Kısmen, ve cevap hedefine göre değişir. Kalıcı oturumda öğrenci oturumunda geçen yıllar Almanya ve Avusturya'da en iyi ihtimalle uzunluğunun yarısı kadar sayılır, Almanya'nın daha hızlı nitelikli çalışan yolunda ise hiç sayılmaz. Vatandaşlıkta yasal ikamet olarak sayılabilir, ama başvurduğun anda çalışma ya da yerleşim iznin olması gerekir. İsviçre öğrenim kalışlarını yalnızca kendi özel kuralıyla sayar. Bu sayfa üç ülkeyi yan yana koyuyor; bir diplomanın yolu ne kadar kısalttığını ve neyin daha çok kısalttığını görebilirsin.
İki hedef kolayca karışır. Kalıcı oturum, işverene bağlı olmayan süresiz bir kalma hakkıdır. Vatandaşlık ise pasaporttur. İkisinin saati ayrıdır, neyin sayılacağına dair kuralları ayrıdır ve öğrenci oturumuna her biri farklı davranır. Aşağıdaki her şey Kasım 2026 itibarıyla AB dışından gelenler için genel durumdur; yalnızca Türk vatandaşlarını ilgilendiren bir kural varsa bunu belirtiyorum.
Kısa cevap: ülke ülke
| Almanya | Avusturya | İsviçre | |
|---|---|---|---|
| Kalıcı oturum: standart süre | Genel yol: oturum izniyle 5 yıl, 60 ay emeklilik primi, Almanca. Nitelikli çalışan yolu: çalışma statüsünde 3 yıl (Almanya'da mezun olduysan 2 yıl) | Kesintisiz fiilî yerleşimle 5 yıl, ayrıca Entegrasyon Sözleşmesi Modül 2 | Kısa süreli ya da oturum izinlerinde toplam 10 yıl, son beşi kesintisiz; iyi entegre olduysan 5 yıl |
| Öğrenci yılları buna nasıl sayılır | Genel yolda yarısı; çalışma statüsündeki süreyi sayan nitelikli çalışan yolunda hiç | yarısı, yalnızca öğrenci kalışı bir yerleşim statüsünden hemen önce geliyorsa | Öğrenci izni bir oturum izni; ama öğrenim kalışı, kesintisiz kalış basamağında ancak ardından kalıcı kalış için 2 yıl oturum izni geliyorsa sayılır |
| Vatandaşlık: standart süre | 5 yıl yasal mutad ikamet | 10 yıl yasal ve kesintisiz ikamet, bunun en az 5 yıl yerleşik; entegrasyon durumlarında 6 yıl | 10 yıl ikamet, bunun 3 yıl son beş yılda; başvururken yerleşim izni (C) olmalı |
| Öğrenci yılları buna nasıl sayılır | Yasa bu yılları beş yıldan dışlamıyor, ama öğrenci, iş arama ya da Fırsat Kartı iznine sahipken vatandaşlığa alınamazsın | Yasal ikamet olarak sayılır, yerleşik yıl olarak sayılmaz | Vatandaşlık yasası oturum ya da yerleşim iznindeki ikameti sayar; öğrenci yılları ayrıca anılmaz ve önce C iznine ihtiyacın var |
Almanya: bir yolda yarım sayılır, hızlı yolda hiç
Almanya'da kalıcı oturum, yerleşim izni (Niederlassungserlaubnis) demek. Oturum Kanunu'nun 9. maddesindeki genel yol 5 yıl oturum izni sahipliği ve 60 ay emeklilik primi ister; ayrıca geçimin güvence altında olması ve yeterli Almanca gerekir. 9. maddenin 4. fıkrası, öğrenim ya da meslek eğitimi için yasal kalışı uzunluğunun yarısı kadar sayar. Üç yıllık öğrenim bu yüzden gerekli yıllara on sekiz ay yazılır, ama 60 ay primin yine sigortalı çalışmadan gelmesi gerekir.
