Psikoloji, birçok Türk öğrencinin yurt dışında düşündüğü bir alan ve bazı Avrupa üniversitelerinde İngilizce veriliyor. Alanın kendisi iyi taşınıyor. Meslek taşınmıyor: kimin kendine psikolog diyebileceği ve kimin hasta tedavi edebileceği ülke ülke belirleniyor. Bu sayfa psikoloji derecelerinin nasıl yapılandığını, kabulün nasıl işlediğini ve yurt dışında ya da Türkiye'de klinik kariyer istiyorsan neye bakman gerektiğini açıklıyor.
Psikoloji dereceleri nasıl yapılandırılıyor
| Aşama | Tipik büyüklük | Ne veriyor |
|---|---|---|
| Psikoloji lisansı | 180 veya 240 AKTS | Bilimsel temeller; ülkenin bir lisans mezununa neye izin verdiğine bak |
| Psikoloji yüksek lisansı | 90 veya 120 AKTS; en az 60'ı ikinci döngü düzeyinde | Bir uzmanlık: klinik, sağlık, iş ve örgüt, nörobilim, gelişim ve diğerleri |
| İleri klinik ya da psikoterapi eğitimi | Ulusal olarak belirleniyor | Bir ülke klinik çalışmayı düzenliyorsa, belirlediği yol |
| Doktora | kredi aralığı belirlenmemiştir (doktorada AKTS kullanımı değişkendir) | Ağırlıklı olarak araştırma ve akademik kariyer |
- Klinik psikolojiklinik psikoloji
- Ruhsal bozuklukların değerlendirilmesi ve tedavisiyle ilgilenen psikoloji dalı. Bunun yapılmasının düzenlenip düzenlenmediğine ve nasıl düzenlendiğine her ülke karar veriyor.
- Genel sistemgenel sistem (2005/36/AT)
- AB'nin Mesleki Yeterlilikler Yönergesi'nin, uyumlaştırılmış eğitimi olmayan düzenlenmiş meslekleri kapsayan kısmı; bir ülke düzenliyorsa psikoloji de bunların arasında: ev sahibi ülke yeterliliği vaka bazında karşılaştırıyor ve yeterlilik sınavı ya da uyum dönemi isteyebiliyor. Yönergenin geri kalanı gibi AB vatandaşları için yazılmış.
- Araştırma yüksek lisansıresearch master
- Araştırma yöntemlerine ve bir araştırma tezine odaklanan yüksek lisans; klinik uygulamadan çok çoğu zaman doktoraya giden bir yol.
Psikoloji İngilizce nerede okunur?
İngilizce eğitimli psikoloji programları bazı ülkelerde iki düzeyde de var. Örneğin Hollanda'da Groningen Üniversitesi hem Hollandaca "Psychologie" hem İngilizce "Psychology" lisansını listeliyor ve ikisi de numerus fixus programları; 2027 dönemi için başvuru son tarihi 15 Ocak, yani olağan son tarihinden aylar önce; Hollanda sistemini Scholway'in Hollanda rehberi kapsıyor. Resmî portallarda alan ve dile göre ara (İngilizce programlar) ve hastalarla ilgili klinik stajların yerel dil gerektirip gerektirmediğine bak.
Yurt dışında klinik psikoloji rekabetçi mi?
Seçim lisans düzeyinde başlayabilir: yukarıdaki örneğin gösterdiği gibi Groningen'de psikoloji kontenjanlı (numerus fixus) bir lisans. Yüksek lisansta program sayfaları tipik olarak lisansının içeriğine (istatistik, araştırma yöntemleri, klinik dersler), notlarına ve deneyimine bakıyor; başka bir alandaki lisansın hiç kabul edilip edilmediğini kontrol et. Programları stajlarına ve ulusal klinik ya da psikoterapi yoluna götürüp götürmediğine göre karşılaştır (programları karşılaştırmak).
Psikoloji dereceleri ve Türkiye
Psikoloji, YÖK'ün YKS başarı sırası kuralının kapsadığı alanlardan değil; kuralın kapsamı şöyle: ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlayanlar; tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk dışındaki programlarda YKS başarı sırası şartı yok. Yabancı bir psikoloji derecesi mezuniyetten sonra, program ve öğrenim şekli dikkate alınarak YÖK tarafından tanınıyor (YÖK denklik ve tanıma). Psikolog ya da klinik psikolog olarak çalışmaya ilişkin Türkiye kurallarının yabancı derece sahipleri için ek koşullar koyup koymadığı bu rehber için araştırılmadı; Türkiye'de klinik çalışmayı planlıyorsan yurt dışında bir program seçmeden önce güncel kuralları ilgili Türk makamlarından kontrol et.
Denklik sürecinin iki kısmı önceden belli. 2026'da başvuru ücreti 1.250 TL. Program İngilizce, Almanca ya da Fransızca gibi ÖSYM'nin sınav yaptığı bir dilde verildiyse YÖK, o dil için ÖSYM sınavından en az 60 puan ya da kabul edilen bir eşdeğerini istiyor; sonucu başvurudan sonra iki yıla kadar verebilirsin.
