Yurt dışı başvurusunun belgeleri karmaşık değil ama hazırlanması uzun sürüyor ve üç farklı muhatabı var: üniversitenin kabul ofisi, bazen bir denklik kurumu ve daha sonra vize makamı. Her biri aynı diplomayı farklı biçimde isteyebilir. Bu kontrol listesi aşamaları ayırıyor, lisans ve yüksek lisans adaylarının olağan belgelerini sıralıyor, onay ve tercümeyi kısaca anlatıyor; ayrıntı için apostil ve tercüme rehberine bak. Bir programın kesin listesi kendi kabul sayfasındadır.
- Transkripttranskript / not dökümü
- Okulunun ya da üniversitenin verdiği, aldığın ders ve notların resmî listesi. Hâlâ okuyan adaylar güncel bir transkript, daha sonra da nihai transkripti gönderiyor.
- Diploma ekidiploma eki
- Üniversitenin diplomayla birlikte verdiği, derecenin düzeyini ve içeriğini Avrupa biçiminde anlatan standart belge. Almadıysan üniversiteden iste; şablonu Europass sitesinde.
- Onaylı kopyaonaylı suret
- Aslına uygun olduğu resmen onaylanmış fotokopi. Onayı kimin yapabileceği (noter, büyükelçilik, gidilen ülkedeki bir makam) belgeyi alan üniversitenin kuralı.
- Öğrenci belgesiöğrenci belgesi
- Şu anda kayıtlı öğrenci olduğunu gösteren belge. Mezun olmadan başvurduğunda ve program beklenen derecene dair kanıt istediğinde işe yarıyor.
Üç aşama, üç ayrı gereklilik
Aşamaları birbirinden ayır; böylece onaylar için erken para ödemezsin. Tablo olağan kalıbı gösteriyor; tek tek programlar bir gerekliliği bir aşamadan diğerine kaydırabilir.
| Aşama | Kim kontrol ediyor | Genelde ne isteniyor | Tipik biçim |
|---|---|---|---|
| Başvuru | Kabul ofisi veya ulusal platform | Tüm akademik dosya ve yazılı belgeler | Portala yüklenen tarama ya da PDF; bazıları şimdiden onaylı kopya istiyor |
| Kayıt | Üniversitenin öğrenci işleri | Nihai diploma, kimlik belgesi, bazen incelemek için asıllar | Asıllar, onaylı kopyalar veya apostilli belgeler |
| Vize ve oturum izni | Konsolosluk, başvuru merkezi, göç idaresi | Kabul mektubu, para, sigorta, pasaport, bazen diplomalar | Konsolosluğun listesine göre; bkz. öğrenci vizesine genel bakış |
Lisans başvurusu için belgeler
| Belge | Nereden alınır | Notlar |
|---|---|---|
| Pasaport | Kendi geçerli pasaportun | Adın her belgede aynı yazılmalı |
| Lise diploması | Okulun | Son sınıftaysan program güncel bir transkripti kabul edip diplomayı sonra isteyebilir |
| Lise transkripti | Okulun | Okulun İngilizce sürüm verip vermediğini sor |
| YKS sonuç belgesi | ÖSYM | Yalnızca gideceğin ülkenin kabul kuralları istiyorsa; bkz. YKS gerekli mi |
| Dil belgesi | Sınav kuruluşu | Programın kabul ettiği sınav ve puan; bkz. dil sınavları |
| Motivasyon mektubu | Sen | İstenirse; bkz. nasıl yazılır |
| CV | Sen | Liseden yeni mezunlar için kısa ve olgusal; bkz. CV rehberi |
Açık lise (Açık Öğretim Lisesi) diploman varsa açık lise diplomasıyla yurt dışında okumak sayfasını oku: diplomayı alana kadar yerine geçen e-Devlet belgesi yalnızca 6 ay geçerli.
