav tarihinden sonra 5 yıl boyunca raporlanabilir. ScoreSelect ile tekrar girenler, bu süredeki puanlardan hangilerini göndereceklerini seçebilir.
İşletme yüksek lisansı için GRE mi GMAT mi?
Her programın neyi kabul ettiğine bak. Bazı işletme okulları ikisinden birini kabul ediyor; programlarından biri GMAT istiyorsa GMAT'e gir, aksi halde işletme dışında da kullanılan GRE daha fazla seçeneği açık tutar.
Kaynaklar
7 kaynak, tümü resmi
- GRE General Test FeesETS (Resmi)
- Getting Your GRE General Test ScoresETS (Resmi)
- GRE General Test content and structureETS (Resmi)
- Language certificates (admission requirements)Technische Universität München (TUM) (Resmi)
- Yüksek Lisans Bursu (2027-2028 akademik yılı)Türkiye Fulbright Eğitim Komisyonu (Resmi)
- Gösterge niteliğindeki Merkez Bankası kurları, 30.10.2026 (bülten 2026/204)Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) (Resmi)
- 4'lük Sistemdeki Notların 100'lük Sistemdeki KarşılıklarıYükseköğretim Kurulu (YÖK) (Resmi)