18c maddesindeki nitelikli çalışan yolu başka kurulmuş. Çalışma statüsünde (nitelikli çalışan izni, araştırmacı izni ya da AB Mavi Kartı) 3 yıl ve 36 ay prim ister; Almanya'da bir lisans ya da meslek eğitimi tamamladıysan 2 yıl ve 24 ay olur. Öğrenim yılların bu yolda sayılmaz; diploma kısa süreyi getirir, kredi getirmez. Yeterli Almancası olan bir Mavi Kart sahibi 21 ay Mavi Kart istihdamından sonra, temel Almancayla 27 ay sonra yerleşim iznine ulaşabilir. Parçaların nasıl birleştiğini ve Berlin yabancılar dairesinin başlangıç tarihini nasıl ele aldığını Almanya kalıcı oturum rehberi anlatıyor.
Öğrencilikle çalışma statüsü arasında iki şey durur. Alman diplomasından sonraki iş arama izni 18 ay süreye kadar verilir ve kendisi bir çalışma statüsü değildir; yani 18c saatini başlatmaz. Genel 9. madde yolu da öğrenci iznin varken kapalıdır (AufenthG 16b/4). Olağan sıra: diploma, gerekirse iş arama izni, çalışma statüsü, yerleşim izni. Öğrenciden oturuma sayfası bu yolu adım adım anlatıyor.
Alman vatandaşlığı ve öğrenci oturumu
Hak olarak vatandaşlığa alınmak için 5 yıl yasal mutad ikamet gerekir (StAG 10/1). Aynı maddenin iki kısmı bir öğrenciyi ilgilendirir. Birincisi, vatandaşlığa alındığın gün elinde bulunan izin, yasanın dışladığı amaçlardan biri olmamalı; bu liste meslek eğitimini, öğrenimi, dil kurslarını, mezuniyet sonrası iş arama iznini ve Fırsat Kartı'nı (Chancenkarte) sayıyor. Yani öğrenci iznindeyken, Almanya'da ne kadar yaşamış olursan ol, vatandaşlığa alınamazsın. Nitelikli çalışan izni, Mavi Kart, serbest meslek izni, aile izni ya da yerleşim izni ise uygundur.
İkincisi, okuduğun yılların beş yıla sayılıp sayılmadığını yasa açıkça söylemiyor: yasal mutad ikamet diyor ve öğrenim yıllarını hiçbir yerde dışarıda bırakmıyor. İçişleri Bakanlığı'nın daha eski geçici uygulama talimatı, Hessen eyaletinin 2021'de yayımladığı hâliyle, Oturum Kanunu'na göre verilen her oturum iznini sayılabilir yasal ikamet süresi olarak listeliyor. 1 Mayıs 2025'ten beri yürürlükte olan güncel talimat bu sayfa için açılamadı ve bir vatandaşlık dairesinin başlangıçta geçici bir öğrenim kalışı olan bir ikameti nasıl ele aldığı değişebilir. İki cevabı da varsaymak yerine dairene erken sor; vatandaşlık rehberi başvuruyu adım adım anlatıyor.
Avusturya: yarım sayılır, ama ardından yerleşim statüsü gelirse
Avusturya'da kalıcı oturum unvanı Daueraufenthalt – EU. NAG 45'e göre 5 yıl kesintisiz, fiilî yerleşim ve Entegrasyon Sözleşmesi'nin Modül 2'si gerekir. Anahtar kelime yerleşim. Öğrenci iznin ait olduğu oturum izni (Aufenthaltsbewilligung) kategorisinde kalmak yasaya göre yerleşim sayılmaz (NAG 2/3); yani öğrenci yılları tek başına 5 yıl süreye hiçbir zaman ulaşmaz.
Yasanın verdiği şey yarım sayma. Zaten yerleşme hakkı olan biri için, hemen öncesindeki oturum izniyle yasal kalış süresi 5 yıl süreye yarısı kadar yazılır (NAG 45/2). İki koşul metinden çıkıyor. Kredinin uygulandığı anda yerleşme hakkın olmalı, pratikte Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart (Rot-Weiß-Rot – Karte) ya da Mavi Kart gibi bir yerleşim statüsü; öğrenci kalışı da bundan hemen önce gelmeli. Yalnızca aritmetiği göstermek için: öğrenci iznindeki dört yıl iki sayılır, Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart'ta üç yıl da 5 yıl süreyi tamamlar. İkisi arasındaki boşluk krediyi kaybettirebilir; bu yüzden çalışma statüsü için öğrenci iznin bitmeden başvur.
