İçeriğe geç
Yurtdışı Eğitim rehberi

Yurt dışında okuyan öğrencinin Türkiye'deki işlemleri: Kontrol listesi

Yurt dışında okumak, Türkiye'deki kurallarla da ilgilenmek demek; hem gitmeden önce hem yıllar sonra. En önemli altı konu: çıkış harcı (2026'da her çıkışta 1.250 TL, öğrenci muafiyeti yok), erkekler için askerlik tecili, diplomayı Türkiye'de kullanacaksan YÖK denklik, başvurular için e-Devlet belgeleri, yurt dışından alınan telefonun kaydı ve yurt dışındayken genel sağlık sigortan (GSS).

11 bölümden 9. 6 makale. 6 dk okuma. 12 resmi kaynakla doğrulandı, 31 Ekim 2026.

Read this guide in English

Bu bölümde

6 makale

  1. Yurt dışı çıkış harcı: Öğrenciler muaf mı?Türk vatandaşları 2026'da Türkiye'den her çıkışta 1.250 TL yurt dışı çıkış harcı öder. Öğrenciler için ayrı bir muafiyet yok: 5597 sayılı Kanun yalnızca çıkış gününde geçerli bir yurt dışı oturma iznin varsa seni muaf tutar. Yani öğrenci vizesiyle ilk çıkışında ödemeyi beklemelisin; ileride gittiğin ülkenin oturum iznini aldığında bunu pasaport kontrolünde gösterirsin ve harç ödemezsin.
  2. Yurt dışında okuyan Türk öğrenciler için askerlik teciliYabancı bir üniversitede okuyan erkek Türk vatandaşı askerliğini erteletebilir, ama bunun için öğrenciliğinin Türk makamlarınca tanınması gerekir. Kendi imkânlarıyla okuyan öğrenciler bunu, okudukları ülkedeki Milli Eğitim Bakanlığı eğitim müşaviri ya da ataşesi üzerinden yapar; tecili o başlatır. Tecil mezuniyete kadar sürer; en fazla lisansta 28, yüksek lisansta 32, doktorada 35 yaşını doldurduğun yılın sonuna kadar.
  3. YÖK denklik: Yurt dışı diplomanın Türkiye'de tanınmasıYurt dışındaki lisans ya da yüksek lisans diploması Türkiye'de ancak YÖK denklik verdikten sonra geçerli olur; doktora ise Üniversitelerarası Kurul'a (ÜAK) gider. Denklik hiçbir zaman otomatik değildir. Kayıt olmadan önce iki şeyi kontrol et: tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta, üniversite dört sıralamadan ikisinde ilk 1.000 içinde değilse YKS başarı sırası şartı; ayrıca program ÖSYM'nin sınav yaptığı bir dilde veriliyorsa 60 puanlık dil şartı. 2026'da başvuru ücreti 1.250 TL.
  4. Yurt dışı başvurular için e-Devlet belgeleriTürk bir öğrencinin yurt dışı başvurularında ihtiyaç duyduğu belgelerin çoğu, adli sicil kaydından öğrenci ve mezuniyet belgelerine kadar, turkiye.gov.tr/belge-dogrulama adresinden herkesin kontrol edebileceği bir barkodla e-Devlet'ten indirilebilir. Barkod apostil değildir: üniversite ya da misyon apostil isterse idari belgelerin apostilini valilik veya kaymakamlık, adli belgelerinkini ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adalet komisyonu başkanlığı verir; elektronik apostil (e-Apostil) ise şu belgeler için var: adli sicil kaydı belgeleri ve mahkeme kararları. Noter onaylı çeviriler yeminli tercüman tarafından yapılmış olmalıdır.
  5. Yurt dışından alınan telefonun kaydı (IMEI): Öğrenciler içinYurt dışından alıp Türkiye'ye getirdiğin telefonu, bir ek süre sonrasında Türk şebekelerinde kullanmaya devam etmek istiyorsan kaydettirmen (IMEI kaydı) gerekir: Türkiye'ye girişten itibaren 120 gün içinde ve 2026'da 54.258 TL harç ödedikten sonra. Bu yolla iki takvim yılında yalnızca bir telefon kaydettirebilirsin. Tatile yeni bir telefonla gelen öğrenciler süre dolmadan kaydettirip kaydettirmeyeceklerine karar vermeli; çünkü sonrasında kayıt artık mümkün olmuyor ve telefon kapanıyor.
  6. Yurt dışında okurken Türkiye'deki Genel Sağlık Sigortası (GSS)Türkiye'deki genel sağlık sigortası (GSS) ile gittiğin ülkenin istediği sağlık sigortası ayrı sistemlerdir. Yükseköğretimdeki bir öğrenci, sigortalı bir ebeveyninin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak 25 yaşına kadar kapsamda olabilir; diğerleri kendi adına ödenen GSS kategorisine kaydedilebilir. Bu kategoride prim oranı prime esas kazancın %3 kadarıdır ve kanuna göre yalnızca Türkiye'de ikamet eden ve başka bir ülkede sağlık sigortası hakkı olmayan kişiler için geçerlidir. Mezuniyetten sonra ebeveyni üzerinden kapsamda olmayanlar gelir testi olmadan 2 yıl GSS hakkı alır. Yurt dışındayken kaydının nasıl yönetilmesi gerektiğini SGK'ya sor.

