İçeriğe geç
Avrupa'ya taşınmanın yolları

Öğrenci olarak gidip kalmak: mezuniyet sonrası oturum nasıl alınır

Almanya'da diplomadan sonra iş aramak için 18 ay süreye kadar, Avusturya'da öğrenci iznin uzatılarak 12 ay, İsviçre'de 6 ay kalabilirsin. Uygun bir iş seni çalışma iznine götürür: Almanya'da nitelikli çalışan izni ya da AB Mavi Kartı, Avusturya'da Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart ya da Mavi Kart, İsviçre'de kotaya bağlı bir izin. Kalıcı oturum bu izinde geçen yıllardan sonra gelir.

11 makaleden 1. 8 dk okuma. 21 resmi kaynakla doğrulandı, 13 Kasım 2026.

Read this guide in English

Mezun olmak kalma hakkını bitirmez, ama kısa bir saat başlatır. Almanya mezunlara nitelikli bir iş bulmaları için 18 ay süreye kadar zaman veriyor, Avusturya öğrenci iznini bir kez 12 ay uzatıyor, İsviçre bir İsviçre diplomasından sonra 6 ay tanıyor. İşten sonra çalışma iznine, bu izinde birkaç yıl geçirdikten sonra kalıcı oturuma geçersin. Bu sayfa Scholway'in kapsadığı üç ülkede bütün yolu izliyor ve insanların beklediğinden dar olduğu yerleri söylüyor.

Sayfa genel olarak AB dışından gelenler için yazıldı; yalnızca Türkiye vatandaşlarını ilgilendiren kurallar işaretli. Aşağıdaki eşikler 2026 rakamları ve Kasım 2026 itibarıyla durum. Maaş eşikleri her yıl değişiyor; plan yapmadan önce güncel tutarı resmî sayfadan al.

Yol dört aşamada

AşamaAlmanyaAvusturyaİsviçre
1. Öğrenim sırasındaÖğrenim için oturum izni (AufenthG 16b)"Student" oturum izni (Aufenthaltsbewilligung)Eğitim için oturum izni; genellikle en fazla 8 yıl için onaylanır. Yan iş onaylanabilir: 6 ay (öğrenimin başlamasından itibaren, en erken), en fazla 15 saat/hafta (tatil dışında)
2. Mezuniyetten sonra18 ay süreye kadar iş arama izni; uzatılamazÖğrenci izninin 12 ay süreyle tek seferlik uzatması, makamın takdirine bağlıİsviçre diplomasından sonra 6 ay; yüksek bilimsel ya da ekonomik çıkarı olan iş için
3. Çalışma izniHerhangi bir nitelikli iş için nitelikli çalışan izni (18b) ya da €50.700/yıl ile başlayan AB Mavi Kartı (yeni mezunlar için onayla €45.934,20/yıl)Avusturya kurumlarının mezunları için Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart (24 ay geçerli) ya da €55.678/yıl ile başlayan AB Mavi KartıFederal kotalar içinde nitelikli iş için oturum izni (B); Mavi Kart yok
4. Kalıcı oturumAlmanya'da mezunsan çalışma statüsünde 2 yıl sonra yerleşim izni; yeterli Almancayla Mavi Kart'ta 21 ay5 yıl yerleşimden sonra "Daueraufenthalt – EU"; hemen öncesindeki öğrenci yıllarına yarım krediİyi entegre olduysan 5 yıl, aksi hâlde 10 yıl sonra yerleşim izni (C)
Öğrenci izninden kalıcı oturuma (Kasım 2026 itibarıyla hukuk)

AB hukuku neyi güvence altına alıyor, İsviçre nerede farklı

Öğrenciler ve araştırmacılara ilişkin AB yönergesine göre bir üye devlet, yükseköğretimini bitiren AB dışı mezunun iş aramak ya da işletme kurmak için en az 9 ay kalmasına izin vermeli. Almanya ve Avusturya bu tabanın üstünde. İsviçre AB üyesi değil, yani yönerge orada uygulanmıyor ve kendi kuralı daha kısa: 6 ay, ve yalnızca İsviçre üniversitelerinden mezun olanlar için.

