İçeriğe geç
Türkiye'deki işlemler

Yurt dışında okuyan öğrenciler için askerlik tecili

Yabancı bir üniversitede okuyan erkek Türk vatandaşı askerliğini erteletebilir, ama bunun için öğrenciliğinin Türk makamlarınca tanınması gerekir. Kendi imkânlarıyla okuyan öğrenciler bunu, okudukları ülkedeki Milli Eğitim Bakanlığı eğitim müşaviri ya da ataşesi üzerinden yapar; tecili o başlatır. Tecil mezuniyete kadar sürer; en fazla lisansta 28, yüksek lisansta 32, doktorada 35 yaşını doldurduğun yılın sonuna kadar.

6 makaleden 2. 6 dk okuma. 7 resmi kaynakla doğrulandı, 31 Ekim 2026.

Read this guide in English

Erkek Türk öğrenciler için askerlik sorusu yurt dışındaki diplomanın her aşamasında karşına çıkıyor: program tecile uygun mu, dosyayı kim açıyor, her dönem ne gönderilmeli ve mezuniyetten sonra ne olacak. Kurallar Askeralma Kanunu'ndan (7179 sayılı Kanun) ve kendi öğrenimini kendisi karşılayan "özel öğrenciler" için Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) uygulama usulünden geliyor. Bu sayfa yalnızca Türkiye tarafını anlatıyor; gittiğin ülkenin oturum kuralları ülke rehberlerinde, örneğin Scholway'in Türk öğrenciler için Almanya rehberinde.

Temel kural kanunun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi: Yurt dışında okuyan öğrencinin askerliği ancak öğrenciliği yetkili Türk makamlarınca tanındıktan sonra ertelenir; kendi imkânıyla okuyanlar bulundukları ülkedeki eğitim müşavirliği veya ataşeliğine başvurur. Yani yurt dışında kayıtlı olmak tek başına yetmez; tecil, bir Türk makamı gerçek bir öğrenci olduğunu kabul ettikten sonra başlar.

TecilErteleme (halk arasında "tecil")
Askerliğin başlamasının eğitim gibi yasal bir nedenle ertelenmesi. Güncel kanun "erteleme" diyor; çoğu kişi hâlâ "askerlik tecili" diyor.
Kendi imkânlarıyla okuyan öğrenciÖzel öğrenci
MEB'in tanımıyla, yurt dışında kendi masrafıyla okuyan Türk öğrenci; devlet bursiyerinin (YLSY) karşıtı. Öğrenciliği ve tecili MEB'in usulüyle tanınır ve başlatılır.
Eğitim müşaviri ya da ataşesiEğitim müşavirliği / eğitim ataşeliği
MEB'in Türk büyükelçiliği ya da başkonsolosluğundaki ofisi. Bölgesindeki kendi imkânlarıyla okuyan öğrencileri kaydeder ve askerlik tecillerini başlatır. Böyle bir ofis yoksa büyükelçilik ya da konsolosluk bu işi yapar.

Yaş sınırları: ne kadar ertelenebilir?

Öğrenim nedeniyle tecil mezuniyete kadar sürer ama bir yaş sınırını asla aşmaz; her sınır doğum günün değil, o yaşa ulaştığın takvim yılının sonu demek. Bazı siteler yüksek lisans için hâlâ 29 ya da 33 yazıyor; bunlar yürürlükten kalkan 1111 sayılı Kanun'dan geliyor. Güncel kanun ve MEB usulü şunu veriyor.

Öğrenim düzeyiMezuniyete kadar tecil; en fazla şu yaşı doldurduğun yılın sonuna kadarYasal dayanak
Lise ya da dengi22m. 20/2
Önlisans ya da lisans (fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu)28m. 20/2
Yüksek lisans32m. 20/4-b
Doktora35m. 20/4-c
Öğrenim nedeniyle tecil sınırları (Askeralma Kanunu m. 20)

Hangi programlar tecile uygun?

MEB'in özel öğrenci usulü iki süzgeç koyuyor. Birincisi, kurumun YÖK tarafından tanınması gerekiyor. İkincisi, öğrenim biçimi önemli: uzaktan ya da açık öğretim, devam zorunluluğu olmayan programlar ve tek başına dil kursları tecile uygun değil. Dil kursu ancak üniversitenin kendisi diplomadan önce zorunlu tutuyorsa, örneğin zorunlu bir hazırlık yılıysa sayılıyor.