Maliyet ve ücretsiz seçenekler
Psikoloji her ülkenin genel öğrenim ücreti kurallarını izliyor. Alman devlet üniversiteleri genellikle öğrenim ücreti almıyor (DAAD'ın ifadesi şöyle: devlet yükseköğretim kurumlarında lisans ve çoğu yüksek lisans programı için genellikle öğrenim ücreti yok), ama her programın eğitim dilini kontrol et; Avusturya üçüncü ülke öğrencilerinden €726,72/dönem alıyor. Hollanda'da AB dışı öğrenciler kurumun kendi ücretini ödüyor. Bkz. ücretsiz üniversiteler ve maliyetler.
Psikoloji programı kontrol listesi
- Hedefin: araştırma, klinik uygulama ya da başka bir uygulamalı alan
- Klinik hedefler için: mesleği yapmak istediğin ülkedeki ruhsat yolu
- Staj imkânları ve dilleri
- Önceki derecenin istatistik ve araştırma yöntemleri içeriği
- AB dışı öğrenciler için öğrenim ücreti ve toplam maliyet
- Dönersen derecenin Türkiye'de nasıl ele alınacağı
Yurt dışında psikoloji seçerken sık yapılan hatalar
- Psikoloji diplomasının seni psikolog yaptığını sanmak. Unvan ve klinik çalışma, düzenlendiği yerlerde, ülkeden ülkeye farklı biçimde düzenleniyor.
- Erken numerus fixus son tarihini kaçırmak. Groningen'de psikoloji lisansına başvurular 15 Ocak tarihinde, üniversitenin olağan son tarihinden aylar önce kapanıyor.
- Başka bir alandan yüksek lisansa kontrol etmeden başvurmak. Bazı programlar yalnızca psikoloji lisansını kabul ediyor ya da istatistik ve araştırma yöntemlerinde belirli krediler istiyor.
- Stajların dilini göz ardı etmek. İngilizce bir yüksek lisans da yerel dilde yapılan klinik stajlara götürebilir.
- Türkiye tarafını unutmak. Dönme ihtimalin varsa YÖK denkliğini ve Türkiye'de mesleği yapma kurallarını mezun olduktan sonra değil, seçim yapmadan önce kontrol et.
Sık sorulan sorular
Avrupa'da psikoloji İngilizce nerede okunur?
Bazı üniversiteler lisans ve yüksek lisans düzeyinde sunuyor; örneğin Hollanda'da Groningen, Hollandaca lisansının yanında İngilizce eğitimli bir psikoloji lisansı sunuyor. Resmî eğitim portallarında alan ve dile göre ara ve klinik stajların dilini kontrol et.
Yabancı diplomayla Türkiye'de psikolog olarak çalışabilir miyim?
Derecenin önce mezuniyetten sonra YÖK tanımasına ihtiyacı var. Türkiye'deki psikologluk kurallarının yabancı derece sahipleri için ek koşul koyup koymadığı bu rehber için araştırılmadı; Türkiye'de klinik çalışmayı planlıyorsan bir program seçmeden önce ilgili Türk makamlarından kontrol et.
Yurt dışında klinik psikoloji yüksek lisansı rekabetçi mi?
Psikoloji en baştan seçici olabilir: Groningen'de lisans, 15 Ocak son tarihli kontenjanlı bir numerus fixus programı. Yüksek lisans programları kendi kabul kurallarını yayımlıyor; genellikle lisansının içeriğine, notlarına ve deneyimine bakıyor.
Yurt dışında ücretsiz psikoloji okunur mu?
Alman devlet üniversitelerinde öğrenim ücreti genellikle sıfır; AB dışı öğrenciler için Baden-Württemberg'de ve bazı Bavyera kurumlarında istisna var, her programın dilini kontrol et. Avusturya üçüncü ülke öğrencilerinden dönem ücreti alıyor ve Hollanda üniversiteleri AB dışı öğrencilerden kendi ücretlerini alıyor; burslar bunları karşılayabilir.
Kaynaklar
12 kaynak, tümü resmi
- ECTS Users' Guide 2015European Commission / Publications Office of the European Union (Resmi)
- Three-cycle systemEuropean Higher Education Area (EHEA) (Resmi)
- Directive 2005/36/EC (recognition of professional qualifications), Article 2 ScopeThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi)
- Directive 2005/36/EC, Article 10 (scope of the general system)European Union (text via legislation.gov.uk, as at 31 December 2020) (Resmi)
- Recognition of professional qualifications in practiceEuropean Commission (DG GROW) (Resmi)
- Bachelor application deadlines, academic year 2027-2028University of Groningen (RUG) (Resmi)
- 2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğrenim planlayan adaylara yönelik tanıma ve denklik süreçlerine ilişkin bilgilendirmeYükseköğretim Kurulu (YÖK) (Resmi)
- Costs of education and livingDAAD (German Academic Exchange Service) (Resmi)
- Universitätsgesetz 2002 § 91 StudienbeitragRechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Austria (Resmi)
- Denklik Başvurusu (ücretler ve belgeler)Yükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)
- Başvuru İle İlgili Genel BilgilerYükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)
- 2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğretim planlayan adaylara duyuruYükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)