Tıp, yanlış bir ilk adımın en pahalıya mal olduğu düzenlenmiş alan: Türkiye'de tanınamayacak bir diploma ya da kontrol etmediğin bir yurt dışı ruhsat yolu. İyi haber, kuralların yazılı olması. Bu sayfa AB eğitim standardını, kabulün genelde nasıl işlediğini, Türkiye'nin YKS ve denklik kurallarını ve sonrasında doktor olarak çalışmanın neye bağlı olduğunu anlatıyor. Diş hekimliği ve eczacılık aynı Türkiye kurallarını izliyor ve birlikte ele alınıyor.
Yurt dışında tıp fakültesi seçmeden önce üç kontrol
| Kontrol | Kuralı kim koyuyor | Neyi doğrulamalı |
|---|---|---|
| 1. Kabul | Hedef ülke ve üniversite | Diploman için giriş yolu, giriş sınavı, eğitim dili, AB dışı öğrenciler için kontenjan |
| 2. Tanınma için YKS başarı sırası | YÖK (ortaöğrenimini Türkiye'de bitirenler için) | Başladığın yılın YKS'sinde, sıralama muafiyeti geçerli değilse: tıp için SAY'da 50.000, diş hekimliği için SAY'da 80.000, eczacılık için SAY'da 100.000 |
| 3. Sonrasında mesleği yapmak | Türkiye (STS gerektirebilen YÖK tanıması) ya da çalışmak istediğin ülke | Mezuniyetten sonra tanıma; ev sahibi ülkede AB dışı vatandaşlar için ruhsat |
Avrupa'da tıp fakültesi kaç yıl? AB asgarisi
AB hukuku, tıp ve diş hekimliği yeterliliklerinin üye devletler arasında tanınabilmesi için asgari eğitim standartları koyuyor. Temel tıp eğitimi, bir üniversite tarafından ya da onun gözetiminde verilen en az 5 yıl öğrenimi ve en az 5.500 saat teorik ve pratik eğitimi kapsamalı. Temel diş hekimliği eğitimi en az 5 yıl ve 5.000 saat tam zamanlı eğitimi kapsamalı. Bunlar tipik süreler değil taban değerler ve program yapıları ülkeler arasında farklı; her sistemin gerçek süresini ülke rehberleri veriyor. Eczacılığın kendi AB asgarisi var: en az beş yıl; bunun en az dört yılı üniversitede (veya üniversite gözetiminde) tam zamanlı eğitim, ayrıca halka açık bir eczanede ya da hastane eczanesinde altı aylık staj.
| Alan | Asgari yıl | Asgari saat |
|---|---|---|
| Tıp (temel tıp eğitimi) | 5 yıl | 5.500 saat |
| Diş hekimliği (temel diş hekimliği eğitimi) | 5 yıl | 5.000 saat |
| Eczacılık | en az beş yıl; bunun en az dört yılı üniversitede (veya üniversite gözetiminde) tam zamanlı eğitim, ayrıca halka açık bir eczanede ya da hastane eczanesinde altı aylık staj | Saatle belirlenmemiş |
- 2005/36/EC YönergesiProfessional Qualifications Directive
- Mesleki yeterliliklerin tanınmasına dair AB hukuku. Uyumlaştırılmış asgari eğitime dayanan otomatik tanımayı yedi mesleğe veriyor (hekimler, hemşireler, ebeler, diş hekimleri, eczacılar, mimarlar ve veteriner hekimler); diğer düzenlenmiş meslekler yönergenin vaka bazlı genel sisteminden geçiyor. Şunlara uygulanıyor: AB üye devleti vatandaşları; AB vatandaşı olmayanlar için AB'nin otomatik tanıması doğrudan uygulanmaz.
- STSSeviye Tespit Sınavı (ÖSYM)
- STS şudur: yurt dışı tıp ve diş hekimliği diplomaları için YÖK'ün tanıma ve denklik yönetmeliği uyarınca ÖSYM'nin yaptığı sınav. ÖSYM bunu tıp (Tıp Doktorluğu) ve diş hekimliği (Diş Hekimliği) için ayrı yapıyor ve kimin girmesi gerektiğine YÖK karar veriyor; prosedürü YÖK denklik ve tanıma açıklıyor.
- Denklik / tanımadenklik / tanıma
- YÖK'ün yabancı bir diplomanın bir Türk diplomasına denk olduğuna dair kararı. Onsuz, yabancı bir tıp diploması Türkiye'de mesleği yapmak için kullanılamaz.