Yurt dışı eğitim rehberlerinin çoğu vizeyle biter. Türk bir öğrenci için ise birkaç yükümlülük Türkiye'de kalır: her çıkışta ödenen bir harç, erkekler için askerlik dosyası, diplomanın yurtta geçmesi isteniyorsa denklik süreci, yalnızca Türk makamlarının verebildiği belgeler, tatilde eve dönen öğrencileri yakalayan bir telefon kuralı ve fark etmeden borç biriktirebilen bir sağlık sigortası kaydı. Hiçbiri tek başına karmaşık değil; ama her birinin bir süresi ya da tuzağı var ve hepsi yurt dışından değil, gitmeden önce halledilince çok daha kolay.

Bu sayfa konuları karşına çıkış sırasıyla listeliyor ve her biri için ayrıntılı bir sayfaya bağlanıyor. Gideceğin ülkenin kuralları, yani vize, oturum izni ve kayıt, öğrenci vizesi rehberimizde ve Scholway'in Almanya, Avusturya, İtalya ve Hollanda rehberlerinde.

e-Devlete-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr)
Türkiye'nin devlet hizmetleri portalı. Bu sayfadaki adımların çoğu, belgelerden askerlik durumuna ve telefon kaydına kadar, buradan yürür; bu yüzden yurt dışındayken e-Devlet şifreni ya da e-imzanı çalışır durumda tut.
EquivalenceDenklik
YÖK'ün yabancı bir diplomayı Türk diplomasına eşdeğer saymasıdır. Diplomayı Türkiye'de kullanmak için gerekir ve her başvuru ayrı ayrı değerlendirilir.

Türkiye'deki altı konuya bir bakış

KonuKimi ilgilendirirNe zamanTemel rakam ya da kural
Çıkış harcıTürkiye'den çıkan her Türk vatandaşıHer çıkışta2026'da 1.250 TL; yalnızca çıkış tarihinde geçerli bir yurt dışı oturma izni varsa muafsın
Askerlik teciliErkek öğrencilerKayıttan yaş sınırına kadarLisans: 28 yaşını doldurduğun yılın sonuna kadar; yüksek lisans 32; doktora 35
YÖK denklikDiplomayı Türkiye'de kullanacak herkesKayıttan önce kontrol et; mezuniyetten sonra başvurBaşvuru ücreti 1.250 TL (2026); tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta YKS kuralı
e-Devlet belgeleriTüm başvuru sahipleriBaşvuru, vize, tecilBarkodlu belgeler çevrimiçi doğrulanabilir
Telefon (IMEI) kaydıYurt dışından aldığı telefonu Türkiye'ye getiren herkesGirişten itibaren 120 gün içinde2026'da 54.258 TL harç
GSS sağlık sigortasıBakmakla yükümlü olunan yaşı geçen ya da ebeveyn kapsamı olmayan öğrencilerYurt dışındayken ve mezuniyetten sonraYükseköğretimde ebeveyn üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamı 25 yaşına kadar
Yurt dışı eğitimin çevresindeki Türkiye yükümlülükleri

Hangi iş hangi kuruma gidiyor?

Bu konulardaki kafa karışıklığının bir kısmı, her birinin ayrı bir kuruma ait olmasından geliyor; bazıları yurt dışından yapılabiliyor, bazıları yalnızca Türkiye'de. Kime soracağını bilmek haftalar kazandırır.

KonuKurumNerede halledilir
Çıkış harcıGelir İdaresi Başkanlığı (GİB); sınırda emniyet kontrol ederÇıkıştan önce internetten, bankada, PTT'de ya da vergi dairesinde ödenir
Öğrenim süresince askerlik teciliMilli Eğitim Bakanlığı (MEB) eğitim müşaviri ya da ataşesi; askerlik makamlarıOkuduğun ülkedeki müşavirlikte, büyükelçilikte ya da konsoloslukta
Yurt dışında çalışırken tecil, dövizle askerlikMilli Savunma Bakanlığı, konsolosluklar aracılığıylaYaşadığın yerin Türk konsolosluğunda
Diploma denkliğiYÖK (önlisanstan yüksek lisansa), Üniversitelerarası Kurul (doktora)Çevrimiçi başvuru, ardından asıl belgelerle randevu
Belgeler ve doğrulamaBelgeyi veren kurum, e-Devlet üzerindenÇevrimiçi; apostil valilik/kaymakamlıktan ya da adalet komisyonundan
Telefon kaydıBTK kuralları, harç vergi idaresine ödenirHarç ödendikten sonra e-Devlet'ten, girişten sonraki süre içinde
Sağlık sigortası (GSS)Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)Gitmeden önce SGK'ya sor
Yurt dışındaki öğrenciler için Türk makamları

Gitmeden önce: Türkiye'de neleri halletmelisin?