Öğrenci izninin iş arama için tek seferlik uzatması (12 ay, NAG 64/4) aynı iznin uzatması; düz okumayla yerleşime değil öğrenci kalışına ait. Modül 2 ve başvuru için Avusturya kalıcı oturum rehberine, saati başlatan kart için Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart rehberine bak.
Avusturya vatandaşlığı: yasal yıllar sayılır, yerleşik yıllar ayrı
StbG 10'a göre vatandaşlık için 10 yıl yasal ve kesintisiz ikamet gerekir; bunun en az 5 yıl yerleşik geçmiş olmalı. Öğrenci yılları yasal ikamettir, yani toplam süreye sayılır. Yerleşik kısma sayılmaz, çünkü oturum izni yerleşim değildir. Bu, kalıcı oturumdaki kuralın tersi: orada öğrenim yarım sayılır ve ana saat yerleşik yıllar.
Daha kısa bir yol var. StbG 11a/6'ya göre 6 yıl yasal ve kesintisiz ikametten sonra, B2 düzeyinde Almanca kanıtlarsan ya da B1 Almancayla birlikte kalıcı kişisel entegrasyonu kanıtlarsan (örneğin üç yıl nitelikli gönüllülük ya da eğitim, sosyal ya da sağlık alanında çalışma) vatandaşlık verilmelidir. Bu yol yerleşik yıl kuralını tekrarlamaz; bu yüzden mezunlara standart yoldan daha uygun. Gelir, sabıka ve sınav koşulları her yolda geçerli; Avusturya vatandaşlık rehberi bunları sıralıyor.
İsviçre: öğrenim kalışları için ayrı bir kural
İsviçre, Yabancılar ve Entegrasyon Kanunu'nun (AIG) 27. maddesine göre eğitim için bir oturum izni (B) veriyor. Yerleşim izni (C), kısa süreli ya da oturum izinlerinde toplam 10 yıl sonra verilebilir; son beşi kesintisiz oturum iznindeyken (AIG 34/2). İyi entegre olan ve yerel dilde iyi anlaşan biri kesintisiz oturum izniyle 5 yıl sonra alabilir; erken yol için ikamet yerinin dilinde sözlü B1 ve yazılı A1 aranır. İkisi de takdire bağlı: yasa iznin verilebileceğini söylüyor, verilmesi gerektiğini değil.
Öğrenim kalışlarına AIG 34/5'te ayrı bir cümle var. Geçici kalışlar kesintisiz kalış şartına sayılmaz; AIG 27'ye göre eğitim kalışları ise ancak eğitimin bitiminden sonra kesintisiz 2 yıl boyunca kalıcı kalış için oturum izni taşımışsan sayılır. Sade söyleyişle: öğrenci yılları bir C izninin arkasındaki çalışma yıllarının yerini tutmaz ve kesintisiz basamağa ancak ardından kalıcı kalış için bir çalışma ya da aile izni gelirse yardımcı olur. Düz okumayla, öğrenim için oturum izninde geçen süre on yıllık toplamda yine görünür; ama kuralı kanton dairesi uygular, kendi dairene nasıl saydığını sor.
Öğrenci izni süre bakımından da sınırlı: öğrenim kalışları genellikle en fazla 8 yıl için onaylanır (VZAE 23/3). İsviçre'de bir üniversiteden mezun olduktan sonra iş bulmak için 6 ay kalabilirsin (AIG 21/3); çalışma izni ise kotalara ve İsviçre sayfasında anlatılan diğer şartlara bağlı.