Kabul: giriş sınavları, dil ve rekabet
Tıp kontenjanları sınırlı: örneğin Hollanda'da tıp, Groningen'de Ocak son tarihli bir numerus fixus programı, yani sıradan lisans programlarından aylar önce. Kabul ülkeye göre giriş sınavıyla, notlarla ya da ikisiyle yapılıyor. Bazı programlar İngilizce veriliyor, birçoğu yalnızca yerel dilde; klinik eğitim hastalarla çalışmak demek, o yüzden programın bunun için hangi dili beklediğine bak. Örneğin İtalya, Scholway'in İtalya rehberinin açıkladığı ulusal bir kabul prosedürüyle İngilizce tıp veriyor; Almanya tıba Almanca kabul ediyor ve uluslararası adaylar için kendi prosedürü Almanya rehberinde. Yurt dışında giriş sınavları sınav manzarasını kapsıyor.
Tıp, diş hekimliği ve eczacılık için YKS kuralı
YÖK'ün kuralı şu kapsamda geçerli: ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlayanlar; tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk dışındaki programlarda YKS başarı sırası şartı yok. Yurt dışındaki öğreniminin başladığı yılın YKS'sinde tıp için SAY puan türünde en az 50.000, diş hekimliği için 80.000 ve eczacılık için 100.000 gerekiyor. Şu durumda sıralama şartı aranmıyor: üniversite, öğrenime başlanan yıl ARWU (Şanghay), CWTS Leiden, QS ve Times Higher Education sıralamalarından en az ikisinde ilk 1000 içindedir.
YKS sonucun yerine sıralama muafiyetine güveniyorsan, başladığın yıl için üniversitenin adı geçen dört sıralamadan (ARWU, CWTS Leiden, QS, THE) en az ikisindeki konumunun kanıtını sakla. Bu sıralamaların neyi ölçtüğünü üniversite seçimi açıklıyor.
Yurt dışında okuduktan sonra doktor olarak çalışmak
Türkiye'de diplomanın YÖK tanımasına ihtiyacın var; tıp ve diş hekimliğinde bu, ÖSYM'nin STS'sini geçmeyi gerektirebilir. Okuduğun AB ülkesinde ya da başka bir AB ülkesinde, 2005/36/EC Yönergesi kapsamındaki otomatik tanıma AB vatandaşları için tasarlanmış: 2(1). madde yönergeyi bir üye devletin tüm vatandaşlarına uyguluyor. Bu yüzden AB tıp diploması olan bir Türk vatandaşı, ev sahibi ülkenin AB dışı vatandaşlar için kendi ruhsat kuralları altında çalışıyor; bunlar dil sınavlarını ve ek kontrolleri içerebilir. Diğer AB kuralları (örneğin uzun dönem oturanlara ilişkin) bazı durumlarda eşit muamele verebilir; bu rehber onları araştırmadı, o yüzden ilgili ülkenin rehberine ve tıbbi ruhsat makamına bak.
Başvurmadan önce
Hedef üniversiten ve başlangıç yılın için YKS kuralını ya da sıralama muafiyetini doğrula.
Öğrenim sırasında
Yerel dili klinik düzeye kadar öğren; kayıt ve ikamet belgelerini sakla.
Mezuniyete yakın
Nerede mesleği yapacağına karar ver ve o makamın AB dışı mezunlar için ruhsat kurallarını oku.
Türkiye için
Mezuniyetten sonra YÖK tanımasına başvur ve YÖK'ün seni STS'ye yönlendirip yönlendirmeyeceğini kontrol et.
Yurt dışında tıp fakültesi ne kadar tutar?
Devlet üniversitelerinde öğrenim ücreti özel bir tıp tarifesini değil, ülkenin AB dışı öğrenciler için genel kurallarını izliyor. Alman devlet üniversiteleri genellikle öğrenim ücreti almıyor (DAAD'ın ifadesi şöyle: devlet yükseköğretim kurumlarında lisans ve çoğu yüksek lisans programı için genellikle öğrenim ücreti yok; Baden-Württemberg €1.500/dönem alıyor); Avusturya üçüncü ülke öğrencilerinden €726,72/dönem alıyor. Özel tıp fakülteleri kendi ücretlerini belirliyor. Tıp ayrıca diğer derecelerden uzun sürüyor, o yüzden tüm program boyunca yaşam masrafı en büyük kalem. Bkz. yurt dışında okumanın maliyeti ve ücretsiz üniversiteler.