Üç şeyi Türkiye'deyken yapmak en iyisi. Birincisi, diplomanın bir gün Türkiye'de geçerli olması gerekip gerekmediğine karar ver; gerekiyorsa yeri kabul etmeden önce YÖK kurallarına göre kontrol et: tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta başladığın yıldaki YKS sıralaması belirleyici. İkincisi, başvurularının ve vizenin istediği e-Devlet belgelerini topla; mesela elektronik apostil taşıyabilen adli sicil belgesi. Üçüncüsü, ilk çıkışın için çıkış harcını bütçene ekle; çünkü öğrenci vizesi seni harçtan muaf tutmaz.

Gitmeden önce Türkiye kontrol listesi

  • Diploma, YÖK'ün denklik kurallarına göre kontrol edildi (YÖK denklik sayfasına bak)
  • e-Devlet erişimi yurt dışından çalışıyor (şifre ya da e-imza)
  • Belgeler indirildi ve gerekiyorsa apostil yapıldı (apostil rehberine bak)
  • İlk çıkış için çıkış harcı ödendi: 2026'da 1.250 TL
  • Erkekler: askerlik durumu kontrol edildi ve yurt dışında eğitim müşavirliğine kayıt planı yapıldı
  • GSS durumu netleşti: ebeveyn üzerinden kapsamdasın mı, yurt dışındayken kendi kaydına ne olacak

Yurt dışındayken

İki dosya düzenli ilgi ister. Erkek öğrenciler, tecillerinin devam etmesi için her dönem kayıt belgesini ve transkriptlerini eğitim müşavirliğine göndermeli; kayıt iki dönem güncellenmezse kendi imkânlarıyla öğrenim görme statüsü sona erer. GSS kaydın da durumunu izler: ebeveyn üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamı yükseköğretim öğrencileri için 25 yaşına kadar sürer; kendi adına ödenen GSS ise yalnızca başka bir ülkede sağlık sigortası hakkı olmayanlar için geçerlidir ve yurt dışında sigortalı olduğun an bu önem kazanır.

Türkiye'ye ziyaretler: çıkış harcı ve telefon

Eve her ziyaretin iki Türk kuralı var. Tekrar çıkarken, o gün geçerli bir yurt dışı oturma iznin yoksa çıkış harcı ödenir; izin varsa pasaport kontrolünde göster. Yurt dışından aldığın bir telefonu getiriyorsan, girişten itibaren 120 gün içinde kaydettirmelisin, yoksa Türk şebekelerinde kapanır; kayıt 2026'da 54.258 TL tutuyor ve iki takvim yılında yalnızca bir telefon için yapılabiliyor.

  1. İlk çıkış

    Çıkış harcını öde

    2026'da 1.250 TL; öğrenci vizesi muafiyet sağlamaz.

  2. Yurt dışındaki ilk haftalar

    Öğrenci olarak kayıt ol

    Erkekler: tecil için eğitim müşavirliğine kaydol. Herkes: gittiğin ülkenin oturum iznini al.

  3. Her dönem

    Dosyaları güncel tut

    Kayıt belgesini ve transkriptleri müşavirliğe gönder.

  4. Eve her ziyaret

    Telefon ve çıkış

    Yurt dışından aldığın telefonu 120 gün içinde kaydet; geçerli oturum iznin varsa harçsız çık.

  5. Mezuniyetten sonra

    Denklik ve tecil

    YÖK denkliği için erken başvur; denklik sürerken mezuniyet sonrası tecili ve ek yılı iste.

Geri dönüş: denklik, tecil ve sigorta

Dönen mezunları denklik süreci bekliyor; bu sürecin sabit bir işlem süresi yok. Erkekler için de mezuniyet sonrası tecil devreye giriyor: lisanstan sonra 2 yıl, yüksek lisanstan sonra 1 yıl, ayrıca YÖK denkliği beklenirken 1 yıl daha. Sağlık sigortasında ise kanun, ebeveyni üzerinden kapsamda olmayan mezunlara mezuniyetten sonra gelir testi olmadan 2 yıl GSS hakkı tanıyor; yükseköğretim mezunları için bu hak 25 yaşına kadar geçerli. Çalışmak için yurt dışında kalan mezunlar farklı bir tecil rejimine geçiyor; bunu askerlik tecili rehberinde anlattık, daha geniş tablo ise mezuniyetten sonra yurt dışında kalmak sayfasında.