ÖğrenimUygun mu?Not
YÖK tarafından tanınan bir üniversitede tam zamanlı lisans, yüksek lisans ya da doktoraEvetEğitim müşavirliğine kayıt ol
Üniversitenin diplomadan önce zorunlu tuttuğu dil hazırlığıEvetÜniversitenin şartını göster
Tek başına dil okulu ya da kursuHayırKendi başına tecil nedeni değil
Uzaktan, açık öğretim ya da devam zorunluluğu olmayan programHayır (MEB üzerinden değil)Aşağıdaki "Türkiye'den çevrimiçi okumak" bölümüne bak
YÖK tarafından tanınmayan kurumHayırKayıt olmadan önce tanınmayı kontrol et
Yurt dışındaki öğrenimim MEB üzerinden tecile uygun mu?

Kendi imkânlarıyla okuyan öğrenci nasıl başvurur?

  1. Kaydını yaptır, belgeleri topla

    Resmî kaydın yapıldıktan sonra üniversiteden kayıt belgesini al; e-Devlet'ten YÖK'ün okul tanıma belgesini ve giriş-çıkış kaydını indir; askerlik durum belgeni hazırla.

  2. Yetkili ofisi bul

    Okuduğun ülkeden ya da bölgeden sorumlu eğitim müşaviri ya da ataşesi; yoksa büyükelçilik veya konsolosluk. İnternet sayfasına bak: misyonlar MEB'in listesine ek şartlar koyabilir.

  3. Dosyayı ver

    Dilekçeyi ve aşağıdaki listedeki belgeleri ofisin istediği şekilde gönder (elden, postayla ya da çevrimiçi).

  4. Ofis tecili başlatır

    Seni kendi imkânlarıyla okuyan öğrenci olarak kaydettikten sonra ofis askerlik tecilini başlatır; MEB'in güncel yönetmeliği (2024, m. 28) yurt dışı misyonlara özel öğrencilerin askerlik işlemlerini veriyor. Tecilin ne zaman kayda geçtiğini ofisten teyit etmesini iste.

  5. Her dönem canlı tut

    Her dönem kayıt belgesini ve transkriptlerini gönder; programında, üniversitende ya da adresinde bir değişiklik olursa bildir.

MEB usulünün kendi imkânlarıyla okuyan öğrenciler için saydığı belgeler (m. 9)

  • Eğitim müşavirine ya da ataşesine hitaben dilekçe
  • Türkiye kimlik kartının ya da pasaportunun kopyası
  • e-Devlet'ten giriş-çıkış kaydın
  • Önceki diplomanın bir kopyası; yurt dışında verildiyse Türkiye'deki denkliğiyle birlikte
  • Yurt dışındaki üniversiteden resmî kayıt belgesi
  • e-Devlet'ten YÖK okul tanıma belgesi
  • Doldurulmuş Özel Öğrenci Bilgi Formu
  • Askerlik durum belgesi

Washington Büyükelçiliği'nin 2026 tarihli notu, bir misyonun bunu nasıl uyguladığına örnek: çalışma izni olmayanların öğrencilik nedeniyle tecilleri büyükelçiliğin eğitim müşavirince yürütülüyor. Uygulama misyondan misyona değişebilir; bir şey göndermeden önce kendi müşavirliğinin sayfasını oku.

Tecili korumak: neler sona erdirebilir?

Özel öğrenci statüsü ve onunla birlikte tecil, gerçekten okuyan ve ilerleyen bir öğrenci olmaya bağlı. MEB usulüne göre her dönem kayıt belgesini ve transkriptlerini göndermen, değişiklikleri bildirmen gerekiyor. Statü, art arda iki yıl başarısız olursan ya da kaydın iki dönem güncellenmezse sona erer; ayrıca düzeyin için yaş sınırına bitirmeden ulaşırsan her halükârda biter.

Türkiye'den çevrimiçi okumak

Türkiye'de yaşayıp yabancı bir üniversitede çevrimiçi okuyan öğrenci MEB'in özel öğrenci statüsüne girmiyor; ancak MEB'in Essen ataşeliği yönetmelik özetinde ayrı bir yol anlatıyor: kabul mektubu, öğrenci belgesi, yeminli ve noter onaylı Türkçe tercüme ile e-Devlet'ten YÖK okul ya da kurum tanıma belgesiyle yerel askerlik şubesinden tecil. Böyle bir programa yazılmadan önce askerlik şubesinden güncel şartları öğren ve uzaktan diplomaların YÖK denklikte ayrı sorularla karşılaştığını unutma.

Mezuniyetten sonra: ek tecil yılları

SonraTalep üzerine tecilGenel üst sınır
Dört yıl ya da daha uzun bir lisans2 yıl32 yaşını doldurduğun yılın sonu
Yüksek lisans1 yıl32 yaşını doldurduğun yılın sonu
Yabancı diploma, YÖK denkliği henüz sürerken1 yıl dahaAynı üst sınır; yabancı mezunlar için lisanstan sonra 3 yılı, yüksek lisanstan sonra 2 yılı asla aşmaz
Mezuniyetten sonra tecil, yabancı kurumdan mezuniyet dahil (Askeralma Kanunu m. 20/3-b)

Denklik için verilen ek yıl, sürecin devam ettiğinin kanıtını ister; bu genellikle YÖK'ün "İşlemler Devam Ediyor" yazısıdır. Denklik başvurusuyla birlikte istenirse ücretsizdir, sonradan istenirse 300 TL tutar. Mezun olur olmaz denkliğe başvur: ek yıl kısa. Süreç YÖK denklik sayfasında anlatılıyor.