Yurt dışında tıp: karar vermeden önce
- Başladığın yıl için sahip olduğun (ya da olacağın) YKS başarı sırası ya da üniversitenin sıralama muafiyetini karşıladığının kanıtı
- AB dışı adaylar için kabul yolu ve giriş sınavı
- Klinik eğitimin dili ve ona ulaşma planın
- Programın gerçek süresi ve toplam maliyeti
- Kurumun devlet tanıması
- Mesleği yapmak istediğin yer ve o makamın dereceni ilgilendiren kuralları
Sık sorulan sorular
Avrupa'da İngilizce tıp nerede okunur?
Birkaç ülke İngilizce tıp sunuyor; bunlar arasında İtalya (Scholway'in İtalya rehberinde anlatılıyor). Kontenjanlar sınırlı ve genellikle giriş sınavı ya da seçimle dağıtılıyor. Her programın hastalarla klinik eğitim için hangi dili beklediğini kontrol et.
Yurt dışında tıp diploması Türkiye'de geçerli mi?
Mezuniyetten sonra YÖK tanımasıyla olabilir; tıp ve diş hekimliğinde bu, ÖSYM'nin STS'sini geçmeyi gerektirebilir. Okulu Türkiye'de bitirdiysen ayrıca, üniversite YÖK'ün sıralama muafiyetini karşılamıyorsa, başladığın yıl SAY'da 50.000 YKS başarı sırasına sahip olman gerekir.
Yurt dışında tıp fakültesi ne kadar tutar?
Devlet üniversitelerinde öğrenim ücreti ülkenin AB dışı öğrenciler için genel kurallarını izliyor: Alman devlet üniversitelerinin çoğunda yok, Avusturya'da €726,72/dönem. Özel tıp fakülteleri kendi ücretlerini belirliyor. Tıp en az 5 yıl sürdüğü için yaşam masrafları en büyük kalem.
Avrupa'da okuduktan sonra orada doktor olarak çalışabilir miyim?
Evet, ama bir Türk vatandaşı olarak AB vatandaşları için geçerli otomatik tanıma yerine ev sahibi ülkenin AB dışı vatandaşlar için ruhsat kurallarından geçiyorsun. Dil ve yeterlilik kontrolleri bekle; bunları o ülkenin tıbbi ruhsat makamı belirliyor.
YKS kuralı diş hekimliği ve eczacılık için de geçerli mi?
Evet. Ortaöğrenimini Türkiye'de bitirenler için, üniversite YÖK'ün sıralama muafiyetini karşılamıyorsa, eğitimin başladığı yılın YKS'sinde SAY puan türünde diş hekimliği için 80.000, eczacılık için 100.000 gerekiyor.
Kaynaklar
13 kaynak, tümü resmi
- Directive 2005/36/EC (recognition of professional qualifications), Article 2 ScopeThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi)
- Directive 2005/36/EC, Article 24 Basic medical trainingThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi)
- Directive 2005/36/EC, Article 34 Basic dental trainingThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law as at 31 December 2020) (Resmi)
- Directive 2005/36/EC, Article 44 (training of pharmacists)European Union (text via legislation.gov.uk, as at 31 December 2020) (Resmi)
- Recognition of professional qualifications in practiceEuropean Commission (DG GROW) (Resmi)
- 2022 Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği Uyarınca Diş Hekimliği Alanında Seviye Tespit Sınavı (STS) Başvuru KılavuzuÖSYM (Resmi)
- ÖSYM announcements: 2026-STS Tıp Doktorluğu and 2026-STS Diş Hekimliği sessionsÖSYM (Resmi)
- Bachelor application deadlines, academic year 2027-2028University of Groningen (RUG) (Resmi)
- 2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğrenim planlayan adaylara yönelik tanıma ve denklik süreçlerine ilişkin bilgilendirmeYükseköğretim Kurulu (YÖK) (Resmi)
- 2026-YKS tercih döneminde yurt dışında yükseköğretim planlayan adaylara duyuruYükseköğretim Kurulu, Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı (Resmi)
- Costs of education and livingDAAD (German Academic Exchange Service) (Resmi)
- Tuition fees for international studentsMinisterium für Wissenschaft, Forschung und Kunst Baden-Württemberg (Resmi)
- Universitätsgesetz 2002 § 91 StudienbeitragRechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Austria (Resmi)