Almanya: iş arama izni, sonra çalışma statüsü

Oturum Kanunu'nun 20. maddesi bir Alman üniversitesinden mezun olana iş aramak için 18 ay süreye kadar oturum izni veriyor. İzin için geçimin güvence altında olması gerekir; aradığın iş, yabancıların nitelikli çalışan, Mavi Kart, araştırmacı ya da benzeri hükümlere göre yapabileceği bir iş olmalı ve izin azami süresinin ötesine uzatılamaz. Almanya'da nitelikli bir meslek eğitimini tamamlayanlar da aynı izni alır. Usul ve dairenin istedikleri iş arama izni rehberinde; Alman diploması olmayanlar için puana dayalı alternatif Fırsat Kartı (Chancenkarte), yüksek lisans mı Fırsat Kartı mı sayfasında karşılaştırılıyor.

İşin olunca iki izin önem kazanıyor. 18b maddesindeki nitelikli çalışan izni, akademik niteliği olana herhangi bir nitelikli iş için veriliyor ve maaş rakamı yok. 18g maddesindeki AB Mavi Kartı için 2026'da brüt en az €50.700/yıl maaş gerekir; eksik meslek grupları, diplomasız BT uzmanları ve diploması en fazla üç yıllık olan mezunlar için €45.934,20/yıl; indirimli eşik Federal İş Ajansı'nın onayını ister. İçişleri Bakanlığı tutarları her Aralık'ta bir sonraki yıl için yayımlıyor. Ayrıntılar: nitelikli çalışan izni ve AB Mavi Kartı.

18c maddesine göre kalıcı oturum, nitelikli çalışan, araştırmacı ya da Mavi Kart statüsünde 3 yıl ve 36 ay emeklilik primi ister; Almanya'da lisans ya da meslek eğitimi tamamladıysan 2 yıl ve 24 ay olur. Mavi Kart sahibine 27 ay Mavi Kart istihdamı, yeterli Almancayla 21 ay gerekir. İlgili düzeyde Almanca her yolda testin parçası. Bkz. Almanya'da kalıcı oturum.

Avusturya: tek bir uzatma, sonra Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart

Avusturya'da ayrı bir mezuniyet sonrası vizesi yok. Yerleşim ve Oturum Kanunu'nun (NAG) 64/4 maddesi, nitelikli bir öğrenimi başarıyla tamamlayan ve Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart, AB Mavi Kartı ya da araştırmacı izni hedefleyen bir üçüncü ülke vatandaşının öğrenci iznini iş aramak ya da şirket kurmak için bir kez, 12 ay uzatabileceğini ("kann") söylüyor. "Kann" önemli: makamın takdiri var ve yasa tamamlanmış bir öğrenim istiyor, tamamlanmaya yakın bir öğrenim değil. Başvuruyu iş arama izni rehberi adım adım anlatıyor.

Avusturya üniversiteleri, uygulamalı bilimler yüksekokulları (Fachhochschule) ve akredite özel üniversite mezunları için Yabancı İstihdamı Kanunu'nun 12b maddesinde puansız ve euro eşiksiz bir yol var: eğitim düzeyine uygun, benzer iş yapan Avusturyalı mezunların olağan kazancından aşağı olmayan maaşlı bir iş ve bireysel işgücü piyasası testi yok. Kart 24 ay geçerli. Avusturya dışında okuduysan bu yol kapalıdır; puana dayalı ya da Mavi Kart yolları devreye girer. Avusturya'da AB Mavi Kartı için 2026'da brüt yıllık en az €55.678/yıl ve nominal süresi en az üç yıl olan bir diploma gerekir. Bkz. Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart rehberi ve AB Mavi Kartı rehberi.

Kalıcı oturum (Daueraufenthalt – EU) için 5 yıl kesintisiz yerleşim ve Entegrasyon Sözleşmesi'nin Modül 2'si gerekir. Yerleşimden hemen önceki öğrenci yılları yarısı kadar sayılır; ayrıntılar ve tuzaklar öğrencilik yılları sayılır mı? sayfasında ve Avusturya kalıcı oturum rehberinde.

