İçeriğe geç
Yurtdışı Eğitim rehberi

Yurt dışında hangi bölüm okunur? Alan rehberleri

Okuduğun alan, yurt dışında okumanın kurallarını çoğu öğrencinin beklediğinden fazla değiştiriyor. Düzenlenmiş mesleklerde ruhsat kuralları var: tıp, diş hekimliği, eczacılık ve mimarlıkta AB asgari eğitim şartları da bulunuyor ve Türk lise mezunları için tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta sonradan tanınma için bir YKS başarı sırası kuralı geçerli. Mühendislik, bilgisayar bilimi ya da işletme gibi alanlarda ikisi de yok; kabul alan kredilerine, notlara ve dile bağlı. Ülke seçmeden önce alanının kurallarına bak.

11 bölümden 3. 5 makale. 5 dk okuma. 16 resmi kaynakla doğrulandı, 31 Ekim 2026.

Read this guide in English

Bu bölümde

5 makale

  1. Yurt dışında tıp okumak: Ülkeler, sınavlar ve denklikTıp ve diş hekimliği, yurt dışında okuyabileceğin en çok düzenlenmiş derecelerdir. AB hukuku tıp için 5 yıl ve 5.500 saat eğitim tabanı koyuyor; kabul genellikle rekabetçi ve çoğu zaman giriş sınavıyla. Bir Türk lise mezunu için iki Türkiye kuralı, derecenin evde kullanılıp kullanılamayacağını belirliyor: başladığın yıldaki YKS başarı sırası (üniversite YÖK'ün sıralama muafiyetini karşılamıyorsa tıp için SAY'da 50.000) ve mezuniyetten sonra YÖK tanıması; tıp ve diş hekimliğinde bu, ÖSYM'nin seviye tespit sınavını (STS) gerektirebilir.
  2. Yurt dışında mühendislik ve bilgisayar mühendisliği okumakMühendislik ve bilgisayar bilimi, yurt dışındaki Türk öğrenciler için açık alanlar: denklik için YKS başarı sırası şartı yok, İngilizce yüksek lisans programları var ve Alman devlet üniversiteleri genellikle öğrenim ücreti almıyor. Kabul alan kredilerine (matematik, temel mühendislik dersleri), notlara ve İngilizce ya da yerel dil sınavına bağlı. Mezuniyetten sonra AB iş arama kuralları (en az 9 ay) ve AB Mavi Kart'ı yurt dışında çalışmanın yolunu açıyor.
  3. Yurt dışında psikoloji okumak: Lisans ve klinik psikolojiYurt dışında psikoloji derecesi olağan Bologna yapısını izliyor (lisans için 180 veya 240 AKTS, yüksek lisans için 90 veya 120 AKTS; en az 60'ı ikinci döngü düzeyinde) ve İngilizce eğitimli programlar var, bazıları seçici. Farklı olan meslek uygulaması: psikoloji AB'nin otomatik tanıdığı mesleklerden değil; bir ülke klinik çalışmayı düzenliyorsa kararı kendi kuralları veriyor. Türkiye'ye dönme ihtimalin varsa mezuniyetten sonra YÖK tanıması geçerli; yabancı dereceyle psikologluk yapmaya ilişkin Türkiye kuralları bu rehber için araştırılmadı, o yüzden seçmeden önce kontrol et.
  4. Yurt dışında hukuk okumak: Lisans ve LL.M. seçenekleriHukuk ulusaldır: yurt dışında bir ilk hukuk derecesi seni o ülkenin hukuk sisteminde, çoğu zaman onun dilinde eğitir ve tek başına Türkiye'de meslek yapma yeterliliği vermez. Türk lise mezunları için YÖK, üniversite sıralama muafiyetini karşılamıyorsa başladığın yıl EA puan türünde 100.000 YKS başarı sırası istiyor. Türk bir hukuk mezunu için yurt dışındaki yol, bir uzmanlık ya da uluslararası bakış ekleyen yüksek lisans olan LL.M.
  5. Yurt dışında mimarlık okumak: Ülkeler, şartlar ve portfolyoMimarlık AB'de düzenlenmiş bir meslek ve üye devletler arasında otomatik tanınmaya yeterli eğitim kanunla tanımlanmış: en az beş yıl tam zamanlı üniversite öğrenimi ya da en az dört yıl artı iki yıl mesleki staj. Birçok program lisans artı yüksek lisans ve bazıları portfolyo istiyor. Bir Türk öğrenci için mimarlıkta YKS başarı sırası şartı yok; Türkiye'deki tanıma mezuniyetten sonra YÖK tarafından inceleniyor ve mimar olarak mesleği yapmak ayrı, ulusal bir adım.