İsviçre vatandaşlığı: önce C izni gelir
Olağan vatandaşlık için başvururken yerleşim izni (C) ve İsviçre'de 10 yıl ikamet gerekir; bunun 3 yıl başvurudan önceki son beş yılda olmalı (BüG 9/1). BüG 33, oturum ya da yerleşim iznindeki ikameti sayar. Devlet Göç Sekretaryası'nın (SEM) sıkça sorulan sorular sayfası tam sayılmayan izinleri sayıyor: N izninde (sığınmacı) ve kısa süreli L izninde geçen yıllar sayılmaz, F (geçici kabul) yılları yarım sayılır. Öğrenci izinlerinden hiç söz etmiyor; yani federal sayfalar bir öğrenciye bu yılların sayılıp sayılmadığını söylemiyor, pratikte kanton ya da belediye vatandaşlık dairesi karar veriyor. Dil şartı: bir ulusal dilde sözlü B1 ve yazılı A2.
C izni önce gelmek zorunda olduğu ve 5 ile 10 yıl sürdüğü için, İsviçre vatandaşlığı öğrenci olarak gelen biri için gerçekçi olarak on yıllık bir hedef. Bu, kuralların yapısı hakkında bir tespit; tek bir durum için tahmin değil.
Öğrenci yıllarını saymak yanıltıcı olduğunda
Üç durumda dikkatli ol. Asıl hedefin mümkün olan en kısa sürede kalıcı oturumsa ve iş deneyimin varsa, nitelikli çalışan yolu sayılan saati nitelikli işin ilk gününde başlatır; okumak ise başlamadan önce yıl ekler. Otuz yaşın üzerindeysen ya da ailen varsa, öğrenci oturumundaki yıllar en kısıtlı statüdeki yıllardır; 30 yaşından sonra yurt dışında okumak ile eş ve çocuklarla taşınmak bu durumları ele alıyor. Uzun öğrenci ikametinin vatandaşlığa götüreceğini varsayıyorsan, Almanya'nın öğrenci iznindeyken vatandaşlığı engellediğini, Avusturya'nın yerleşik yılları ayrı saydığını ve İsviçre'nin önce C izni istediğini unutma.
Kendi durumunu nasıl kontrol edersin
Hedefini adlandır
Kalıcı oturum ile vatandaşlık farklı sorular. Yılları saymadan önce hangisini ölçtüğüne karar ver.
Sahip olduğun her izni amacı ve tarihleriyle listele
İzindeki amaç (öğrenim, iş arama, çalışma, aile) bir sürenin hangi saate ait olduğunu belirler.
En erken başlatabileceğin çalışma ya da yerleşim statüsünü bul
Almanya ve Avusturya'da sayılan saati bu tarih başlatır. Öğrenci izni ile bu statü arasındaki boşluk Avusturya'daki yarım krediyi kaybettirebilir; geçişi öğrenci izni bitmeden planla.
Karar verecek daireye sor
Alman vatandaşlığı, Avusturya kredisi ve İsviçre öğrenci yılları için dairenin okuması belirleyicidir. Yazılı sor ve cevabı sakla.
Zamanla ilgili olmayan şartları paralel kur
Emeklilik primi, dil sertifikası ve gelir kayıtları yıllar alır; okurken başla.
Scholway'de sıradaki adım
Avrupa'ya nasıl gideceğine hâlâ karar vermediysen, Avrupa'ya taşınmanın yolları sayfası okumayı çalışmayla ve diğer yollarla karşılaştırıyor. Diplomadan sonrası için öğrenciden oturuma aynı üç ülkeyi adım adım anlatıyor. Ülke rehberleri daha derine iniyor: Almanya'da kalıcı oturum, Avusturya'da kalıcı oturum ve Almanya, Avusturya ile İsviçre yol sayfaları.
Sık sorulan sorular
Almanya'da öğrencilik yılları kalıcı oturuma sayılır mı?
Kısmen. Genel yerleşim izni yolunda öğrenim için yasal kalış, gereken 5 yıl sürenin uzunluğunun yarısı kadar sayılır. Genellikle daha hızlı olan nitelikli çalışan yolunda öğrenci iznindeki süre sayılmaz; saat çalışma statüsünde işler ve Alman diploması bunu 2 yıl süreye indirir.
Avusturya'da öğrencilik yılları kalıcı oturuma sayılır mı?