İsviçre: altı ay, sonra kotalar

İsviçre hukuku ilk adımda üçünün en kısıtlısı. Üçüncü ülke vatandaşları yalnızca işveren, İsviçre ya da AB/EFTA işgücü piyasasında uygun kimsenin bulunamadığını gösterirse (AIG 21), iş yerel ve sektörel olağan ücreti ödüyorsa (AIG 22) ve kişi yönetici, uzman ya da başka bir nitelikli çalışansa (AIG 23) çalışmaya kabul ediliyor. Devlet Göç Sekretaryası bunu esas olarak üniversite ya da uygulamalı bilimler diploması ve birkaç yıllık deneyimi olanlar diye anlatıyor. Bir İsviçre üniversitesinden mezun olan, AIG 21/3'te iki kolaylık alır: iş yüksek bilimsel ya da ekonomik çıkar taşıyorsa yerli öncelik testi bir kenara bırakılabilir ve kişi öğrenimi bitirdikten sonra böyle bir iş bulmak için 6 ay kalabilir.

Sonra kotalar devreye giriyor. 2026 için Federal Konsey, istihdam edilen üçüncü ülke vatandaşlarına verilecek yeni izinlerin tavanını 8.500 kişi olarak değiştirmedi: 4.500 B izni ve 4.000 L izni. AIG 21/3 yerli öncelik testini ele alıyor; bu sayfa için okunan kanun ve yönetmelik metinleri mezunları tavanlardan muaf tutmuyor. Federal Konsey'in 27 Mayıs 2026'da Parlamento'ya sunduğu bir tasarı İsviçre'de eğitim görenlerin erişimini daha da kolaylaştıracak; yazı anında yasa değil. Çalışma için oturum izni (B) sahibi, İsviçre'de yeni bir izin almadan işveren değiştirebilir (AIG 38/2). İsviçre'de AB Mavi Kartı yok.

Yerleşim izni (C), iyi entegre olan ve yerel dilde iyi anlaşan biri için kesintisiz oturum izniyle 5 yıl sonra, aksi hâlde 10 yıl sonra verilebilir; ikisi de takdire bağlı (AIG 34) ve öğrenim kalışları yalnızca öğrencilik yılları sayfasında anlatılan özel kurala göre sayılıyor. Ülkenin AB dışından gelen yeni biri için nasıl işlediği İsviçre yol sayfasında.

Yerleşim izniNiederlassungserlaubnis (DE), Niederlassungsbewilligung C (CH)
Yenileme gerektirmeyen ve Almanya ile İsviçre'de tek bir işverene ya da amaca bağlı koşulları kaldıran süresiz oturum statüsü. Avusturya'daki karşılığı Daueraufenthalt – EU unvanı.
Yerli öncelikInländervorrang (CH, AIG 21)
İsviçreli bir işverenin üçüncü ülke vatandaşını ancak İsviçre'de ya da AB/EFTA'da uygun bir aday bulunmadığını gösterdikten sonra işe alabilmesi kuralı. İsviçre üniversitelerinden mezunlar, iş yüksek bilimsel ya da ekonomik çıkar taşıyorsa bu kural olmadan kabul edilebilir.
Amaç değişikliğiZweckwechsel (DE/AT)
Oturum izninin bir amaçtan diğerine geçirilmesi, örneğin öğrenimden çalışmaya. Bu bir bildirim değil, bir başvuru ve eski izin geçerliyken yapılmalı.

Son yılın için gerçekçi bir olaylar sırası

  1. Son yılın başı

    Bütün son tarihleri not et

    Öğrenci izninin bitiş tarihi, uzatma için en erken başvuru tarihi, tez teslimi ve üniversitenin tamamlandığını ne zaman belgeleyebileceği. Avusturya'da uzatma, bitişten 3 ay (süre bitiminden önce, en erken) önceden itibaren yapılabilir.