Bu rehberin çoğu her alan için geçerli: ülke seçimi, başvuru, finansman, vize. Ama bazı alanlarda bölümün kendisi, her şeyin önüne geçebilecek kurallar ekliyor. YÖK'ün tanıyamayacağı bir tıp diploması ya da kayıt için fazla kısa bir mimarlık diploması, hiçbir sıralamanın ya da düşük ücretin telafi edemeyeceği pahalı bir hata. Bu sayfa düzenlenmiş ve serbest alanlar arasındaki farkı açıklıyor ve alan rehberlerine bağlanıyor.

Bu bölümü nasıl kullanmalı: önce hangi rehber?

Bölümünün ek kural getirip getirmediğini görmek için aşağıdaki tabloyla başla. Sonra şu sırayla oku: önce alan rehberin, çünkü sonradan düzeltilemeyecek koşulları o sayıyor; ardından onun bağlandığı Türkiye tarafındaki sayfalar; ülke ve program sayfaları en son. Bölümün listede yoksa serbest alan kuralları geçerli ve bir sonraki okuman için derece düzeyi rehberleri daha uygun.

Düzenlenmiş ve serbest alanlar: fark neden önemli

Düzenlenmiş meslek, uygulanmasını kanunun belirli yeterlilik ve kayıt sahibi kişilere ayırdığı meslek. AB'de 2005/36/EC Yönergesi bunlardan yedisi için uyumlaştırılmış asgari eğitim koyuyor (hekimler, hemşireler, ebeler, diş hekimleri, eczacılar, mimarlar ve veteriner hekimler); böylece yeterlilikler üye devletler arasında otomatik tanınabiliyor: örneğin tıpta en az 5 yıl ve 5.500 saat, mimarlıkta ise en az beş yıl tam zamanlı üniversite öğrenimi ya da en az dört yıl artı iki yıl mesleki staj. Bir ülkenin düzenlemeyi seçtiği, avukatlar, psikologlar, öğretmenler ya da mühendisleri de içerebilen diğer meslekler için AB asgari eğitimi yok: eğitimleri ulusal ve üye devletler arasındaki tanıma yönergenin vaka bazlı genel sisteminden geçiyor. Yönerge şunlara uygulanıyor: AB üye devleti vatandaşları; AB vatandaşı olmayanlar için AB'nin otomatik tanıması doğrudan uygulanmaz. Bir meslek düzenlenmemişse, o işte çalışmak için derece yeterli.

BölümAB asgari eğitimiYÖK YKS başarı sırası kuralıSonra mesleği yapmakRehber
Tıp5 yıl, 5.500 saatEvet: SAY'da 50.000Mesleği yapacağın ülkede ruhsat; Türkiye'de YÖK tanıması (STS gerekebilir)Tıp
Diş hekimliği5 yıl, 5.000 saatEvet: SAY'da 80.000Tıp gibiTıp ve diş hekimliği
Eczacılıken az beş yıl; bunun en az dört yılı üniversitede (veya üniversite gözetiminde) tam zamanlı eğitim, ayrıca halka açık bir eczanede ya da hastane eczanesinde altı aylık stajEvet: SAY'da 100.000Mesleği yapacağın ülkede ruhsatTıp (Türkiye kuralları)
HukukYok (ulusal eğitim)Evet: EA'da 100.000Ulusal hukuk mesleğiHukuk
Mimarlıken az beş yıl tam zamanlı üniversite öğrenimi ya da en az dört yıl artı iki yıl mesleki stajHayırUlusal kayıtMimarlık
PsikolojiAB düzeyinde yokHayırHer ülke belirliyorPsikoloji
Mühendislik ve bilgisayar bilimiYokHayırÜlkeye ve işe göre değişiyor; bir unvanın korumalı olup olmadığına bakMühendislik
Bölümler ve bir Türk öğrenci için getirdikleri ek kurallar

Dört alan için YKS kuralı

YÖK'ün kuralı şu kapsamda geçerli: ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlayanlar; tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk dışındaki programlarda YKS başarı sırası şartı yok. Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta yurt dışındaki öğreniminin başladığı yılın YKS'sinde asgari başarı sırasına ihtiyacın var; ancak şu durumda gerekmiyor: üniversite, öğrenime başlanan yıl ARWU (Şanghay), CWTS Leiden, QS ve Times Higher Education sıralamalarından en az ikisinde ilk 1000 içindedir. Kural sonradan tanınmayı korumak için var; hedef ülkenin kabul için istediğinden ayrı. YKS ve yurt dışında okumak bunu tam olarak açıklıyor, YÖK denklik ve tanıma ise mezuniyetten sonraki prosedürü kapsıyor.