Çalışmak için yurt dışında kalmak: yurt dışı erteleme ve dövizle askerlik

Çalışmak için yurt dışında kalan mezunlar farklı bir tecile geçer. Kanunun 38. maddesi, yurt dışında işçi, işveren ya da serbest meslek sahibi olarak yaşayan; çalışma izni ya da çalışmayı da kapsayan bir oturum izni olan vatandaşların 35 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar ertelemesine izin veriyor. Bir takvim yılının yarısından fazlasını Türkiye'de geçirirsen iptal olur; Washington Büyükelçiliği bunu 184 gün ya da daha fazla olarak ifade ediyor.

39. madde, yurt dışında en az üç yıl çalışmış kişiler için dövizle askerliği, yani yükümlülüğü dövizle belli bir bedel ödeyerek yerine getirmeyi öngörüyor. Tutar bir formülle belirleniyor ve değişiyor; güncel rakamı konsolosluğundan sor. Her iki yol da eğitim müşavirliğince değil, konsolosluklarca yürütülür.

  1. Kayıt

    Özel öğrenci olarak kaydol

    Öğrenciliğin tanındığında eğitim müşavirliği tecili başlatır.

  2. Her dönem

    Dosyayı güncelle

    Kayıt belgesi ve transkriptler; değişiklikleri bildir.

  3. Mezuniyet

    Mezuniyet sonrası tecil

    Lisanstan sonra 2 yıl, yüksek lisanstan sonra 1 yıl, ayrıca denklik sürerken 1 yıl daha; üst sınır 32 yaşını doldurduğun yılın sonu.

  4. Çalışmak için kalırsan

    Yurt dışı erteleme

    Çalışmayı da kapsayan bir izinle 35 yaşını doldurduğun yılın sonuna kadar.

  5. Yurt dışında 3 yıl çalıştıktan sonra

    Dövizle askerlik mümkün

    Güncel tutarı ve usulü konsolosluğa sor.

Sık sorulan sorular

Yurt dışında okuyan öğrenci askerlik tecili nasıl yapılır?

Kendi imkânlarıyla okuyan öğrenci, okuduğu ülkedeki Milli Eğitim Bakanlığı eğitim müşavirliğine ya da ataşeliğine (yoksa büyükelçilik ya da konsolosluğa) kaydolur; öğrenciliği tanınınca tecil başlar. Üniversitenin YÖK tarafından tanınması gerekir ve her dönem kayıt belgesi gönderilmelidir.

Askerlik tecili için hangi belgeler gerekli?

MEB usulü şunları sayıyor: dilekçe, kimlik ya da pasaport kopyası, e-Devlet giriş-çıkış kaydı, önceki diploma (yurt dışında verildiyse denkliğiyle), üniversitenin kayıt belgesi, YÖK okul tanıma belgesi, Özel Öğrenci Bilgi Formu ve askerlik durum belgesi. Misyonlar ek şart koyabilir.

Yurt dışında yüksek lisans askerliği erteler mi?

Evet. Askeralma Kanunu'nun 20. maddesinin dördüncü fıkrasına göre yüksek lisans öğrencisi 32, doktora öğrencisi 35 yaşını doldurduğu yılın sonuna kadar erteletebilir.

Yurt dışındaki dil okulu için askerlik tecili alabilir miyim?

Tek başına bir dil kursu için hayır. Dil yılı ancak üniversite onu diploma programından önce şart koşuyorsa, örneğin zorunlu bir hazırlık yılıysa sayılır.

Mezuniyetten sonra tecile ne olur?

Dört yıllık bir lisanstan sonra 2 yıl, yüksek lisanstan sonra 1 yıl isteyebilirsin; yabancı kurum mezunu YÖK denkliği sürerken 1 yıl daha isteyebilir. Hiçbir durumda 32 yaşını doldurduğu yılın sonunu aşamaz.

Mezuniyetten sonra yurt dışında çalışırsam tecilim devam eder mi?

Evet; çalışma izni ya da çalışmayı da kapsayan bir oturum iznin varsa yurt dışı erteleme yoluyla 35 yaşını doldurduğun yılın sonuna kadar. Bir takvim yılının yarısından fazlasını Türkiye'de geçirmek bunu iptal eder.

Kaynaklar

7 kaynak, tümü resmi