  2. Son dönem

    İşi ara ve maaş kurallarını kontrol et

    Her teklifi ihtiyacın olan iznin eşiği ya da maaş kuralıyla karşılaştır: Almanya ya da Avusturya'da Mavi Kart tutarı, Avusturya'da olağan mezun maaşı, İsviçre'de kota ve yerli öncelik şartları.

  3. Tamamlama

    Tamamlandığına dair yazılı belge al

    Her iş arama süresi tamamlanmış bir diploma istiyor. Üniversiteye tamamlamayı ne kadar hızlı yazılı onayladığını sor.

  4. Öğrenci izni dolmadan

    İş arama iznini ya da uzatmayı başvur

    Almanya: 20. madde izni. Avusturya: 64/4 uzatması. İsviçre: 6 ay öğrenimin tamamlanmasının ardından gelir; kanton dairesine hangi izni verdiğini ve neyin gerektiğini sor.

  5. İş bulunca

    Amacı değiştir

    Nitelikli çalışan izni ya da Mavi Kart (Almanya), Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart ya da Mavi Kart (Avusturya) ya da işveren üzerinden çalışma izni (İsviçre) için başvur.

Bu yol kime uymaz

Yol, nitelikli bir işe götüren bir diplomayı, onu destekleyecek bir işvereni ve arama sırasında geçinecek parayı varsayıyor. Okuduğun ülkede alanında az nitelikli pozisyon varsa, ailene bakmak için hemen kazanmaya başlaman gerekiyorsa ya da bir işverenin yerli öncelik testine karşı gerekçelendirmesi gereken bir niteliğin olmadan İsviçre'de kalmayı umuyorsan daha az uyar. Her aşama ayrıca kendini geçindirebildiğinin kanıtını ister. Bu durumda diğer yolları Avrupa'ya taşınmanın yolları sayfasında karşılaştır. Okuma yolunun maliyetine değip değmediği ayrı bir soru; ilk yıl bütçesi ilk yılın rakamlarını veriyor.

Scholway'de sıradaki adım

Öğrencilik yıllarının kalıcı oturuma ve vatandaşlığa ne kadar yardım ettiğini görmek için öğrencilik yılları sayılır mı? sayfasını oku. Almanya'ya, Avusturya'ya ve İsviçre'ye taşınma sayfaları yalnızca okumayı değil her yolu karşılaştırıyor. Daha geniş bir karşılaştırma için mezuniyet sonrası yurt dışında kalmak ve Avrupa ülkeleri karşılaştırması sayfalarına bak.

Sık sorulan sorular

Mezun olduktan sonra Almanya'da kalabilir miyim?

Evet. Bir Alman üniversitesinden mezun olan, geçimi güvence altındaysa nitelikli bir iş aramak için 18 ay süreye kadar oturum izni alabilir. İzin uzatılamaz; nitelikli çalışan izni ya da AB Mavi Kartı gibi bir çalışma iznine geçmen gerekir.

Diplomamı bitirdikten sonra Avusturya'da ne kadar kalabilirim?

Nitelikli bir öğrenimi tamamladıysan ve Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart, Mavi Kart ya da araştırmacı izni hedefliyorsan öğrenci izni iş aramak ya da şirket kurmak için bir kez 12 ay uzatılabilir. Makamın takdiri var; bu yüzden zamanında başvur ve gerekçeni hazırla.

İsviçre'de mezuniyet sonrası çalışma vizesi var mı?

Uzun bir izin anlamında yok. Bir İsviçre üniversitesinden mezun olan, yüksek bilimsel ya da ekonomik çıkarı olan bir iş bulmak için bitirdikten sonra 6 ay kalabilir. Çalışma izni sonra işverenin dosyasına ve 2026 için 8.500 kişi olan federal kotalara bağlı.

AB Mavi Kartı ile nitelikli çalışan izni arasındaki fark nedir?

Mavi Kart'ın maaş eşiği var (2026'da Almanya'da €50.700/yıl, Avusturya'da €55.678/yıl) ve Almanya'da 27 ay sonra yerleşim iznine götürebilir. Alman nitelikli çalışan izninde maaş rakamı yok ama nitelikli bir iş gerekir. Avusturya'nın mezun Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kartı euro eşiği yerine olağan mezun maaşı düzeyinde ücret ister.