Türkiye'de denklik her alan için geçerli

YKS kuralı dört alanı kapsıyor, ama denklik hepsini. Kapsam şöyle: YÖK ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarını tanır; doktora denkliğini Üniversitelerarası Kurul yapar. 2026'da başvuru ücreti 1.250 TL; programın ÖSYM'nin sınav yaptığı bir dilde verildiyse YÖK, o dil için ÖSYM sınavından en az 60 puan ya da kabul edilen bir eşdeğerini istiyor. Tıp ve diş hekimliği mezunları ayrıca STS'ye girmek zorunda kalabilir. STS şu: yurt dışı tıp ve diş hekimliği diplomaları için YÖK'ün tanıma ve denklik yönetmeliği uyarınca ÖSYM'nin yaptığı sınav. Prosedürü adım adım YÖK denklik ve tanıma sayfası anlatıyor.

Yurt dışında ne okuyacağını seçmek

Hâlâ bir alana karar veriyorsan üç soru üzerinde düşün. Nerede çalışmak istiyorsun: ruhsat kuralı olmayan bir alan sana birkaç ülkede seçenek veriyor, her ülkenin kendi biçiminde düzenlediği bir meslek ise seni daha çok tek bir sisteme bağlıyor. Hangi dilde çalışacaksın: hukuk tek bir ülkenin hukuku olarak okutuluyor ve klinik çalışma hastalarla konuşmak demek. Ne kadar finanse edebilirsin: tıp ve mimarlık çoğu dereceden uzun sürüyor. Seçim rehberi bunları ülke, üniversite ve şehirle birleştirmene yardım ediyor.

  1. Alanının düzenlenmiş olup olmadığını belirle

    Yukarıdaki tabloyu ve alan rehberini kullan.

  2. Türkiye kurallarını kontrol et

    Dört alan için YKS başarı sırası kuralı; hepsi için denklik.

  3. Çalışmak istediğin yerde ruhsat yolunu kontrol et

    Okuduğun ülke, Türkiye ya da üçüncü bir ülke.

  4. Derece düzeyini ve süresini eşleştir

    Lisans, yüksek lisans ya da uzun bir tek program (dereceler).

  5. Sonra ülke ve programı seç

    Alanın kurallarını sabit kısıtlar olarak alarak (ülke seçimi).

Alana göre eğitim dili

Bölüm, İngilizce bir derecenin ne kadar gerçekçi olduğunu da belirliyor. Hastalarla, müvekkillerle ya da mahkemelerle yürütülen meslekler genellikle yerel dilde okutuluyor, çünkü staj ve uygulama o dilde yapılıyor. İngilizce programlar yüksek lisans düzeyinde lisans düzeyine göre de çok daha yaygın: Alman Rektörler Konferansı'nın (HRK) 2025/26 kış dönemi verilerine göre Almanya'da İngilizce verilen lisans programları 11.767 programın 439'u (%3,7), lisansüstü programlar ise 10.659 programın 1.944'ü (%18,2). Bu yüzden Almanya'da düzenlenmiş bir alan okumak isteyen bir lise mezunu genellikle Almanca planlamalı: Alman üniversitelerinin uyguladığı çerçeve kurallar, TestDaF'ta dört bölümün hepsinde TDN 4 ya da DSH'de DSH-2 sonucunu tüm derece programlarına kabul için yeterli Almanca kanıtı sayıyor. Almanca yolunu Scholway'in Almanya rehberi ayrıntılı anlatıyor; İngilizcenin gerçekçi seçenek olduğu yerleri ise İngilizce eğitim veren programlar sayfası açıklıyor.

Alan ve maliyet

Bu rehberde aktarılan öğrenim ücreti kurallarında devlet üniversiteleri AB dışı öğrencilerden alana göre değil ulusal kurala göre ücret alıyor: Alman devlet üniversitelerinin çoğu almıyor (Baden-Württemberg €1.500/dönem alıyor), Avusturya €726,72/dönem alıyor. Alan maliyeti süre (tıp ve mimarlık daha uzun sürüyor), malzeme (mimarlık, sanat) ve özellikle tıpta pahalı olabilen özel kurumlar yoluyla etkiliyor. Bkz. yurt dışında okumanın maliyeti.

Başvurmadan önce alan kontrol listesi

  • Alanım hem okuyacağım ülkede hem Türkiye'de düzenlenmiş mi?
  • YKS başarı sırası kuralı bana ve alanıma uygulanıyor mu?
  • Program mesleğim için AB asgari eğitimini karşılıyor mu?
  • Staj ve uygulama için hangi dile ihtiyacım olacak?
  • Alanda çalışabilmem toplamda ne kadar sürecek?