Yüksek lisans veya doktora başvurusu için belgeler
| Belge | Nereden alınır | Notlar |
|---|---|---|
| Lisans diploması (ya da beklenen mezuniyet kanıtı) | Üniversitenin öğrenci işleri | Üniversitenin İngilizce sürüm verip vermediğini sor |
| Transkript | Üniversiten | Türkiye not ortalamanı gösterir; yurt dışındaki üniversite çeviriyor, bkz. not ortalaması çevirme |
| Diploma eki | Üniversiten | Dereceyi Avrupa biçiminde anlatır; varsa ekle |
| Ders içerikleri | Fakülten | Bazı programlar alan uyumunu görmek için ders tanımları istiyor; bunlara zaman ayır |
| Dil belgesi | Sınav kuruluşu | Geçerlilik süresini son tarihe göre kontrol et |
| CV | Sen | Akademik biçimde; bkz. CV rehberi |
| Motivasyon mektubu veya statement of purpose | Sen | Her program için yeniden yazılır |
| Referans mektupları | Hocalar, danışmanlar | Bkz. referans mektupları |
| GRE/GMAT, portfolyo, araştırma önerisi | Sen ya da sınav kuruluşu | Yalnızca isteniyorsa; bkz. GRE ve GMAT |
Mezun olmadan başvurmak
Adayların çoğu son sınıfta başvuruyor. Buna izin veren programlar genellikle güncel bir transkript ve kayıt belgesi isteyip, nihai diplomanın (bazen asgari bir mezuniyet notunun) belirli bir tarihe kadar teslimini şart koşan şartlı bir kabul veriyor. Diplomanın kendisi ihtiyaç duyduğun zamana yetişmiyorsa üniversitenden resmî bir mezuniyet belgesi iste ve kabul ofisine bunu kabul edip etmediğini sor; örneğin İtalya'nın Ankara büyükelçiliği diploma yerine hukuken geçerli bir ikame belgeyi kabul ediyor. Vize zamanlamasını da buna göre planla; çünkü bazı ülkeler vize vermeden önce nihai belgeleri istiyor: İtalya'nın Türkiye'deki temsilcilikleri lise ya da üniversite diplomasının apostillenmesini, İtalyancaya çevrilmesini ve vize başvurusuyla birlikte yeniden apostillenmesini istiyor.
Onay: apostil, onaylı kopya ya da hiçbiri
Türkiye, 29 Eylül 1985 tarihinden beri Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf; Scholway'in ele aldığı hedef ülkeler de öyle. Dolayısıyla yurt dışında doğrulanması gereken Türk resmî belgeleri konsolosluk onayı değil, apostil alıyor. Türkiye'de diploma ve transkript apostilini valilik veya kaymakamlık veriyor; ücreti: ücretsiz. Ama birçok üniversite başvuru aşamasında apostil hiç istemiyor, bazıları ise onun yerine belirli bir biçimde yapılmış onaylı kopya istiyor. Kural belgeyi alan ofise ait; doğru soruyu nasıl soracağını apostil rehberi anlatıyor.
Tercümeler ve İngilizce sürümler
Tercüme yaptırmadan önce okulundan ya da üniversitenden transkriptin ve diplomanın İngilizce sürümlerini, bir de diploma ekini iste. Yurt dışındaki üniversite İngilizceyi kabul ediyorsa, kurumun kendi verdiği İngilizce belge tercüme masrafından kurtarabilir. Tercüme gerektiğinde Türkiye'deki olağan çözüm noter onaylı yeminli tercüme: noter, yalnızca yemin tutanağı noterde bulunan tercüman tarafından yapılan çevirileri onaylayabiliyor. Bazı ülkeler ise o ülkede yemin etmiş bir tercüman istiyor; hangisinin geçerli olduğunu ülke rehberleri söylüyor.
e-Devlet'ten alınan belgeler
İhtiyaç duyabileceğin bazı belgeler, örneğin sonraki bir oturum izni için adli sicil kaydı, e-Devlet'ten barkodlu olarak alınabiliyor. Barkodlu e-Devlet belgeleri turkiye.gov.tr/belge-dogrulama adresinden herkes tarafından doğrulanabilir; böylece belgeyi alan ofis kendisi kontrol edebilir. Başka bir onay olmadan kabul edip etmemek onun kararı. e-Devlet'in hangi belgeleri İngilizce verdiği hizmetten hizmete değişiyor; bunları yurt dışı başvuruları için e-Devlet belgeleri sayfası ele alıyor.
Dosyaları hazırlamak: tarama, adlandırma ve tutarlılık
Okunması zor ya da tutarsız bir dosya başvurunu yavaşlatır. Kaşelerin ve küçük yazıların okunduğu bir çözünürlükte renkli tara, her belge için ayrı bir PDF hazırla ve portalın sıraladığı sırayı izle. Dosyaları net adlandır, örneğin Soyadi_Transkript_EN.pdf. En önemlisi, adının, doğum tarihinin ve notlarının tüm belgelerde birbirini tuttuğundan emin ol.