İş arama süresi kalıcı oturuma sayılır mı?

Hızlı yollarda hayır. Almanya'da iş arama izni bir çalışma statüsü değil, yani nitelikli çalışan saati onun üstünde işlemez; Avusturya'da uzatma öğrenci iznine ait. Her sürenin nasıl sayıldığını ülke bölümleri ve öğrencilik yılları sayfası anlatıyor.

İşi mezun olmadan önce bulmak zorunda mıyım?

Hayır. Üç ülke de mezuniyetten sonra aramak için bir süre veriyor. Almanya ve Avusturya'da iş arama izni ya da uzatma, öğrenci izni hâlâ geçerliyken başvurulmalı; yani kullanıp kullanmayacağına mezuniyetten önce karar verirsin. İsviçre'de kanton dairesine neyin gerektiğini sor.

Kaynaklar

21 kaynak, tümü resmi
  1. § 20 AufenthG – Arbeitsplatzsuche im Anschluss an Aufenthalte im BundesgebietBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
  2. § 18b AufenthG – Fachkräfte mit akademischer AusbildungBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
  3. § 18c AufenthG – Niederlassungserlaubnis für FachkräfteBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
  4. § 18g AufenthG – Blaue Karte EUBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
  5. § 81 AufenthG – Beantragung des Aufenthaltstitels (Abs. 4: Fortgeltungswirkung)Bundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
  6. Bekanntmachung zu § 18g des Aufenthaltsgesetzes über die Mindestgehälter für die Blaue Karte EU (vom 2. Dezember 2025)Bundesministerium des Innern, Bundesanzeiger (BAnz AT 18.12.2025 B3) (Resmi)
  7. Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz § 24 (Verlängerungsanträge)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
  8. Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz § 41 (Aufenthaltstitel „Rot-Weiß-Rot – Karte“)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
  9. Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz § 45 (Aufenthaltstitel „Daueraufenthalt – EU“)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
  10. Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz § 64 (Aufenthaltsbewilligung „Student“)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
  11. Ausländerbeschäftigungsgesetz § 12b (Sonstige Schlüsselkräfte; Studienabsolventen)Rechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Bundeskanzleramt (Resmi)
  12. EU Blue Card (migration.gv.at)Bundesministerium für Inneres / AMS (migration.gv.at) (Resmi)
  13. Bundesgesetz über die Ausländerinnen und Ausländer und über die Integration (AIG, SR 142.20), Stand 1 November 2026: Art. 20, 21, 23, 27, 33, 34Fedlex (Swiss federal law publication platform) (Resmi)
  14. Verordnung über Zulassung, Aufenthalt und Erwerbstätigkeit (VZAE, SR 142.201), Stand 1 Januar 2026: Art. 23, 38, 62Fedlex (Swiss federal law publication platform) (Resmi)
  15. Nicht-EU/EFTA-Angehörige (SEM, page published 5 July 2026)Staatssekretariat für Migration (SEM) (Resmi)
  16. Federal Council leaves third-country quotas for 2026 unchanged (press release of 19 November 2025)State Secretariat for Migration (SEM) / Federal Council (Resmi)
  17. Personen mit Schutzstatus S und Drittstaatsangehörige mit Schweizer Ausbildung sollen leichteren Zugang zum Arbeitsmarkt erhalten (Federal Council press release, 27 May 2026)Der Bundesrat (Resmi)
  18. Directive (EU) 2016/801, Article 25 Stay for the purpose of job-searching or entrepreneurshipThe National Archives / legislation.gov.uk (copy of EU law) (Resmi)
  19. EU Blue CardEuropean Commission, Migration and Home Affairs (Resmi)
  20. Aufenthaltsgesetz § 20 Arbeitsplatzsuche für FachkräfteBundesministerium der Justiz / gesetze-im-internet.de (Resmi)
  21. Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz § 64 StudierendeRechtsinformationssystem des Bundes (RIS), Austria (Resmi)