Evet, yarısı, ama yalnızca öğrenci kalışı Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart gibi bir yerleşim statüsünden hemen önce geliyorsa. NAG 2/3'e göre öğrenci iznindeki kalış yerleşim sayılmaz; yani öğrenci yılları tek başına Daueraufenthalt – EU için gereken 5 yıl süreye ulaşmaz.
Öğrenci vizesi vatandaşlığa sayılır mı?
Ülkeye göre değişir. Avusturya öğrenci yıllarını 10 yıl süre için yasal ikamet olarak sayar ama yerleşik yıl olarak saymaz. Almanya'nın beş yıllık saati yasada öğrenim yıllarını dışlamıyor, ama öğrenci iznindeyken vatandaşlığa alınamazsın. İsviçre yerleşim izni ve 10 yıl ikamet istiyor, federal sayfalar öğrenim yıllarının nasıl ele alındığını söylemiyor.
Hâlâ öğrenciyken vatandaşlığa başvurabilir miyim?
Almanya'da hayır: vatandaşlığa alındığın anda elindeki izin dışlanan amaçlardan biri, yani öğrenim, olmamalı. Avusturya'da yerleşik yıllar yine eksik kalır, İsviçre'de ise başvururken yerleşim izni (C) gerekir. Öğrenci izni bu yüzden vatandaşlığa alınacağın izin asla olmaz.
Mezuniyet sonrası iş arama yılı sayılır mı?
Almanya'da iş arama izni (18 ay) bir çalışma statüsü değildir, yani nitelikli çalışan saati onun üstünde işlemez ve vatandaşlığı engelleyen izinlerden biridir. Avusturya'da 12 ay süreli uzatma öğrenci izninin uzatmasıdır. İsviçre'de İsviçre diplomasından sonraki 6 ay iş bulmak için bir süre, saati başlatan bir statü değil.
Kaynaklar
17 kaynak, tümü resmi
- § 9 AufenthG – NiederlassungserlaubnisBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
- § 16b AufenthG – StudiumBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
- § 18c AufenthG – Niederlassungserlaubnis für FachkräfteBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
- § 10 StAG – AnspruchseinbürgerungBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
- Vorläufige Anwendungshinweise des BMI zum Staatsangehörigkeitsgesetz (as published by the Hessian Ministry of the Interior, June 2021; Nr. 4 Rdn. 6 on creditable residence times)Hessisches Ministerium des Innern, für Sicherheit und Heimatschutz (publishing the BMI guidance) (Resmi)
- Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz § 2 (Begriffsbestimmungen; Niederlassung)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
- Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz § 45 (Aufenthaltstitel „Daueraufenthalt – EU“)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
- Staatsbürgerschaftsgesetz 1985 § 10 (Verleihung)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
- Staatsbürgerschaftsgesetz 1985 § 11a (Verleihung nach sechs Jahren, Abs. 6)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
- Bundesgesetz über die Ausländerinnen und Ausländer und über die Integration (AIG, SR 142.20), Stand 1 November 2026: Art. 20, 21, 23, 27, 33, 34Fedlex (Swiss federal law publication platform) (Resmi)
- Verordnung über Zulassung, Aufenthalt und Erwerbstätigkeit (VZAE, SR 142.201), Stand 1 Januar 2026: Art. 23, 38, 62Fedlex (Swiss federal law publication platform) (Resmi)
- Bundesgesetz über das Schweizer Bürgerrecht (Bürgerrechtsgesetz, BüG, SR 141.0), Stand 1 September 2023: Art. 9 and 33Fedlex (Swiss federal law publication platform) (Resmi)
- Verordnung über das Schweizer Bürgerrecht (Bürgerrechtsverordnung, BüV, SR 141.01), Stand 1 August 2026: Art. 6 (language proof)Der Bundesrat / Bundespublikationen (Resmi)
- FAQ Schweizer Bürgerrecht (SEM, page published 1 July 2026)Staatssekretariat für Migration (SEM) (Resmi)
- Aufenthalt ohne Erwerbstätigkeit für Drittstaatsangehörige (Kanton Zürich, Migrationsamt)Kanton Zürich (Resmi)
- Aufenthaltsgesetz § 20 Arbeitsplatzsuche für FachkräfteBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
- Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz § 64 StudierendeRechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Austria (Resmi)