Vize dosyası ayrı bir liste
Kabul aldıktan sonra yeni bir liste başlıyor: vize başvuru formu, kabul mektubu, maddi yeterlilik, sağlık sigortası ve bazı ülkelerde diplomaların onaylı kopyaları. Her ülke kendi listesini yayımlıyor; genel mantığı öğrenci vizesi nasıl alınır sayfasında bulabilirsin.
Başvuru belgeleri kontrol listesi
- Planlanan kalışın tamamı boyunca geçerli pasaport
- Diploma (henüz mezun değilsen güncel transkript ve öğrenci belgesi)
- Transkript; Türkçe ve İngilizce ya da tercümeyle
- Diploma eki (üniversite mezunları)
- Program istiyorsa ders içerikleri
- Programın kabul ettiği dil belgesi
- Akademik biçimde CV
- Bu program için yazılmış motivasyon mektubu veya statement of purpose
- Referans mektupları ya da referans verenlerin iletişim bilgileri
- YKS sonuç belgesi, yalnızca gideceğin ülke istiyorsa
- Apostil veya onaylı kopyalar, yalnızca belgeyi alan ofis istiyorsa
- Her dosya okunaklı taranmış ve net adlandırılmış
Sık yapılan hatalar
- Kimsenin istemediği belgelere apostil yaptırmak ya da tercüme ettirmek
- Kaşelerin ve notların okunmadığı telefon fotoğrafları yüklemek
- Adın pasaportta, sınav belgesinde ve transkriptte farklı yazılması
- Şartlı kabulden sonra nihai diplomanın bir son tarihe kadar teslim edilmesi gerektiğini unutmak
- Üniversite için hazırlanan belgelerin vize için de yeteceğini sanmak
- Transkript, tercüme veya ders içeriklerini son haftaya bırakmak
Sık sorulan sorular
Yurt dışı üniversite başvurusu için hangi belgeler gerekir?
Genellikle pasaport, diploman ve transkriptin (İngilizce sürümleri ya da tercümeleriyle), bir dil belgesi, CV ve motivasyon mektubu, çoğu zaman da referans mektupları. Yüksek lisans adayları diploma ekini ve bazen ders içeriklerini de ekliyor. Kesin liste programın kabul sayfasında.
Diplomamı ve transkriptimi tercüme ettirmem gerekir mi?
Yalnızca üniversite belgelerin dilini kabul etmiyorsa. Önce okulundan ya da üniversitenden İngilizce sürüm iste; tercüme gerekiyorsa Türkiye'deki olağan çözüm noter onaylı yeminli tercüme, ama bazı ülkeler o ülkede yemin etmiş bir tercüman istiyor.
Belgelerime apostil yaptırmam gerekir mi?
Yalnızca belgeyi alan ofis istiyorsa. Birçok üniversite başvuru aşamasında tarama kabul ediyor, asılları ya da onaylı kopyaları kayıtta kontrol ediyor. Diploma veya transkript için apostil gerektiğinde, apostili valilik veya kaymakamlık veriyor.
Henüz mezun olmadıysam ne yapmalıyım?
Program izin veriyorsa güncel bir transkript ve öğrenci belgesiyle başvur. Genellikle nihai diplomanın belirtilen bir tarihe kadar teslimini isteyen şartlı bir kabul alırsın.
Diploma eki nedir?
Üniversitenin diplomayla birlikte verdiği, derecenin düzeyini ve içeriğini Avrupa kurumlarının tanıdığı biçimde anlatan standart belge. Varsa yüksek lisans başvurularına ekle.
Kaynaklar
8 kaynak, tümü resmi
- Status table – Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public DocumentsHague Conference on Private International Law (HCCH) (Resmi)
- Convention of 5 October 1961 – Authorities (print view), entry 'Türkiye – Competent Authority (Art. 6)'Hague Conference on Private International Law (HCCH) (Resmi)
- Apostil İşlemleriOnikişubat Kaymakamlığı (T.C. İçişleri Bakanlığı) (Resmi)
- Visto per studio – Immatricolazione università (scheda)Ambasciata d'Italia ad Ankara (Resmi)
- Noterlik Kanunu Yönetmeliği (Resmî Gazete 13.07.1976, sayı 15645), Madde 96 'Çevirme işlemleri'T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) (Resmi)
- Sıkça Sorulan Sorular – Açık Öğretim LisesiT.C. Millî Eğitim Bakanlığı – Açık Öğretim Lisesi (Resmi)
- About EuropassEuropean Commission (DG Employment, Social Affairs and Inclusion) (Resmi)
- Adli Sicil Kaydı (service page, with the linked 'Belge Doğrulama' service)e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr) / Adalet Bakanlığı (Resmi)