Türkiye tarafında sık yapılan hatalar

  • Öğrenci vizesini çıkış harcı muafiyeti sanmak. Seni yalnızca çıkış tarihinde geçerli bir yurt dışı oturum izni muaf tutuyor; bu yüzden öğrenci vizesiyle ilk çıkış normalde harçlı bir çıkış.
  • Tecil dosyasını aksatmak. Kayıt belgesi ve transkriptler her dönem eğitim müşavirliğine gidiyor; iki dönem güncellenmezse kendi imkânlarıyla öğrenim görme statüsü sona eriyor.
  • Denkliği ancak mezun olunca kontrol etmek. Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta YKS kuralı, başladığın yıl belirleniyor.
  • Yurt dışındayken e-Devlet erişimini kaybetmek. Belgeler, askerlik durumu ve telefon kaydı hep oradan yürüyor; şifreni ya da e-imzanı çalışır durumda tut.

Sık sorulan sorular

Yurt dışındaki Türk öğrenciler çıkış harcı öder mi?

Evet; çıkış günü geçerli bir yurt dışı oturma iznin yoksa ödersin. Öğrenci muafiyeti yok, bu yüzden öğrenci vizesiyle ilk çıkış normalde ücretli bir çıkış (2026'da 1.250 TL).

Yurt dışındaki diploma Türkiye'de otomatik geçerli mi?

Hayır. Türkiye'de kullanmak için önlisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarında YÖK denkliği, doktorada Üniversitelerarası Kurul kararı gerekir. Kaydolmadan önce, özellikle tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta kuralları kontrol et.

Yurt dışından aldığım telefonu kaydettirmem gerekir mi?

Türk şebekelerinde kullanmak istiyorsan evet. Türkiye'ye girişten itibaren 120 gün içinde, harç ödendikten sonra (54.258 TL, 2026) ve iki takvim yılında yalnızca bir telefon için kaydettirilmelidir.

Yurt dışında okurken GSS'm devam eder mi?

Durumuna bağlı. Yükseköğretimdeki bir çocuk, sigortalı bir ebeveyni üzerinden 25 yaşına kadar kapsamda kalabilir; kendi adına ödenen GSS yalnızca başka bir ülkede sağlık sigortası hakkı olmayanlar için geçerlidir. Yurt dışındayken kaydını nasıl yöneteceğini SGK'ya sor.

Kaynaklar

13 kaynak (12 resmi)
  1. Studierende und PraktikantenDeutsche Verbindungsstelle Krankenversicherung – Ausland (DVKA) (Resmi)
  2. Yurtdışından yolcu beraberinde getirilen elektronik kimlik bilgisine sahip cihazların kayıt altına alınmasına ilişkin bilgilendirme (basın açıklaması)Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (Resmi)
  3. 5597 sayılı Yurt Dışına Çıkış Harcı Hakkında Kanun ile Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, madde 1 (konsolide metin)Mevzuat Bilgi Sistemi (Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı) (Resmi)
  4. Yurt Dışına Çıkış Harcı Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 1)Resmî Gazete, 31.12.2025, sayı 33124 (5. mükerrer); Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) (Resmi)
  5. 7179 sayılı Askeralma Kanunu (konsolide metin): md. 20 Erteleme, md. 38 Yurt dışı erteleme, md. 39 Dövizle askerlikMevzuat Bilgi Sistemi (Resmi)
  6. Yurt Dışında Yükseköğrenim Görecek Özel Öğrencilerin İş ve İşlemlerine İlişkin Usul ve EsaslarT.C. Millî Eğitim Bakanlığı (published by the Turkish Embassy / Consulate General in San Jose, mfa.gov.tr) (Resmi)
  7. Askerlik Tecil İşlemleri (bilgi notu)T.C. Essen Başkonsolosluğu Eğitim Ataşeliği (Millî Eğitim Bakanlığı) (Resmi)
  8. Denklik Başvurusu (ücretler ve belgeler)Yükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)
  9. 2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğretim planlayan adaylara duyuruYükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)
  10. Yurtdışından yolcu beraberinde getirilen elektronik kimlik bilgisine sahip cihazların kayıt altına alınmasına ilişkin bilgilendirme (basın açıklaması)Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) (Resmi)
  11. Yazılı soru önergesi 7/48057 (Ali Karaoba, Uşak) on the 'yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcı'Türkiye Büyük Millet Meclisi (Kurumsal)
  12. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (konsolide metin): md. 3/10, md. 60, md. 81Mevzuat Bilgi Sistemi (Resmi)
  13. Adli Sicil Kaydı (service page, with the linked 'Belge Doğrulama' service)e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr) / Adalet Bakanlığı (Resmi)