Yurt dışında bölüm seçerken sık yapılan hatalar

  • Önce ülkeyi, sonra alanı seçmek. Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta hangi üniversitelere başvurmaya değeceğini YKS kuralı ve denklik belirliyor.
  • Kabulü denklik sanmak. Seni kabul eden üniversite kendi giriş koşullarını kontrol etmiş olur; YÖK denkliği mezuniyetten sonra verilen ayrı bir karar.
  • AB diplomasının her AB ülkesinin kapısını açtığını varsaymak. Yönergenin otomatik tanıması şunları kapsıyor: AB üye devleti vatandaşları; AB vatandaşı olmayanlar için AB'nin otomatik tanıması doğrudan uygulanmaz.
  • Yerel dilde yapılan bir meslekte İngilizce lisans beklemek. Yalnızca derslerin değil, staj ve uygulamanın dilini de kontrol et.
  • Yalnızca öğrenim ücretini hesaplamak. Süre çoğu zaman daha belirleyici: uzun bir programın her fazla yılı, bir yıllık yaşam masrafı daha demek.

Sık sorulan sorular

Yurt dışında okumak için en iyi bölüm hangisi?

Hedeflerine uyan ve kurallarını karşılayabileceğin bölüm. Ruhsat kuralı olmayan alanlar birkaç ülkede seçenek veriyor; tıp, hukuk ve mimarlık gibi düzenlenmiş alanlar seni daha çok tek bir ülkenin ruhsat sistemine bağlıyor.

Hangi alanlarda Türkiye'de tanınma için YKS başarı sırası gerekiyor?

Okulu Türkiye'de bitiren öğrenciler için tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta, eğitimlerinin başladığı yılın YKS'sinde; üniversite YÖK'ün sıralama muafiyetini karşılıyorsa gerekmiyor. Diğer alanlarda YKS başarı sırası şartı yok.

Düzenlenmiş bir meslekte yabancı bir diploma Türkiye'de geçerli mi?

Mezuniyetten sonra YÖK tanıması gerekiyor; tıp ve diş hekimliğinde bu, ÖSYM'nin STS sınavını geçmeyi gerektirebilir. Türkiye'de mesleği yapmanın mesleki kuralları tanımadan ayrı ve burada kapsanmadı; mesleğin Türkiye'deki yetkili kurumuyla kontrol et.

AB diploması olan bir Türk vatandaşı AB'nin her yerinde mesleğini yapabilir mi?

Otomatik olarak hayır. AB'nin mesleki yeterliliklerin otomatik tanınması AB vatandaşları için tasarlanmış; bir Türk vatandaşı her ülkenin AB dışı vatandaşlar için koyduğu ruhsat kurallarından geçiyor.

Kaynaklar

16 kaynak, tümü resmi
  1. Directive 2005/36/EC (recognition of professional qualifications), Article 2 ScopeThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi)
  2. Directive 2005/36/EC, Article 24 Basic medical trainingThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi)
  3. Directive 2005/36/EC, Article 34 Basic dental trainingThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi)
  4. Directive 2005/36/EC, Article 46 Training of architectsThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi)
  5. Directive 2005/36/EC, Article 44 (training of pharmacists)European Union (text via legislation.gov.uk, as at 31 December 2020) (Resmi)
  6. Directive 2005/36/EC, Article 10 (scope of the general system)European Union (text via legislation.gov.uk, as at 31 December 2020) (Resmi)
  7. Recognition of professional qualifications in practiceEuropean Commission (DG GROW) (Resmi)
  8. 2022 Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği Uyarınca Diş Hekimliği Alanında Seviye Tespit Sınavı (STS) Başvuru KılavuzuÖSYM (Resmi)
  9. 2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğrenim planlayan adaylara yönelik tanıma ve denklik süreçlerine ilişkin bilgilendirmeYükseköğretim Kurulu (YÖK) (Resmi)
  10. Tuition fees for international studentsMinisterium für Wissenschaft, Forschung und Kunst Baden-Württemberg (Resmi)
  11. Universitätsgesetz 2002 § 91 StudienbeitragRechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Austria (Resmi)
  12. Statistische Daten zu Studienangeboten an Hochschulen in Deutschland, Wintersemester 2025/2026Hochschulrektorenkonferenz (HRK) (Resmi)
  13. Rahmenordnung über deutsche Sprachprüfungen für das deutschsprachige Studium an deutschen Hochschulen (RO-DT), i. d. F. der HRK vom 04.11.2025 und der KMK vom 27.11.2025HRK / KMK (PDF hosted by g.a.s.t. – TestDaF-Institut) (Resmi)
  14. Denklik Başvurusu (ücretler ve belgeler)Yükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)
  15. Başvuru İle İlgili Genel BilgilerYükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)
  16. 2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğretim planlayan adaylara duyuruYükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)